اکوایران: در شش‌ماهه نخست امسال، بخش صنعت با افت هم‌زمان تولید و فروش مواجه بوده، اما در برخی زیربخش‌ها فشار اصلی بر تولید وارد شده است. در مقابل، در فلزات پایه و وسایل نقلیه افت تولید و فروش هم‌زمان بوده و از تداوم رکود تقاضا حکایت دارد.

بررسی آمار رشد شش‌ماهه تولید و فروش بخش صنعت و زیربخش‌های منتخب در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که تصویر کلی صنعت، تصویری از افت هم‌زمان در سمت عرضه و تقاضاست، اما شدت و الگوی این افت در میان زیربخش‌ها یکسان نیست. در سطح کلان، بخش صنعت با رشد منفی ۶.۵ درصدی در تولید و رشد منفی ۴.۳ درصدی در فروش مواجه بوده است. فاصله میان افت تولید و افت فروش در سطح کل صنعت نشان می‌دهد که کاهش فعالیت‌های تولیدی عمیق‌تر از کاهش فروش بوده و بخشی از فروش احتمالا از محل موجودی‌های انباشته یا تعدیل در ترکیب محصولات تأمین شده است.

در زیربخش ساخت مواد شیمیایی، رشد تولید منفی ۶.۱ درصد ثبت شده، در حالی که رشد فروش تنها منفی ۰.۳ درصد بوده است. این اختلاف قابل توجه میان تولید و فروش نشان می‌دهد که تقاضای بازار برای محصولات شیمیایی نسبتاً پایدارتر از توان تولید بوده و فشار اصلی بر سمت تولید وارد شده است. چنین الگویی می‌تواند بیانگر محدودیت‌های عرضه، مشکلات نهاده‌ای یا افزایش هزینه‌های تولید باشد، در حالی که بازار مصرف هنوز افت شدیدی را تجربه نکرده است.

در مقابل، فلزات پایه وضعیتی متوازن‌تر اما نگران‌کننده‌تر دارد. رشد تولید و فروش این زیربخش به ترتیب منفی ۶.۱ و منفی ۷.۱ درصد بوده است. نزدیکی این دو عدد نشان می‌دهد که افت تولید و افت فروش هم‌زمان و هم‌جهت رخ داده و هم عرضه و هم تقاضا به‌طور موازی تضعیف شده‌اند. منفی بودن شدیدتر رشد فروش نسبت به تولید می‌تواند نشانه کاهش جذب بازار و ضعف در تقاضای نهایی برای محصولات فلزی باشد.

صنعت

زیربخش وسایل نقلیه و قطعات وابسته با رشد منفی ۴.۸ درصدی در تولید و منفی ۴.۴ درصدی در فروش، عملکردی نزدیک به متوسط کل صنعت دارد. اختلاف اندک میان این دو شاخص نشان می‌دهد که کاهش تولید تقریبا به همان نسبت در فروش منعکس شده و عدم تعادل شدیدی میان عرضه و تقاضا مشاهده نمی‌شود. با این حال، منفی بودن هر دو شاخص بیانگر تداوم رکود در این زیربخش و ناتوانی آن در خروج از وضعیت انقباضی است.

بیشترین افت تولید در میان زیربخش‌های بررسی‌شده به مواد غذایی و آشامیدنی تعلق دارد؛ جایی که رشد تولید منفی ۱۰.۵ درصد ثبت شده است. در مقابل، رشد فروش این زیربخش منفی ۱.۱ درصد بوده که شکاف بزرگی میان تولید و فروش ایجاد می‌کند. این وضعیت نشان می‌دهد که علی‌رغم افت شدید تولید، فروش کاهش محدودی داشته و بازار مصرف تا حدی حفظ شده است. چنین شکافی می‌تواند بیانگر فشار جدی بر تولیدکنندگان این بخش و استفاده از ذخایر یا کاهش صادرات برای تأمین فروش داخلی باشد.

در مجموع، آمار شش‌ماهه صنعت نشان می‌دهد که اگرچه همه زیربخش‌ها با رشد منفی مواجه‌اند، اما ماهیت این افت‌ها متفاوت است. در برخی بخش‌ها مانند مواد شیمیایی و غذایی، شکاف قابل توجه میان تولید و فروش از فشار سمت عرضه حکایت دارد، در حالی که در فلزات پایه و وسایل نقلیه، افت هم‌زمان تولید و فروش نشانه ضعف عمومی فعالیت‌های صنعتی و بازار است.