در اقتصاد ایران، پنج سناریو از آینده تورم در سال ۱۴۰۵ را بررسی می‌کنیم؛ سناریوهایی که از تورم ۷۴.۶ درصدی در خوش‌بینانه‌ترین حالت تا احتمال عبور تورم نقطه‌به‌نقطه از مرز ۱۱۲ درصد در صورت تشدید تنش‌ها را ترسیم می‌کنند.
در ادامه، به بازار مسکن می‌رویم؛ جایی که قیمت‌های پیشنهادی در تهران افزایش یافته و مقایسه کلان‌شهرهایی مانند شیراز، اصفهان، تبریز و مشهد با شهرهای اطراف، از شکاف قابل‌توجه قیمت‌ها حکایت دارد.
با «تیتر یک» امروز یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵ همراه باشید.
هفته مهم بازارهای جهانی؛ بازارها در انتظار سیگنال فدرال رزرو
بازارهای جهانی در هفته پیش‌رو با مجموعه‌ای از داده‌های اقتصادی و سخنرانی مقام‌های فدرال رزرو روبه‌رو هستند؛ اتفاقاتی که می‌توانند انتظارات سرمایه‌گذاران از مسیر نرخ بهره آمریکا را تغییر دهند و بر قیمت طلا، سهام و بیت‌کوین اثر بگذارند.
مهم‌ترین رویداد هفته، انتشار آمار تورم آمریکا در روز چهارشنبه است. پیش‌بینی‌ها از کاهش تورم هسته ماهانه و در عین حال افزایش نرخ تورم سالانه حکایت دارند؛ ترکیبی که می‌تواند ارزیابی فدرال رزرو از روند مهار تورم را پیچیده‌تر کند.
پنجشنبه نیز آمار تورم تولیدکننده و خرده‌فروشی آمریکا منتشر می‌شود. افزایش فشارهای قیمتی در بخش تولید، در کنار احتمال کاهش رشد خرده‌فروشی، می‌تواند تصویری متفاوت از وضعیت اقتصاد آمریکا ارائه دهد؛ اقتصادی که سیاست‌گذاران باید میان مهار تورم و حفظ رشد آن تعادل برقرار کنند.
در کنار داده‌ها، سخنرانی اعضای فدرال رزرو و به‌ویژه اظهارات کوین وارش، رئیس این نهاد، در روز جمعه اهمیت زیادی دارد. بازارها به دنبال نشانه‌هایی هستند که مشخص کند آیا سیاست پولی سخت‌گیرانه ادامه پیدا می‌کند یا فدرال رزرو در تصمیم‌های بعدی محتاط‌تر خواهد بود.
گزارش‌های درآمدی بانک‌های بزرگ آمریکا، از جمله جی‌پی مورگان، گلدمن ساکس، سیتی‌گروپ و مورگان استنلی، نیز در کانون توجه سرمایه‌گذاران قرار دارند.
در نتیجه، جهت حرکت بازارها فقط به ارقام منتشرشده بستگی ندارد؛ بلکه واکنش سرمایه‌گذاران به این داده‌ها و برداشت آن‌ها از مسیر آینده نرخ بهره، تعیین‌کننده خواهد بود.
تورم ۱۴۰۵ در پنج سناریو؛ از ۷۴ درصد تا عبور از مرز ۱۰۰ درصد
اقتصاد ایران در شرایطی به نیمه دوم سال ۱۴۰۵ رسیده که رشد نقدینگی از ۵۰ درصد عبور کرده و تورم نقطه‌به‌نقطه به نزدیکی ۹۰ درصد رسیده است. هم‌زمان، محدودیت‌های اقتصادی، افت فروش نفت و کاهش تولید بنگاه‌ها می‌توانند تأمین درآمدهای دولت را دشوارتر کنند؛ شرایطی که کنترل نقدینگی و مهار تورم را به چالشی جدی‌تر تبدیل می‌کند.
