از یک سو، سناریوی تداوم وضعیت فعلی با نفت ۱۰۰ تا ۱۲۰ دلاری، و از سوی دیگر، سناریوی تشدید تنش که میتواند قیمتها را به سطوح بالاتر از ۱۳۰ دلار برساند. در ادامه، به داخل اقتصاد ایران میآییم؛ جایی که انتشار آمار تورم اسفند ۱۴۰۴، بار دیگر اختلاف میان روایتهای آماری را پررنگ کرده است. شکاف میان دادههای مرکز آمار و بانک مرکزی، نهتنها تحلیل وضعیت تورمی را پیچیدهتر کرده، بلکه به چالشی برای سیاستگذاری تبدیل شده است.
در بخش بعد، به تحولات تجارت خارجی میپردازیم؛ جایی که اختلال در مسیر امارات، بهعنوان هاب اصلی، جریان تجارت را با «سکتهای موقت» مواجه کرده و حالا نگاهها به عمان بهعنوان جایگزین احتمالی دوخته شده است.
و در نهایت، از تحولات کوتاهمدت عبور میکنیم و به یک روند بلندمدت میرسیم: گذار جهانی به انرژیهای پاک. جایی که همکاریهای بینالمللی و تجربه کشورها نشان میدهد جهان بهتدریج از فاز تعهد وارد مرحله اجرا شده است.
مقایسه تورم مرکز آمار و بانک مرکزی
انتشار آمار تورم اسفند ۱۴۰۴ بار دیگر شکاف آماری میان نهادهای رسمی را برجسته کرده است. در حالی که بانک مرکزی بهطور رسمی گزارشی منتشر نکرده، دادههای منتشر شده نشان میدهد تورم ماهانه مناطق شهری ۳ درصد بوده؛ رقمی که در مقایسه با تورم ۵.۲ درصدی اعلامشده توسط مرکز آمار، اختلافی قابلتوجه دارد.
این فاصله آماری، پرسشهایی جدی درباره مبنای محاسبات و تصویر واقعی از تورم ایجاد کرده است. بر اساس دادههای بانک مرکزی، تورم نقطهبهنقطه به ۶۲.۱ درصد و تورم سالانه به ۴۸.۳ درصد رسیده است. در جزئیات، گروه کالاها با رشدهای بالاتر( بهویژه خوراکیها و دخانیات) پیشتاز تورم بودهاند، در حالی که خدمات رشد ملایمتری را ثبت کردهاند.
در چنین شرایطی، نهتنها سطح بالای تورم، بلکه چندگانگی آماری نیز به یکی از چالشهای مهم در تحلیل و سیاستگذاری اقتصادی تبدیل شده است.
سکته در تجارت ایران و امارات؛ عمان هاب جدید تجاری ایرانیها میشود؟
اختلال در روابط تجاری ایران و امارات باعث «سکته کوچک» در جریان تجارت شده است. عبور کالاهای ایرانی از دبی همچنان ادامه دارد، اما مسیرها و زیرساختهای اصلی هاب امارات دچار محدودیت شده و برنامهریزی برای انتقال محمولهها به مسیرهای جایگزین در حال انجام است. این توقف موقت، بهویژه در واردات کالا از خاور دور تأثیر مستقیم گذاشته است.
به گفته علی شریعتی عضو اتاق بازرگانی؛ در شرایط فعلی، تمرکز اصلی بر مدیریت محموله های موجود و آمادهسازی مسیرهای جایگزین مانند عمان است تا اختلالات طولانیمدت به حداقل برسد.
سناریوهای آینده نفت
بازار نفت در سایه جنگ، بیش از هر زمان دیگری به سناریوها وابسته شده است. بررسی روند یکماهه قیمت برنت و مقایسه آن با تجربه جنگ اوکراین نشان میدهد میتوان دو مسیر محتمل برای آینده متصور شد.
در سناریوی اول یا «بیسکیس»، تنگه هرمز در وضعیت نیمهاختلال باقی میماند، بخشی از صادرات از مسیرهای جایگزین جبران میشود و عرضه دچار شوک جدی نمیشود؛ در این حالت، قیمت نفت عمدتاً در بازه ۱۰۰ تا ۱۲۰ دلار نوسان خواهد کرد.
اما در سناریوی دوم، با تشدید تنشها—از بسته شدن بابالمندب تا آسیب به زیرساختها—بازار با کمبود واقعی عرضه مواجه شده و قیمتها میتوانند به سرعت از ۱۳۰ دلار عبور کنند. در نهایت، کلید اصلی بازار در تحولات سیاسی است؛ هر نشانهای از آتشبس و بازگشت عرضه میتواند قیمتها را حتی به زیر ۱۰۰ دلار و محدوده ۹۰ دلار برگرداند.
گذار به انرژی پاک؛ تجربه کشورها از یک همکاری بینالمللی
تا چند دهه پیش، تغییر اقلیم برای بسیاری از دولتها و تحلیلگران، موضوعی حاشیهای و قابل تعویق تلقی میشد. اما در سالهای اخیر، با گسترش پدیدههای حدی اقلیمی در سطح جهان، این نگاه دستخوش تغییر شده و اکنون، مقابله با گرمایش جهانی به یکی از اولویتهای اصلی سیاستگذاری تبدیل شده است.
در این میان، توسعه انرژیهای پاک بهعنوان یکی از مهمترین راهکارها مورد توجه قرار گرفته، اما پیشبرد این مسیر نیازمند هماهنگی، چارچوبگذاری و تبادل مستمر تجربه میان کشورهاست. برنامه انتقالات انرژی پاک آژانس بینالمللی انرژی (CETP) در همین راستا شکل گرفته و تلاش کرده با پیوند دادن تحلیلهای فنی به تصمیمات اجرایی، مسیر گذار انرژی را تسهیل کند.
گزارش سال ۲۰۲۵ این برنامه نشان میدهد که مشارکت کشورها و سطح اقدامات عملی به شکل قابل توجهی افزایش یافته است؛ روندی که بیانگر عبور تدریجی از مرحله تعهد به مرحله اجرا در سیاستهای اقلیمی است.
