به گزارش اکوایران، جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد آمریکا برای پایان دادن به جنگ را «حداکثری و غیرمنطقی» میداند.
طرحی فریبنده و گمراهکننده
به نوشته الجزیره، یک منبع دیپلماتیک عالی رتبه تأیید کرده که جمهوری اسلامی ایران طرح ۱۵ مادهای ایالات متحده با هدف پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه این کشور دریافت کرده است. اما این منبع روز چهارشنبه به الجزیره گفت که تهران پیشنهاد ایالات متحده را «بسیار حداکثری و غیرمنطقی و غیرقابل اجرا » توصیف کرد. این منبع افزود: «حتی روی کاغذ هم زیبا نیست.» او این طرح را فریبنده و گمراهکننده خواند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده - علیرغم انکار ایران - ادعا کرده که مذاکراتی بین واشنگتن و تهران برای دستیابی به توافقی برای پایان دادن به درگیری در حال انجام است.
این منبع توضیح داد که ایران درک روشنی از شرایط مورد نیاز برای آتشبس و آنچه که رد خواهد کرد، دارد. این منبع همچنین اظهار داشت که از زمان آغاز جنگ هیچ مذاکره مستقیمی بین ایران و ایالات متحده صورت نگرفته است - با این حال، پیامهایی از طریق تعدادی از واسطهها رد و بدل شده است.
میانجی منحصر بهفرد
این واکنش ساعاتی پس از آن اظهار شد که منابعی در گفتوگو با الجزیره تأیید کردند که پاکستان شرایط آتشبس ایالات متحده را با ایران در میان گذاشته است. مقامات مصری و پاکستانی روز چهارشنبه اعلام کردند که میانجیگران در تلاش برای مذاکرات حضوری احتمالی بین ایرانیها و آمریکاییها، اوایل روز جمعه در پاکستان هستند.
به گفته اسامه بن جاوید، خبرنگار الجزیره، پاکستان به عنوان یک میانجی، در موقعیت منحصر به فردی قرار دارد زیرا دارای اقلیت شیعه و روابط نسبتاً خوبی با ایران است. اک گفت که این کشور همچنین دارای یک توافق دفاعی با عربستان سعودی و اکثریت سنی است که با کشورهای خلیج فارس همسو هستند. جاوید افزود که رهبر نظامی پاکستان نیز با ترامپ رابطه دارد. او گفت: "همه اینها پاکستان را در موقعیت منحصر به فردی برای اقدام بین این دو طرف قرار میدهد: هیچ پایگاه آمریکایی در خاک خود ندارد، بنابراین ایران نمیتواند آن را به استفاده ایالات متحده از خود متهم کند و کشوری است که از نظر تاریخی سعی در بهبود روابط بین این بازیگران داشته است."
در همین حال، بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، گفت قاهره آماده است تا میزبان هرگونه نشستی در رابطه با ایران باشد، تا زمانی که به کاهش تنش کمک کند. عبدالعاطی در یک کنفرانس خبری گفت که مصر از ابتکار عمل ترامپ برای مذاکره با ایران حمایت میکند. او در مورد پاسخ ایران به طرح آمریکا گفت: «ما باید به تلاشهای خود ادامه دهیم، همه چیز در مورد دیپلماسی و مذاکره است.»
ترکیه نیز در تلاش بوده تا خود را به عنوان یک میانجی احتمالی معرفی کند، و هارون آرماگان، معاون رئیس امور خارجه حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه، به خبرگزاری رویترز گفت که آنکارا «نقش انتقال پیام» بین تهران و واشنگتن را ایفا کرده است.
پایان جنگ با شرایط ما
پرس تیوی، شبکه انگلیسی زبان تلویزیون دولتی ایران، به نقل از یک مقام ناشناس نیز اظهار داشت که ایران پیشنهاد آتشبس ایالات متحده را رد کرده است. پرس تیوی به نقل از این مقام رسمی گزارش داد: «ایران زمانی که تصمیم به پایان دادن به جنگ بگیرد و شرایطش برآورده شود، به آن پایان خواهد داد.»
این مقام رسمی طرح پنج مادهای ایران را ارائه کرد که شامل توقف ترور مقامات، تضمین عدم وقوع جنگ دیگر، پرداخت غرامت برای جنگ، پایان خصومتها و «اعمال حاکمیت ایران بر تنگه هرمز» بود.
پیش از این، دو مقام پاکستانی از پیشنهاد ۱۵ مادهای آمریکا سخن گفته بودند که شامل کاهش تحریمها، عقبگرد برنامه هستهای ایران، محدودیتهای موشکی و بازگشایی تنگه هرمز میشود. یک مقام مصری که در تلاشهای میانجیگری دخیل است، گفته که این پیشنهاد همچنین شامل محدودیتهایی در حمایت ایران از گروههای گقاومت است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از یک منبع ناشناس گزارش داد که مقامات اسرائیلی از ارائه طرح آتشبس شگفتزده شدند.
