اکوایران: ونس و روبیو از پیشینه‌های کاملاً متفاوتی در سیاست خارجی می‌آیند. ونس پیش از ورود به دولت بارها از جنگ‌های خارجی به‌عنوان اتلاف جان و هزینه انتقاد کرده بود. روبیو در سنای آمریکا به‌عنوان یک «جنگ‌طلب» شناخته می‌شد و از رویکردی تهاجمی‌تر علیه ایران، روسیه و کوبا حمایت می‌کرد. هر دو به‌عنوان جانشینان بالقوه ترامپ مطرح هستند و محصول دو جریان قدرتمند و رقیب در حزب جمهوری‌خواه به شمار می‌روند.

به گزارش اکوایران، به نظر می‌رسد رویکرد روبیو نسبت به یادداشت تفاهم ایران با آنچه ترامپ و ونس می‌گویند، متفاوت باشد.

روایت جعلی یا واقعیتی نه‌چندان پشت پرده؟

به گزارش شبکه خبری سی‌ان‌ان، مارکو روبیو به‌عنوان دیپلمات ارشد آمریکا بیش از یک هفته درباره موضوعی که به‌نظر می‌رسید کاملاً در حوزه کاری او باشد، یعنی یک توافق نوپا با ایران، به‌طور قابل توجهی سکوت اختیار کرده بود. این موضوع باعث شد بسیاری گمان کنند که مارکو روبیو مانند بسیاری از همفکران محافظه‌کار و جنگ‌طلب در سیاست خارجی، چه‌بسا نسبت به آن تردیدهایی داشته باشد.

اکنون اما روبیو در حال سخن گفتن است. بااین‌حال، روایت او از این توافق تا حد زیادی با روایت رئیس‌جمهور دونالد ترامپ و معاون رئیس‌جمهور جی.دی. ونس متفاوت به نظر می‌رسد. در جریان سفرهایی به کشورهای متحد خاورمیانه‌ای برای جلب حمایت و کاهش نگرانی‌ها، روبیو نه‌تنها از تأیید قاطع این یادداشت تفاهم بحث‌برانگیز خودداری کرده، بلکه در مورد جزئیات آن و روند صلح نیز لحنی متفاوت اتخاذ کرده است.

نمونه‌ای از این رویکرد روز پنج‌شنبه دیده شد؛ زمانی که روبیو بار دیگر بر اظهارات پیشین خود در انتقاد از تهران را تکرار کرد. این اظهارات اما یک هفته پس از آن بیان شدند که ترامپ و ونس با اظهارنظری جنجالی، تهران را  اصلاح‌پذیر توصیف کرده بودند. در واقع، ترامپ آشکارا این ایده را که تهران «رادیکال شده‌» رد کرد. 

ترامپ در ۱۶ ژوئن در نشست گروه هفت در فرانسه گفت: «ما با افرادی طرف هستیم که فکر می‌کنم بسیار عقلانی هستند. برخورد با آن‌ها خوب بود. افراد قوی و باهوشی بودند… اما آن‌ها رادیکال نیستند و به‌دنبال کمک به کشورشان هستند». ونس نیز که تلاش کرده بود چهره اصلی این توافق باشد، به‌طور مشابه ادعا کرد که شاید ایرانی‌ها در حال بازنگری در سیاست خارجی ضدآمریکایی خود طی ۴۷ سال گذشته باشند. او گفت: «نکته جالب این مذاکرات این است که می‌بینید هم تندروها و هم افراد سیاسی‌تر می‌گویند رابطه ما با آمریکا در ۴۷ سال گذشته اشتباه بوده است. بیایید فصل جدیدی آغاز کنیم.»

سخنگوی وزارت خارجه، تامی پیگوت، وجود تناقض در پیام‌های دولت را رد کرد و آن را «روایتی خسته‌کننده و جعلی» خواند. بااین‌حال، هم ونس و هم روبیو با تأکید بر اینکه شرایط ممکن است تغییر کند و باید زمان نیت واقعی ایران را مشخص کند، از مواضع خود کمی فاصله گرفتند؛ اما قابل توجه است که این دو مقام ارشد که ترامپ درباره آینده سیاسی‌شان در ۲۰۲۸ نیز گمانه‌زنی کرده است، برداشت‌های متفاوتی درباره سران تهران ارائه کرده‌اند.

