به گزارش اکوایران به نقل از خبرآنلاین، بازار کالاهای اساسی در حالی وارد روزهای پایانی شهریورماه میشود که نشانههای رکود در سمت تقاضا بیش از گذشته خود را نشان میدهد. اگرچه فعالان بازار از نبود کمبود و تداوم عرضه کالاها در شبکه توزیع خبر میدهند، اما همزمانی افزایش هزینههای تولید، نوسانات ارزی و کاهش قدرت خرید خانوارها، فضای بازار را برای فروشندگان و مصرفکنندگان دشوار کرده است.
در شرایطی که درآمد خانوارها معمولاً با فاصله زمانی و بهصورت محدود افزایش پیدا میکند، قیمت کالاهای مصرفی با سرعت بیشتری تغییر میکند. نتیجه این شکاف، تغییر تدریجی الگوی خرید خانوارهاست؛ بهگونهای که مصرفکنندگان ابتدا کالاهای غیرضروری و لوکس را کنار میگذارند و در مرحله بعد، حتی خرید کالاهای اساسی را نیز مدیریت و محدود میکنند. در چنین فضایی، بازار از نظر موجودی با بحران مواجه نیست، اما از نظر تقاضا با ضعف مواجه شده است.
از سوی دیگر، نوسانات نرخ ارز بار دیگر به یکی از متغیرهای اثرگذار بر بازار مواد غذایی تبدیل شده است. این اثرگذاری تنها به کالاهای وارداتی محدود نمیشود و حتی محصولات تولید داخل نیز بهواسطه وابستگی بخشی از نهادهها، مواد اولیه، کود، هزینه حملونقل و سایر عوامل تولید به ارز، از تغییرات بازار ارز تأثیر میپذیرند. همین موضوع باعث شده چشمانداز قیمتها در کوتاهمدت بیش از گذشته به روند نرخ ارز گره بخورد.
در همین رابطه، رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، درباره آخرین وضعیت بازار کالاهای اساسی در بخش عمدهفروشی گفت: طی چند روز اخیر و همزمان با نوسانات ارزی، در برخی کالاها افزایش قیمت مشاهده شده است، اما در حال حاضر هیچ کمبودی در بازار وجود ندارد و کالاها به شکل گسترده در شبکه توزیع عرضه میشوند.
کنگری با تأکید بر فعالیت عادی زنجیره تأمین اظهار کرد: زنجیره تأمین در کنار زنجیره تولید در حال فعالیت است و مشکل خاصی در زمینه تأمین کالاهای اساسی وجود ندارد. به گفته وی، کالا به میزان کافی در شبکه توزیع موجود است و افزایش قیمتهایی که اخیراً مشاهده شده، بیشتر از آنکه ناشی از کمبود باشد، تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز قرار دارد.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی با اشاره به روند بازار در هفتههای گذشته افزود: طی حدود ۲۰ روز اخیر، برخی کالاها از جمله حبوبات و برنج با روند کاهشی قیمت مواجه بودند، اما در پی نوسانات اخیر بازار ارز، قیمت برخی کالاها دوباره وارد مسیر افزایشی شده است. در حال حاضر کالا بیش از اندازه مورد نیاز در شبکه عرضه موجود است و مشکل خاصی در زمینه تأمین کالاهای اساسی نداریم. بنابراین افزایش قیمتهای اخیر را نمیتوان به کمبود کالا نسبت داد.
کنگری در ادامه به وضعیت قدرت خرید خانوارها اشاره کرد و گفت: افزایش حقوق معمولاً سالانه یک بار انجام میشود، اما تورم به شکل مستمر بر هزینههای خانوار اثر میگذارد. در چنین شرایطی، هر فرد متناسب با درآمد خود خرید میکند و توان هزینهکرد خانوارها محدودتر میشود.
وی افزود: کاهش قدرت خرید باعث شده مردم ابتدا کالاهای لوکس را از سبد مصرفی خود خارج کنند و سپس حتی در خرید کالاهای اساسی نیز محتاطتر شوند. خانوارها همچنان کالاهایی را که برای سفره آنها ضروری است تهیه میکنند، اما میزان خرید این محصولات نیز متناسب با درآمد و توان مالی آنها محدود شده است.
مسئله اصلی در بخش قیمت، نوسانات نرخ ارز است. اگر نرخ ارز مدیریت شود، بازار مواد غذایی نیز میتواند به سمت ثبات حرکت کند. تجربه دو ماه گذشته نشان داد که در صورت ثبات ارز، قیمتها نیز ثبات بیشتری پیدا میکنند و حتی در برخی بخشها امکان کاهش قیمت وجود دارد.
مردم در شرایط فعلی بیشتر به سمت کالاهایی میروند که مستقیماً با سفره آنها ارتباط دارد. محصولاتی مانند پنیر، چای، حبوبات و برنج همچنان در اولویت خرید خانوارها قرار دارند.
رکود فعلی بازار مواد غذایی تنها به کاهش قدرت خرید مردم مربوط نمیشود و مجموعهای از عوامل از جمله تغییر الگوی مصرف، اجرای کالابرگ و تعطیلی مدارس بر میزان تقاضا اثر گذاشتهاند.
