به گزارش اکوایران، با وقوع جنگ در خاورمیانه، فرانسه همواره تلاش کرده تا یک رویکرد دوطرفه را حفظ کند. از یک سو پاریس معتقدست که این درگیری خلاف قوانین بین.الملل بوده و از طرف دیگر یکی از بزرگترین منتقدین به سیاستهای محور مقاومت است. حال این نبرد در میان جامعه فرانسوی و ایرانیان مقیم فرانسه واکنشهای گوناگونی را پدید آورده است.
پیشینه سیاسی فرانسه در ایران
به نوشته الجزیره، رئیسجمهور فرانسه، امانوئل مکرون، در حالی از حملات انتقاد کرده و مشروعیت قانونی آنها را زیر سؤال میبرد، که در نهایت ادعا میکند مسئولیت اصلی آغاز جنگ با جمهوری اسلامی ایران است. فرانسه نیروهای نظامی و کمکهای بشردوستانه اعزام کرده و همزمان خواستار تشکیل ائتلاف بینالمللی برای تأمین امنیت منطقه است. افکار عمومی در فرانسه با هرگونه مداخله نظامی مخالف است، و جامعهی ایرانیان مقیم فرانسه نیز در مواضع خود نسبت به این درگیری دچار دوگانگی است.
اکوایران: مقامات آمریکایی می گویند ارتش ایران نشان داده که میداند چگونه خود را با وضعیت تطبیق دهد.
نزدیک به پنجاه سال پیش، آیتالله خمینی رهبر پیشین انقلاب اسلامی، حدود سه ماه در روستای «نوفللوشاتو» در غرب پاریس ساکن بود و در همانجا نوارهایی از سخنرانیهای خود را ضبط کرد که به برانگیختن انقلاب اسلامی کمک نمود. او پس از آن به ایران بازگشت تا حکومت شاه را در سال ۱۹۷۹ سرنگون کند. اکنون، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، فرانسه و سایر کشورهای اروپایی ممکن است ناخواسته به درگیری تازه در خاورمیانه کشیده شوند.
موضع دوگانهی مکرون؛ راه رفتن بر لبه تیغ
از ابتدای جنگی که تاکنون بیش از ۱۲۰۰ کشته در ایران بر جای گذاشته، مکرون سعی کرده میان محکومکردن جنگ و نسبتدادن مسئولیت جنگ تعادل برقرار کند. او این حملات را غیرقانونی دانسته، اما همزمان ادعا کرده که جمهوری اسلامی ایران مسئول اصلی آغاز درگیری است.
به گفته لور فوشر، پژوهشگر اندیشکدهی فرانسوی بنیاد پژوهشهای راهبردی: «موضع فرانسه در این جنگ نوعی راهرفتن بر لبهی تیغ است. مکرون تشخیص داده که این عملیات خارج از چارچوب قوانین بینالملل انجام شده است. با این حال، فرانسه از محکومیت شدید آن خودداری میکند چرا که بر این پندار است که مسئولیت اصلی متوجه تهران است که حاضر به مصالحه نبود.»
فوشر افزود که با این حال فرانسه از مداخلهی نظامی آمریکا و اسرائیل نیز انتقاد دارد: «فرانسه صریحاً تأکید میکند که مسئله اتمی ایران با اقدام نظامی از خارج حل نمیشود —چه رسد به هدف اعلامشده نتانیاهو و ترامپ یعنی تحول اساسی در ایران». به گفتهی فوشر، هرچند آمریکا و اسرائیل در ابتدا مقامان ایران، زرادخانهی موشکی و تأسیسات هستهای آن را هدف گرفته بودند، اکنون آشکارا از تغییرات اساسی سخن میگویند. او خاطرنشان کرد که با توجه به تجربههای تاریخی منطقه، دولت فرانسه با هرگونه عملیات نظامی با هدف تغییر اساسی نسبت به نتایج آن بدبین است.
حملات کاملاً غیرقابل توجیه
افکار عمومی در فرانسه معتقد است که آمریکا و اسرائیل خارج از چهارچوب قانون بینالملل عمل میکنند. آدل سوپو به الجزیره گفت: «حملات آمریکا و اسرائیل به ایران کاملاً غیرقابل توجیه است. من نمیتوانم به جای ملتی دیگر صحبت کنم، اما این روش تغییر نیست. بنابراین، هرگز نمیتوانم با این کار موافق باشم.» در واکنش به گسترش جنگ، فرانسه ده ناو جنگی به شرق مدیترانه، دریای سرخ و تنگه هرمز اعزام کرده است. پیش از آن، مکرون دو کشتی جنگی را به مدیترانه فرستاده بود تا مسیرهای حیاتی کشتیرانی را حفظ کرده و از شهروندان فرانسوی محافظت کند. حدود ۴۰۰ هزار فرانسوی در خاورمیانه زندگی میکنند.
مکرون در یک نشست خبری گفت: «این یک مأموریت تهاجمی نیست، بلکه مأموریتی برای پشتیبانی و اسکورت است». او همچنین خواستار تشکیل ائتلاف بینالمللی برای حفاظت از مسیرهای تجاری شد که «برای اقتصاد جهانی حیاتی هستند.» سوپو افزود:«میدانم واکنش فرانسه محتاطانه بوده، اما دوست داشتم در رد و مقابله با اقدام ترامپ قاطعتر عمل میکردیم. واکنش اسپانیا در این زمینه بسیار قاطعتر و قابل احترامتر بود. ای کاش تمام کشورهای اتحادیه اروپا موضعی مشابه میگرفتند و در برابر قدرت افراطیای که ترامپ در سراسر جهان اعمال میکند، میایستادند.»
خطر تشدید بحران برای روابط فرانسه در خاورمیانه
گسترش جنگ میتواند روابط نظامی و اقتصادی فرانسه در خلیج فارس و منطقه را به خطر اندازد. پاریس با چند کشور حوزه خلیج فارس توافقنامههای دفاعی دوجانبه دارد و مکرون وعده داده از این شرکا حمایت خواهد کرد. فوشر هشدار داد: «تحولات جاری ممکن است موجب تشدید خطرناک اوضاع، بهویژه برای کشورهای خلیج فارس شود. فرانسه با این کشورها مشارکتهای امنیتی دارد.» فرانسه همچنین لبنان را که مستعمره پیشینش بوده، از مناطق بحرانی میداند. اسرائیل پس از حملات موشکی حزبالله، مواضعی در لبنان را بمباران کرده است.
مکرون از رهبران منطقهای، از جمله اسرائیل، درخواست آتشبس کرده و در تماس تلفنی با ترامپ این موضوع را مطرح کرده است. او در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «باید هر کاری کرد تا این کشور نزدیک به فرانسه دوباره درگیر جنگ نشود.» فرانسه وعده داده که خودروهای زرهی ترابری نظامی در اختیار نیروهای مسلح لبنان قرار دهد تا به مقابله با حزبالله کمک کند؛ همچنین ارسال کمکهای بشردوستانه برای آوارگان را آغاز کرده است.
نگرانی از آینده و تغییر در نگاه جامعه
افزایش درگیریها و بیثباتی جهانی باعث تغییر نگرش جامعه نسبت به جایگاه فرانسه در جهان شده است. سوپو میگوید: «همه نگران آیندهاند. احساسات اروپاییگرایی و ملیگرایی در حال افزایش است. این جنگ هنوز از نظر جغرافیایی برای مردم دور است، اما من شخصاً نگرانم — نه برای خودم، بلکه برای همه کسانی که درگیر این بحراناند.»