تفاهم و مسائل مورد اختلاف با ایران

مسئله موشکی: یکی از غیبت‌های عجیب در این یادداشت تفاهم، موضوع پایان دادن به برنامه موشکی ایران بود؛ هدفی که دولت ترامپ در آغاز جنگ مطرح کرده بود، اما در متن توافق به آن اشاره‌ای نشده است. جالب‌تر اینکه ترامپ هفته گذشته تا حد زیادی از این هدف عقب‌نشینی کرد و چندین بار گفت ایران باید اجازه داشتن «برخی موشک‌ها» را داشته باشد. او گفت: «آن‌ها باید مقداری داشته باشند، چون دیگران هم دارند.» و افزود «موشک‌ها مشکل اصلی نیستند، چون قرار نیست کره زمین را منفجر کنند.» ترامپ بعداً گفت: «در مقیاس نسبی، فکر می‌کنم اشکالی ندارد.»

1766390805-ksh_221225_iranisrael_irmm

نمایشگاه موشک‌های سپاه پاسداران در تهران مورخ 10 نوامبر 2025/عکس از مقداد مددی از دفاع‌پرس

اما روبیو روز چهارشنبه در دیدار با متحدان خاورمیانه‌ای که به‌طور قابل درکی نگران استفاده ایران از این موشک‌ها هستند، موضعی سخت‌گیرانه‌تر اتخاذ کرد. او گفت دولت آمریکا با این متحدان هم‌نظر است و اجازه نخواهد داد ایران آن‌ها را تهدید کند. او در کویت گفت: «ما هیچ اقدامی انجام نخواهیم داد که امنیت متحدان‌مان، متحدان دیرینه‌مان در منطقه، را تضعیف کند.»

گروه‌های مورد حمایت ایران: یکی دیگر از اهداف اولیه دولت ترامپ که در این یادداشت تفاهم ذکر نشده است، پایان دادن به حمایت ایران از گروه‌های متحد مانند حزب‌الله و حماس بود. روبیو این هفته ادعا کرد که توافق در این زمینه قوی‌تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد. او گفت عبارت توافق مبنی بر اینکه ایران، آمریکا و متحدانشان از «هرگونه اقدام خصمانه علیه یکدیگر و همچنین تهدید یا استفاده از زور» خودداری کنند، شامل حمایت ایران از نیروهای مورد حمایت نیز می‌شود. او افزود یک «خوانش دقیق» از متن چنین برداشتی را تأیید می‌کند. روبیو گفت که نمی‌توان به پایان خصومت‌ها و درگیری‌ها در منطقه رسید، درحالی‌که نیروهای مورد حمایت ایران از عراق موشک و پهپاد شلیک می‌کنند و در فعالیت‌های حماس و حزب‌الله مشارکت دارند.

ونس نیز هفته گذشته در گفت‌وگویی با شبکه سی‌ان‌ان همین استدلال را مطرح کرد. او گفت که این بخش از توافق به این معناست که «ایران باید حمایت مالی از آن سازمان‌ها را متوقف کند. بااین‌حال، ترامپ چنین موضع محکمی نداشت. او در نشست گروه هفت گفت مسئله نیروهای مورد حمایت در کنار موضوع موشک‌ها قرار می‌گیرد و بعداً به‌عنوان بخشی از «تلاشی موازی با کشورهای خلیج فارس برای رسیدگی به مسائل غیرهسته‌ای» بررسی خواهد شد.

لبنان به‌عنوان «موضوعی جداگانه»: هیچ موضوعی به اندازه درگیری‌های جاری میان اسرائیل و حزب‌الله در لبنان نمی‌تواند روند صلح نوپا را تهدید کند.

روبیو در نشست خبری روز سه‌شنبه در ابوظبی گفت روند صلح در لبنان از روند آمریکا و ایران جدا خواهد بود. او گفت: «آن روند جداست، چون لبنان یک کشور مستقل است. دولت دارد. ما درباره آن مستقیماً با دولت لبنان مذاکره خواهیم کرد.» اما این موضع به‌سختی با یادداشت تفاهم و توضیحات ونس قابل جمع است. نه اسرائیل و نه دولت لبنان طرف این توافق نبودند، اما در متن آن آمده بود که «متحدان» دو طرف که بدون تردید شامل اسرائیل و حزب‌الله می‌شود، باید به «پایان فوری و همیشگی عملیات نظامی در همه جبهه‌ها از جمله لبنان» پایبند باشند.

