گزارش آژانس بین المللی انرژی نشان می‌دهد تقاضای برق در جهان سریع تر از تقاضای انرژی‌های دیگر افزایش یافته است.

به گزارش اکوایران به نقل از تسنیم، تقاضای برق طی یک دهه گذشته، عمدتاً تحت تأثیر برقی‌شدن مصارف نهایی، افزایش نیاز به سرمایش، توسعه صنایع و در برخی بازارها رشد مراکز داده، تقریباً دو برابر سریع‌تر از تقاضای کل انرژی افزایش یافته است. برای پاسخگویی به رشد مورد انتظار تقاضای برق تا سال 2035، ظرفیت شبکه باید دست‌کم 30 درصد افزایش یابد؛ رقمی معادل احداث یا جایگزینی 25 میلیون کیلومتر خط برق. انتظار می‌رود سه‌چهارم این افزایش تا سال 2035 در اقتصادهای نوظهور و در حال توسعه رخ دهد؛ کشورهایی که در آنها توسعه شبکه همچنان ضروری خواهد بود. در بسیاری از اقتصادهای پیشرفته نیز پس از سال‌ها رکود، تقاضای برق بار دیگر در حال افزایش است و فشار بیشتری بر شبکه‌هایی وارد می‌کند که در بسیاری موارد خود نیز به نوسازی نیاز دارند.

گسترش شبکه‌های برق با افزایش تقاضای برق و تحولات گسترده‌تر نظام انرژی همگام نیست. پیامدهای این وضعیت هم‌اکنون قابل مشاهده است: در سال 2025، دست‌کم 1700 گیگاوات پروژه انرژی تجدیدپذیر در مراحل پیشرفته توسعه و 600 گیگاوات باتری‌های ذخیره‌سازی در مقیاس نیروگاهی در انتظار اتصال به شبکه بودند. همچنین در سال 2024، ازدحام و محدودیت در شبکه برق، 12 میلیارد دلار هزینه در ایالات متحده و 4.3 میلیارد یورو هزینه در اتحادیه اروپا به همراه داشت. فرایندهای صدور مجوز، گلوگاه‌های زنجیره تأمین، کمبود نیروی کار و افزایش هزینه تجهیزات، همگی روند توسعه شبکه را محدود می‌کنند.

حتی اگر امکان احداث سریع‌تر شبکه‌ها وجود داشت، صرفاً توسعه شبکه لزوماً مقرون‌به‌صرفه‌ترین راه‌حل نبود. حذف کامل ازدحام شبکه به این معناست که شبکه باید در تمام زمان‌ها بر اساس شرایط اوج مصرف طراحی شود. از سوی دیگر، باد و خورشید و بسیاری از بارهای جدید تنها در بخشی از زمان با ظرفیت کامل فعالیت می‌کنند؛ بنابراین چنین شبکه‌ای در بیشتر طول سال با ظرفیتی بسیار پایین‌تر از ظرفیت اسمی خود مورد استفاده قرار خواهد گرفت. از این رو، وجود میزانی از ازدحام شبکه می‌تواند از نظر اقتصادی کارآمد باشد. از آنجا که هزینه‌های شبکه سهم قابل‌توجهی از قبوض برق مصرف‌کنندگان را تشکیل می‌دهد، میزان استفاده مؤثر از ظرفیت موجود شبکه مستقیماً بر مقرون‌به‌صرفه بودن برق تأثیر می‌گذارد.

شرکت‌های برق و نهادهای تنظیم‌گر باید تخصص مشترک در زمینه سیستم قدرت و فناوری‌های دیجیتال ایجاد کنند و فرایندهای مرتبط با این تخصص را نیز متناسب با آن تغییر دهند. متخصصانی که هم‌زمان در هر دو حوزه تخصص داشته باشند همچنان کمیاب هستند. در عین حال، نیروی کار صنعت شبکه برق در حال پیر شدن است؛ به‌طوری که تعداد کارکنان 55 ساله و بالاتر بین سال‌های 2015 تا 2024 تقریباً 50 درصد افزایش یافته، در حالی که تعداد کارکنان زیر 55 سال در همین دوره 20 درصد افزایش داشته است.

آموزش نیروی انسانی باید با تغییر در جریان‌های کاری و فرایندهای عملیاتی همراه باشد تا ابزارهای اثبات‌شده از مرحله پروژه‌های آزمایشی عبور کرده و به بخشی از عملیات روزمره تبدیل شوند.