در ادامه، به بحران خاموش بازار موتورسیکلت میپردازیم؛ بازاری که در نبود رقابت و محدودیت واردات، با جهش قیمت و آشفتگی جدی مواجه شده و حالا برای بسیاری از خانوارها به تنها گزینه حملونقل تبدیل شده است. در بخش بینالملل نیز سفر مهم ولادیمیر پوتین به چین و پیامدهای آن برای آرایش جدید قدرت در جهان، روابط روسیه و چین با آمریکا و آینده جنگ اوکراین را بررسی خواهیم کرد.
با «تیتر یک» امروز سهشنبه 29 اردیبهشت 1405 همراه باشید.
آینده متغیر تورمساز در سال جاری
رشد نقدینگی در اقتصاد ایران بار دیگر به یکی از مهمترین زنگخطرهای اقتصاد کلان تبدیل شده است؛ متغیری که رابطه مستقیمی با تورم و جهش قیمتها دارد و حالا بررسی سناریوهای مختلف از احتمال ثبت رکوردهای تاریخی در سال ۱۴۰۵ حکایت میکند.
بر اساس محاسبات اکوایران، اگر روند رشد نقدینگی ماههای اخیر ادامه پیدا کند، حجم نقدینگی تا اردیبهشت ۱۴۰۵ میتواند به بیش از ۱۵ تا حتی ۱۶ هزار هزار میلیارد تومان برسد؛ سطحی که در بدبینانهترین سناریو به معنای رشد بیش از ۵۰ درصدی نقدینگی و ثبت رکوردی بیسابقه در اقتصاد ایران خواهد بود. کارشناسان معتقدند ریشه اصلی این بحران را باید در کسری بودجه مزمن دولت، محدودیت درآمدهای نفتی، تحریمها و فشارهای ناشی از جنگ جستوجو کرد.
تجربه دهه ۹۰ نیز نشان داده هر زمان درآمدهای ارزی دولت کاهش یافته، رشد نقدینگی و تورم شدت گرفته است. حالا در شرایطی که اقتصاد ایران همزمان با تحریم، بحران انرژی و نااطمینانی سیاسی مواجه است، مسیر آینده نقدینگی میتواند تعیینکننده مهمترین متغیرهای اقتصادی از جمله تورم، نرخ ارز و قدرت خرید خانوارها باشد.
بازار پانسیونهای خودگردان
بحران مسکن دیگر فقط به معنای سختتر شدن خرید خانه نیست؛ حالا تعریف «خانه» هم در حال تغییر است. افزایش شکاف درآمدی، تورم مزمن و جهش اجارهبها باعث شده نسل جوان، دانشجویان و کارمندان تازهکار بهجای الگوی سنتی مسکن، به سراغ گزینههای کوچکتر، موقتتر و اقتصادیتر بروند؛ از پانسیونها و اقامتگاههای خودگردان گرفته تا سوییتهای اشتراکی و واحدهای کوچک با خدمات پایه.
این روند که در اروپا با رشد سریع بازار «مسکن دانشجویی» دیده میشود، حالا در تهران هم بهوضوح قابل مشاهده است. افزایش هزینه ودیعه و اجاره، تقاضا برای این شکل جدید از سکونت را بالا برده و بازار اقامتگاههای خودگردان را به یکی از بخشهای روبهرشد مسکن شهری تبدیل کرده است.
بررسیها نشان میدهد این واحدها علاوه بر کاهش هزینه زندگی، بخشی از دغدغه تجهیز و نگهداری خانه را هم حذف میکنند. در همین حال، سرمایهگذاران ساختمانی نیز این بازار را دیگر یک بخش حاشیهای نمیبینند؛ بلکه آن را فرصتی تازه برای پاسخ به بحران مسکن و ایجاد یک مدل سودآور در بازار املاک میدانند؛ بازاری که احتمالا در سالهای آینده سهم بزرگتری از زندگی شهری را به خود اختصاص خواهد داد.
بحران خاموش در بازار موتور سیکلت
با خروج خودرو از دسترس بخش بزرگی از جامعه و تغییرات شدید قیمتی، موتورسیکلت دیگر یک وسیله تفریحی یا صرفاً انتخابی برای فرار از ترافیک نیست؛ بلکه به یک انتخاب اجباری و حیاتی برای جابهجایی شهروندان، از جمله زنان تبدیل شده است. اما پشت پرده این بازارِ پرتقاضا چه میگذرد؟
در حالی که تمام توجه افکار عمومی و نهادهای تنظیمگر به بازار خودرو معطوف شده، بازار موتورسیکلت در یک خلأ نظارتی با بحرانهای جدی دستوپنجه نرم میکند. غیبت رقابت آزاد، ممنوعیتهای شدید وارداتی و تلقیِ موتورهای آماتور جهانی به عنوان کالای لوکس، دست به دست هم دادهاند تا قیمتها در این بازار به شکل عجیبی با بازارهای جهانی فاصله بگیرد؛ تا جایی که یک محصول مشابه در ایران، تا دو برابر قیمت کشور مبدا به فروش میرسد!
چرا پوتین به چین سفر میکند؟
پس از سفر هفته گذشته دونالد ترامپ به پکن، شی جینگپینگ سهشنبه و چهارشنبه همین هفته اینبار میزبان ولادیمیر پوتین خواهد بود.
رویدادی که بعضی از تحلیلگران آن را همزمان با سفر ترامپ به پکن تحلیل کرده و تلاش میکنند تا نقش این سفرهای دیپلماتیک در شکلگیری مناسبات قدرت در سطح بینالمللی در آینده نزدیک را بررسی کنند.
انتظار میرود که در این سفر مسائلی از قبیل جنگ اوکراین که فشار فراوانی را به ارتش و جامعه روسیه آورده است و همچنین خط لوله گازی که قرار است گاز روسیه را از طریق مغولستان به چین برساند، مورد گفتوگو قرار بگیرند. نوع رابطه چین و روسیه با اروپا و آمریکا و نقش آنها در خاورمیانه هم میتواند از جمله مسائل مورد گفتوگو میان دو رهبر باشد.