ونس در توضیح این بخش گفته بود این توافق حزب‌الله و اسرائیل را نیز در بر می‌گیرد. او گفت: «انتظار داریم حزب‌الله دیگر موشک یا پهپاد به سمت اسرائیل شلیک نکند و اسرائیل هم در لبنان به‌طور گسترده حمله نکند. هر دو طرف باید به توافق پایبند باشند.» ترامپ و ونس همچنین فشار قابل توجهی بر اسرائیل وارد کردند تا در واکنش به حزب‌الله بیش از حد عمل نکند و حتی به‌طور ضمنی تهدید کردند که اگر اقدامات اسرائیل روند صلح با ایران را مختل کند، ممکن است حمایت آمریکا کاهش یابد. اما این موضع با مخالفت برخی از جنگ‌طلبان محافظه‌کار روبه‌رو شد که آن را تلاشی برای محدود کردن حق دفاع اسرائیل می‌دانستند. در این میان، روبیو وارد میدان شد تا فضا را آرام‌تر کند. اما مشخص نیست که روایت او واقعاً موضع رسمی دولت باشد یا نه؛ و با ادامه حضور او در صحنه، این الگو در حال تکرار شدن است.

تفاوت لحن ونس و روبیو در مورد ایران و اسرائیل

رویترز  هم در گزارشی به موضوع اختلاف احتمالی میان ونس و روبیو در رابطه با مسائل منطقه‌ای می‌پردازد: دولت رئیس‌جمهور دونالد ترامپ تلاش کرده است تصویر یک جبهه واحد در قبال جنگ ایران ارائه دهد، اما اظهارات معاون رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه او در طول هفته گذشته در برخی موارد، به‌ویژه درباره اسرائیل، از یکدیگر فاصله گرفته است.

تنگه هرمز

آیا به زودی آب‌ها دوباره شفاف خواهند شد؟ یک سرباز بر روی ناو جنگی آمریکایی نفتکشی را در تنگه هرمز زیر نظر دارد/عکس از ایماگو

جی.دی. ونس هفته گذشته در کاخ سفید به منتقدان اسرائیلی توافق اولیه آمریکا و ایران حمله کرد. او اشاره کرد که بمباران زیرساخت‌های غیرنظامی در بیروت از سوی اسرائیل که با هدف تضعیف حزب‌الله انجام می‌شود، در حال تضعیف تلاش‌های صلح تحت رهبری آمریکا است.

مارکو روبیو که این هفته به کشورهای حاشیه خلیج فارس سفر کرده بود، از کارزار نظامی اسرائیل در لبنان دفاع کرد و بارها آن را واکنشی موجه به حملات حزب‌الله توصیف کرد. زمانی که از او درباره انتقادهای ونس پرسیده شد، روبیو از پاسخ مستقیم طفره رفت و در عوض به حمله‌ای از سوی این گروه مستقر در لبنان به یک ایست بازرسی اسرائیلی در اوایل هفته اشاره کرد.

این تضاد نشان می‌دهد که حتی در شرایطی که دولت بر وحدت تأکید دارد، دیدگاه‌های متفاوت گاه در حال آشکار شدن هستند؛چالشی برای کاخ سفید که ائتلاف سیاسی آن در سیاست خارجی به‌شدت دچار شکاف است. همچنین این وضعیت نگاهی اولیه به آینده حزب جمهوری‌خواه ارائه می‌دهد، جایی که روبیو و ونس هر دو به‌عنوان نامزدهای بالقوه انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ دیده می‌شوند.

ونس بارها احتمال شکل‌گیری رابطه‌ای تازه و همکاری‌محورتر میان ایران و آمریکا را مطرح کرده و در مصاحبه‌ای که روز پنج‌شنبه منتشر شد، فاش کرد که آمریکا از یک مقام اطلاعاتی ایران دعوت کرده تا به‌عنوان رابط کاهش تنش با پنتاگون در قطر فعالیت کند.

در همین حال، روبیو به امارات متحده عربی، کویت و بحرین سفر کرد تا به متحدان منطقه‌ای که برخی از آن‌ها نگرانند توافق موقت آمریکا و ایران بیش از حد به نفع تهران باشد، اطمینان دهد که منافعشان حفظ خواهد شد.

روبیو روز سه‌شنبه گفت که در جریان سفرش از متحدان خلیج فارس نخواهد خواست هزینه بازسازی ایران را تأمین کنند و چنین احتمالی را «بسیار دور» دانست. او در نشست با مقام‌های منطقه‌ای در روز پنج‌شنبه تأکید کرد که هر توافقی باید از نظر منافع آمریکا و متحدانش کاملاً محکم و غیرقابل تزلزل باشد. او گفت: «در حالی که ما خواهان توافق هستیم، اما توافق به هر قیمتی را نمی‌خواهیم.»

