به گزارش اکوایران به نقل از دنیای اقتصاد، در پس هر کشتی غولپیکری که کالا از بندری به بندر دیگر میبرد، سوختی کثیف و کمتوجهشده قرار دارد که این روزها بهطور غیرمنتظره در کانون بحران انرژی جهان نشسته است؛ سوخت کشتی. کاهش عرضه نفت خام از یکسو و ترجیح پالایشگاهها برای تولید دیزل بهجای این سوخت از سوی دیگر، بازار سوخت کشتیرانی جهانی را وارد کسری کردهاند؛ کسری که میتواند هزینه حملونقل دریایی و بهدنبال آن قیمت کالاها برای مصرفکننده نهایی را در سراسر جهان بالا ببرد.
بیشترکشتیها و نفتکشها عمدتا با سوخت سنگین موسوم به بانکر فیول (HFO) کار میکنند؛ محصولی جانبی که در فرآیند پالایش نفت خام تولید میشود. گونههای دیگری مانند گازوئیل دریایی، دیزل دریایی و سوخت کمگوگرد VLSFO نیز در این بازار استفاده میشوند. اما بر اساس دادههای شرکت تحلیل انرژیKpler، صادرات سوخت کشتی از خاورمیانه در بازه مارس تا ماه اوت، نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۵درصد افت کرده و به میانگین ۴۴۷هزار بشکه در روز رسیده است.
شرکت مشاوره انرژی Energy Aspects نیز به رویترز گفته برای سهماه سوم امسال، کسری ۲۱۸هزار بشکهای در بازار سوختکشتی پیشبینی میکند؛ نخستین کسری از سهماه سوم ۲۰۲۵ به اینسو؛ دورهای که کسری آن تقریبا ناچیز و تنها در حد ۶ هزار بشکه بود. ریشه این بحران را باید در دو جنگ همزمان جستوجو کرد. جنگ آمریکا علیه ایران، تنگه هرمز -مسیری که پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد نفت و گاز جهان از آن عبور میکرد- را عملا فلج کرده، درحالیکه ایران نیز برای دفاع، چندین تاسیسات نفتی در خلیجفارس را هدف قرار داده است.
اقتصاد جهانی بر هزاران زنجیره تامین بههموابسته بنا شده... بدون کشتی، جهانیشدن از هم میپاشد. وقتی سوخت کشتی بیشازحد کمیاب یا گران شود، خیلی چیزها فقط گرانتر نمیشوند؛ در نقطهای، برخی مبادلات تجاری اساسا دیگر توجیه اقتصادی نخواهند داشت.
هوان از Energy Aspects توضیح میدهد وقتی تولید سوخت کشتی کاهش مییابد اما تقاضا تغییری نکرده، هزینه آن بالا میرود؛ هزینهای که معمولا نه صاحب کشتی، بلکه مصرفکننده نهایی آن را میپردازد، چون هزینه سوخت بخش قابلتوجهی از هزینه هر سفر دریایی را تشکیل میدهد.
حماد حسین، اقتصاددان حوزه اقلیم و کالا در Capital Economics، همین نکته را تایید میکند و میگوید کمبود عرضه سوخت کشتی، فشار صعودی قابلتوجهی بر قیمتها وارد کرده که میتواند مستقیما هزینه حملونقل جهانی را بالا ببرد. به گفته او، با توجه به نبود ظرفیت پالایشی مازاد در سطح جهان، قیمتها احتمالا تا زمان حلوفصل بحران خاورمیانه در سطح بالا باقی خواهند ماند.
