اکوایران: مثال معروفی وجود دارد برای نشان دادن اختلاف طبقاتی در جامعه که در آن میگویند «وقتی افراد حاضر در طبقات پایین تایتانیک که عمدتا از کارگران کشتی بودند، در حال تقلا و تلاش برای نجات جان خود بودند، گروه موسیقی در طبقات بالای تایتانیک برای اشراف همچنان در حال موسیقی نواختن بود». این بریده از تاریخ البته در جزییاتی با آنچه واقعا اتفاق افتاده متفاوت است و مثلا ظاهرا ادامه نواختن موسیقی به این دلیل نبوده که طبقات بالای تایتانیک متوجه برخورد آن با کوه یخ نشده بودند بلکه به این دلیل بوده که تلاش میکردند مسافران در کشتی را آرام کنند.
ولی به هر حال ما با معنای استعاری این صحنه در اقتصاد کار داریم. این معنای استعاری، این روزها با دو قاب از دو شخصیت برجسته در عالم هنر و ورزش دوباره به چشم آمده است. مهران مدیری و علی دایی. ظرف حدود ۲۴ ساعت دو ویدئو از حضور مهران مدیری به عنوان میهمان در یک مجمع کنکوری و حضور علی دایی در نمایشگاه خودرو منتشر شده است. این در حالی است که ناظران رسانهای به مهران مدیری یادآوری کردند که پیش از این و در سریال هیولا خود از مافیای کنکور انتقاد کرده بود و علی دایی هم در نمایشگاهی که دست کم دو سالن از سه سالن آن مربوط به تولیدکنندگان ایرانی خودرو بوده، از وضعیت خودروهای ایرانی انتقاد کرده است.
ویدئو از بیتران
اما سوال اصلی اینجاست که چرا این افراد با وجود مواضعی چون انتقاد از خودروهای ایرانی و نیز انتقاد از کنکور حاضر شدند در چنین مجامعی حضور پیدا کنند؟ پاسخ، احتمالا مربوط میشود به حقالقدم یا مبلغی که بابت این حضورها به این افراد پرداخت شده است و ایرادی هم ندارد. فرد، زحمتی کشیده و به شهرتی رسیده و این شهرت میتواند برای یک مجموعه مخاطب بیاورد و او نیز انتظار دارد که در برابر این خدمت، مبلغی دریافت کند.
آنچه جالب توجه است این است که ظاهرا شرایط اقتصادی به گونهای حتی برای ثروتمندان جامعه سخت شده که آنها برای کسب درآمد، به پیشنهاداتی که ممکن است با مواضع سابق یا فعلی آنان منافات داشته باشد یا حتی از سوی مجموعههای نوپا باشد هم نه نمیگویند. هیچ کس شاید انتظار حضور علی دایی در نمایشگاه خودرو را نداشت کما اینکه هیچ کس انتظار نداشت مهران مدیری در یک مجموعه کنکوری به عنوان مهمان حضور داشته باشد مخصوصا وقتی سریالی روی آنتن تلویزیون دارد ولی دنیای اقتصاد و عدد و رقم ظاهرا عینیتر و واقعیتر از آن است که بتوان به مسایلی این چنینی فکر کرد و مبالغ کلان میتواند حالا هر سلبریتی را به هر پروژهای وارد کند.
این در حالی است که حتی نرخ تورم برای دهکهای بالای جامعه پایینتر از دهکهای فقیر جامعه است و مثلا مرکز آمار در آمار تورم مرداد میگوید در حالی که تورم نقطه به نقطه (نسبت به سال پیش در همین ماه) برای دهک اول (فقیرترین بخش جامعه) ۱۰۰.۸ درصد بوده، این میزان برای دهک دهم جامعه (ثروتمندترینها) حدود ۸۵ درصد بوده است. با این حال احتمالا مخارج دلاری بالای دهک دهم جامعه باعث شده آنان در پذیرش دعوتها، کمی دست از ایدهآلگرایی خود بردارند.