حسام‌الدین ابرقویی، کارشناس ارشد اقتصاد کلان، در بررسی چشم‌انداز تورم امسال، پنج سناریو را بر اساس وضعیت درآمدهای دولت، تداوم شرایط فعلی و احتمال تشدید تنش‌های منطقه‌ای ترسیم کرده است.
در خوش‌بینانه‌ترین سناریو، با پایان محاصره اقتصادی و بازگشت اقتصاد به مسیر بلندمدت خود، تورم نقطه‌به‌نقطه در پایان سال به ۷۴.۶ درصد می‌رسد. در سناریوی دوم، با بهبود درآمدهای نفتی، این نرخ ۷۸.۸ درصد پیش‌بینی شده است.
سناریوی میانه، با فرض تداوم شرایط فعلی، تورم پایان سال را در سطح ۷۹ درصد قرار می‌دهد. اما اگر رشد نقدینگی بالای ۵۰ درصد ادامه پیدا کند و انتظارات تورمی تغییر محسوسی نداشته باشد، تورم می‌تواند به ۸۶.۲ درصد برسد.
در بدترین سناریو، تشدید تنش‌های منطقه‌ای و افزایش انتظارات تورمی می‌تواند نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه را تا ۱۱۲.۵ درصد بالا ببرد.
این ارقام پیش‌بینی‌های سناریومحورند، نه نتایج قطعی. مسیر واقعی تورم به تحولات سیاسی، درآمدهای نفتی، وضعیت تولید و نحوه تأمین کسری بودجه دولت بستگی دارد.
از تهران تا گلبهار؛ فاصله قیمت مسکن در کلان‌شهرها و حومه
بازار مسکن در نیمه نخست مهرماه، هم‌زمان با نوسانات شدید دلار، با افزایش قیمت‌های پیشنهادی فروشندگان همراه شد. میانگین قیمت پیشنهادی هر مترمربع مسکن در تهران با رشد ۵.۵ درصدی، از ۲۳۶ میلیون تومان در ابتدای مهر به ۲۴۹ میلیون تومان رسید.
بررسی تغییرات مناطق ۲۲گانه تهران نشان می‌دهد مناطق جنوبی بیشترین افزایش قیمت را ثبت کرده‌اند. منطقه ۲۰ با رشد ۹.۸ درصدی در صدر قرار گرفته و پس از آن منطقه ۱۶ با افزایش ۹.۳ درصدی قرار دارد. مناطق ۱۹ و ۱۸ نیز رشد حدود ۸.۴ درصدی را تجربه کرده‌اند.
افزایش قیمت‌ها به تهران محدود نمانده است. در نیمه نخست مهر، میانگین قیمت پیشنهادی مسکن در پردیس به ۸۵ میلیون و در پرند به ۳۴.۹ میلیون تومان به ازای هر مترمربع رسید؛ به‌ترتیب ۳.۷ و ۴.۲ درصد بیشتر از ابتدای ماه.
در چهار کلان‌شهر دیگر نیز اختلاف قابل‌توجهی میان قیمت مسکن در مراکز استان و شهرهای اطراف دیده می‌شود. شیراز با میانگین ۱۴۳ میلیون تومان، گران‌ترین شهر این بررسی است؛ درحالی‌که میانگین قیمت در صدرا ۷۸ میلیون تومان برآورد می‌شود. در اصفهان، قیمت پیشنهادی به ۱۱۹.۴ میلیون تومان رسیده، در مقابل خمینی‌شهر حدود ۶۰ میلیون تومان است.
در تبریز میانگین قیمت ۱۰۸ میلیون و در سهند ۵۷ میلیون تومان است. مشهد نیز با میانگین ۱۰۷ میلیون تومان در برابر ۳۹ میلیون تومان در گلبهار قرار می‌گیرد.
این گزارش بر پایه رصد آگهی‌های آنلاین فروش تهیه شده است؛ بنابراین ارقام، قیمت‌های پیشنهادی فروشندگان‌اند، نه لزوماً قیمت نهایی معاملات.