ایران همچنان به ایالات متحده -که دو بار در دوران دولت ترامپ در جریان مذاکرات دیپلماتیک سطح بالا حمله کرده- بسیار مشکوک است. رد پیشنهاد آمریکا توسط ایران در حالی صورت گرفت که اسرائیل حملات هوایی به تهران را ادامه داده و واشنگتن چتربازان و تفنگداران دریایی بیشتری را به منطقه اعزام کرده است.
در دست بررسی؟
در این شرایط، یک مقام ارشد ایرانی روز چهارشنبه به خبرگزاری رویترز گفته که با وجود پاسخ منفی اولیه، جمهوری اسلامی ایران همچنان در حال بررسی پیشنهاد آمریکا برای پایان دادن به جنگ است. این موضوع نشان میدهد تهران تاکنون از رد کامل آن خودداری کرده است.
مقامات ایرانی علناً چشمانداز هرگونه مذاکره با دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، را به شدت مورد تمسخر قرار دادند. اما تأخیر آشکار در ارائه پاسخ رسمی به پاکستان، که پیشنهادی ۱۵ مادهای را از طرف واشنگتن ارائه کرده بود، ظاهراً نشان میدهد که حداقل برخی از چهرهها در تهران ممکن است آن را در نظر داشته باشند.
اظهارات این مقام ارشد ایرانی مبنی بر اینکه این پیشنهاد هنوز در دست بررسی است - اگرچه پاسخ اولیه «مثبت نبود» - ظاهراً با گزارش پرس تیوی ایران که به نقل از یک مقام ناشناس گفته بود ایران آن را رد کرده است، در تضاد است.
یک مقام ارشد امنیتی پاکستان گفت که پاکستان با وزیر امور خارجه ایران پیگیری کرده و هنوز منتظر پاسخ رسمی است. یک منبع پاکستانی دیگر گفت: «ایرانیها به ما گفتند که امشب با ما تماس خواهند گرفت. رسانهها گزارش میدهند که آنها پاسخ منفی دادهاند. اما ما هیچ تأیید رسمی از ایران دریافت نکردهایم. بنابراین ما فقط منتظریم. دسترسی با آنها دشوار است و ارتباط برقرار کردن چالش بزرگی است.»
یک مقام ارشد دیگر ایرانی پیش از این تایید کرده بود که تهران پیشنهادی دریافت کرده و گفته بود که در صورت انجام مذاکرات، این مذاکرات میتواند در پاکستان یا ترکیه برگزار شود.
پنتاگون نیروهای بیشتری اعزام میکند
روز چهارشنبه پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر ارسال طرح ۱۵ مادهای واشنگتن به ایران، قیمت نفت کاهش یافت و ارزش بازار سهام تا حدودی افزایش یافت، چرا که سرمایهگذاران امیدوار به پایان جنگی بودند که هزاران نفر را کشته و تامین انرژی جهانی را مختل کرده است.
منابع آگاه همچنین به رویترز گفتهاند که پنتاگون قصد دارد هزاران نیروی هوابرد را به خلیج فارس اعزام کند تا گزینههای بیشتری برای دستور حمله زمینی به ترامپ بدهد و به دو گروه از تفنگداران دریایی که در حال حاضر در راه هستند، اضافه کند. اولین واحد اعزامی تفنگداران دریایی سوار بر یک کشتی تهاجمی آبی-خاکی عظیم میتواند حدود پایان ماه برسد.
خیانت به دیپلماسی؛ بازارها آرام میگیرند؟
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در گفتوگو با تلویزیون هند ظاهر گفت که ترامپ در شرایطی حمله کرد که مذاکرات هستهای در جریان بود. او این را «خیانت به دیپلماسی» خواند که ثابت کرد مذاکرات بیشتر بیمعنی است. او گفت: «هیچ مذاکره یا گفتگویی بین ایران و ایالات متحده وجود ندارد. هیچکس نمیتواند به دیپلماسی ایالات متحده اعتماد کند.»
یک مقام ارشد نظامی اسرائیل گفت که اسرائیل در مورد موافقت ایران با شرایط مورد نظر ترامپ تردید دارد و اسرائیل نگران است که مذاکرهکنندگان آمریکایی در هرگونه مذاکرهای امتیاز بدهند. یک منبع آگاه از برنامههای جنگی اسرائیل گفت که اسرائیل خواهان هرگونه توافق آمریکا و ایران است تا گزینه اسرائیل برای انجام حملات پیشگیرانه حفظ شود.
ترامپ در اوایل جنگ گفت که این جنگ تنها با "تسلیم بیقید و شرط" تهران پایان مییابد، اما این هفته ناگهان موضع خود را تغییر داده و گفته است که مذاکرات "سازندهای" با مقامات نامشخص ایرانی در حال انجام است. موضع نرمتر او باعث ایجاد آرامش در بازارهای مالی شده است، بازارهایی که از روز دوشنبه که او تهدید به تشدید بمباران با حمله به سیستم انرژی غیرنظامی ایران را به تعویق انداخت، نوسان داشته اما تا حد زیادی تثبیت شدهاند. ایران اعلامیه ترامپ را به عنوان تلاشی برای خرید زمان و آرام کردن بازارها مورد تمسخر قرار داده است.
