اکوایران: شاخصهای اصلی سهام آمریکا روز دوشنبه برای سومین جلسه متوالی کاهش یافتند. شاخص S&P 500 حدود ۱.۹ درصد و نزدک ۱۰۰ بیش از ۲.۷ درصد افت کردند. همزمان، شاخص سهام شرکتهای تراشه ساز نیز ۵.۳ درصد کاهش یافت. این تحولات نشان میدهد که نگرانی درباره آینده صنعت هوش مصنوعی بار دیگر به یکی از عوامل اصلی جهتدهنده به معاملات بازار سهام تبدیل شده است.
محدودیت جدید آمریکا چه ابعادی دارد؟
وزارت بازرگانی آمریکا در ۱۵ نوامبر مقررات جدیدی را برای کنترل دسترسی خارجی به تراشهها و سرورهای پیشرفته هوش مصنوعی اعلام کرد. بر اساس این مقررات، اپراتورهای مراکز داده در کشورهایی مانند مالزی، سنگاپور، تایلند، اندونزی و برزیل برای صادرات یا انتقال برخی تراشههای پیشرفته آمریکایی، از جمله محصولات انویدیا، به مجوز دولت آمریکا نیاز خواهند داشت.
این مقررات همچنین دسترسی غیرمستقیم شرکتهای چینی به توان پردازشی تراشههای آمریکایی را هدف قرار میدهد. به این ترتیب، مراکز داده خارج از چین که حجم قابلتوجهی از قدرت پردازشی خود را در اختیار شرکتهای مستقر در چین قرار میدهند، با الزامات نظارتی و مجوزدهی جدید مواجه خواهند شد.
اهمیت این تصمیم در آن است که شرکتهای چینی پیش از این میتوانستند بخشی از محدودیتهای صادرات مستقیم تراشه را با استفاده از خدمات ابری و اجاره توان پردازشی از مراکز داده مستقر در کشورهای دیگر دور بزنند. مقررات جدید واشنگتن درصدد است این مسیر دسترسی را نیز محدود کند.
فشار فروش بر سهام فناوری
تصمیم جدید آمریکا در شرایطی به بازار رسید که سهام شرکتهای فناوری از قبل تحت فشار قرار داشتند. در معاملات روز دوشنبه، انویدیا با افت ۴.۱۲ درصدی مواجه شد. سهام این شرکت پس از ثبت یکی از بدترین عملکردهای هفتگی خود از آوریل ۲۰۲۵، اکنون در آستانه انتشار گزارش درآمدی مهم خود با فضای نامطمئنتری روبهرو است.
افت سهام به انویدیا محدود نماند. سهام اینتل حدود ۷ درصد، مارول بیش از ۷ درصد و میکرون نزدیک به ۸ درصد کاهش یافت. سهام شرکتهایی مانند آمازون، آلفابت و نتفلیکس نیز در محدوده منفی معامله شدند. این وضعیت نشان میدهد نگرانی سرمایهگذاران تنها به محدودیت فروش تراشه به چین مربوط نیست و به ارزیابی کلی آنها از چشمانداز شرکتهای فعال در زنجیره هوش مصنوعی گسترش یافته است.
از نگاه سرمایهگذاران، محدودیتهای تازه میتواند دسترسی شرکتهای آمریکایی به بخشی از بازارهای خارجی را دشوارتر کند و در عین حال، هزینه و پیچیدگی فعالیت مراکز داده و زنجیره تأمین تراشه را افزایش دهد. احتمال اختلال در مسیرهای تأمین و کاهش تقاضای برخی مشتریان نیز از جمله ریسکهایی است که اکنون در ارزیابی سهام این صنعت مورد توجه قرار گرفته است.
سرایت نگرانیها به بازارهای آسیایی
بازارهای آسیایی نیز از این تحولات تأثیر پذیرفتند. شاخص MSCI AC Asia Pacific، که عملکرد سهام بازارهای توسعهیافته و نوظهور آسیا و اقیانوسیه را دنبال میکند، در معاملات روز دوشنبه بیش از ۲ درصد کاهش یافت. در همین حال، سهام شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی و مراکز داده در چین با فشار بیشتری مواجه شدند و شاخص CSI 300 به پایینترین سطح خود از جولای ۲۰۲۵ رسید.
کشورهای جنوب شرق آسیا نیز در معرض پیامدهای مستقیم مقررات جدید قرار دارند؛ زیرا مراکز داده و زیرساختهای پردازشی این کشورها بخشی از مسیر دسترسی شرکتهای چینی به توان محاسباتی پیشرفته بودهاند. در نتیجه، محدودیتهای واشنگتن میتواند بر چشمانداز سرمایهگذاری در این بخش و عملکرد شرکتهای تأمینکننده تجهیزات و زیرساخت مراکز داده اثر بگذارد.