فولاد ایران در محاصره
صنعت فولاد ایران پس از حملات جنگ ۴۰روزه، حالا با چالش تازه‌ای روبه‌روست؛ محدودیت‌های دریایی و دشواری صادرات. صنعتی که پیش‌تر برای تولید ۳۰ میلیون تن فولاد برنامه‌ریزی می‌کرد، اکنون با برآورد تولید ۲۶ تا ۲۷ میلیون تن مواجه است. آیا بازسازی کارخانه‌ها برای بازگشت فولاد ایران به جایگاه جهانی کافی است؟
نسل زد هند در برابر کمیسیون انتخابات؛ جدال بر سر حق رأی
هند، پرجمعیت‌ترین دموکراسی جهان، بار دیگر صحنه اعتراضات گسترده شده است؛ اعتراضاتی که این‌بار بازنگری در فهرست رأی‌دهندگان را هدف گرفته و پای نسل زد و احزاب مخالف نارندرا مودی، نخست‌وزیر این کشور، را به میان کشیده است.
کمیسیون انتخابات هند می‌گوید هدف از بازبینی فهرست‌ها، حذف نام افراد درگذشته، ثبت‌نام‌های تکراری و کسانی است که شرایط قانونی رأی دادن را ندارند. اما ورود نام حدود ۱۳۰ میلیون نفر به فرایند بررسی، نگرانی‌هایی درباره احتمال حذف اشتباهی شهروندان و دشواری بازپس‌گیری حق رأی ایجاد کرده است. مخالفان دولت همچنین نگران‌اند که این فرایند به زیان رأی‌دهندگان احزاب مخالف تمام شود؛ ادعایی که محل مناقشه است.
در این میان، جنبشی با نام غیرمعمول «حزب مردم سوسک» به یکی از چهره‌های تازه اعتراضات تبدیل شده است. این جریان که از واکنش جوانان به اظهارنظر جنجالی درباره بیکاران هندی شکل گرفت، حالا خواستار استعفای رئیس کمیسیون انتخابات است و حمایت بخشی از مخالفان دولت را به دست آورده است.
بازداشت رهبران جنبش، استقرار گسترده نیروهای پلیس و محدودیت‌های اعمال‌شده در دهلی‌نو، ابعاد تازه‌ای به این رویارویی داده است.
اهمیت این اعتراضات فقط به خیابان‌های امروز دهلی محدود نمی‌شود. انتخابات ایالتی سال ۲۰۲۷ و انتخابات پارلمانی سال ۲۰۲۹ می‌توانند آزمونی مهم برای دولت مودی و نهادهای انتخاباتی هند باشند.
ویلیام ویکری، معمار مشوق‌های اقتصادی
یازدهم اکتبر، سالروز درگذشت ویلیام ویکری، برنده نوبل اقتصاد در سال ۱۹۹۶ است؛ اقتصاددانی که نشان داد قواعد اقتصادی، فراتر از اعداد و محاسبات، می‌توانند رفتار افراد را شکل دهند.
ویکری بخش مهمی از پژوهش‌های خود را به مالیات، قیمت‌گذاری و تخصیص منابع اختصاص داد. او معتقد بود اگر سازوکارهای اقتصادی درست طراحی شوند، می‌توان از آن‌ها برای حل برخی مشکلات روزمره استفاده کرد. یکی از نمونه‌های مهم، ایده قیمت‌گذاری در ساعات اوج ترافیک بود؛ رویکردی که بر اساس آن، هزینه استفاده از زیرساخت‌های شهری باید میزان فشار واردشده بر آن‌ها را منعکس کند. این دیدگاه بعدها در مدیریت حمل‌ونقل شهری و کاهش ازدحام اهمیت یافت.
پژوهش‌های او درباره مالیات بر درآمد نیز نشان داد که سیاست‌های مالیاتی، علاوه بر درآمد دولت، بر انگیزه افراد برای کار و تولید اثر می‌گذارند. میراث ویکری، تأکید بر نقش طراحی هوشمندانه قواعد در هدایت رفتار اقتصادی است.