«کاملاً هماهنگ پشت رئیس‌جمهور ترامپ»

کاخ سفید به‌شدت وجود هرگونه اختلاف میان این دو مقام را رد کرد.

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید گفت: «تنها یک اردوگاه وجود دارد: اردوگاه ترامپ؛ و کل دولت کاملاً پشت تلاش‌های رئیس‌جمهور برای اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند، ایستاده است.»

سخنگوی دیگری از وزارت خارجه نیز استدلال کرد که در موضوع لبنان هیچ اختلافی میان این دو مقام وجود ندارد و هدف دولت بازگرداندن حاکمیت دولت لبنان بر تمام قلمرو خود است.

ونس روبیو

دونالد ترامپ در دفتر بیضی کاخ سفید سخنرانی می‌کند و جی‌دی ونس و مارکو روبیو پشت سر او ایستاده‌اند. واشنگتن دی‌سی، ایالات متحده، ۲۳ آوریل ۲۰۲۶/عکس از خبرگزاری رویترز

بااین‌حال، برخی تحلیلگران و مفسران در این رابطه قانع نشده‌اند. مایکل روبین، پژوهشگر ارشد اندیشکده امریکن انترپرایز، گفت روبیو و ونس دیدگاه‌های کاملاً متفاوتی دارند: «در هسته خود، آن‌ها نماینده دو جریان متفاوت هستند.»

این دو مقام از پیشینه‌های کاملاً متفاوتی در سیاست خارجی می‌آیند. ونس پیش از ورود به دولت بارها از جنگ‌های خارجی به‌عنوان اتلاف جان و هزینه انتقاد کرده بود. روبیو در سنای آمریکا به‌عنوان یک «جنگ‌طلب» شناخته می‌شد و از رویکردی تهاجمی‌تر علیه ایران، روسیه و کوبا حمایت می‌کرد.

هر دو به‌عنوان جانشینان بالقوه ترامپ مطرح هستند و محصول دو جریان قدرتمند و رقیب در حزب جمهوری‌خواه به شمار می‌روند. از یک سو «نئومحافظه‌کاران» قرار دارند که بیشتر مداخله‌گر هستند. از سوی دیگر، رأی‌دهندگان و سیاست‌گذاران جمهوری‌خواهی که معتقدند بسیاری از جنگ‌های اخیر پرهزینه و بی‌نتیجه بوده‌اند.

طبق نظرسنجی رویترز/ایپسوس که روز دوشنبه پایان یافت، تنها ۵۲ درصد جمهوری‌خواهان معتقدند این درگیری‌ها آمریکا را در موقعیت قوی‌تری قرار داده است؛ نشانه‌ای از شکاف درون حزب.

بااین‌حال، هر دو مقام از تصمیم‌های اصلی سیاست خارجی ترامپ حمایت کرده‌اند، از جمله برخورد با نیکولاس مادورو، حمله به ایران در فوریه و سپس تصمیم برای پیگیری صلح. آن‌ها حتی در هفته‌های اخیر پیام‌های مشابهی تکرار کرده‌اند و گفته‌اند عملکرد ایران را و نه صرفاً حرف‌هایش را معیار قضاوت قرار خواهند داد.

زمانی که روز پنج‌شنبه از روبیو پرسیده شد تا چه حد دیدگاهش درباره ایران با ونس متفاوت است، او گفت هر دو تحت هدایت ترامپ عمل می‌کنند. او گفت: «همه ما در اینجا پشت رئیس‌جمهور متحد هستیم.»

کانال ارتباطی سپاه و سنتکام؟

نشریه المانیتور در گزارشی دیگر به قلم بن کاسپیت  با عنوان «ونس ما را به "کیسه بوکس" تبدیل می‌کند» از خشم اسرائیل از کانال ادعایی سپاه و سنتکام در دوحه قطر می‌گوید:

تصمیم آمریکا و ایران برای آغاز گفت‌وگوهای مستقیم میان سپاه پاسداران و سنتکام در قطر، شکاف میان رئیس‌جمهور دونالد ترامپ و نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو را عمیق‌تر کرده و هم‌زمان نگرانی‌های اسرائیل را درباره چرخش واشنگتن به سمت دوحه و تهران افزایش داده است. تصمیم واشنگتن برای ایجاد یک کانال ارتباطی مشترک نظامی میان آمریکا و ایران در قطر، خشم و شرمساری را در اسرائیل برانگیخته است.

تنگه هرمز

افراد در آب‌های کم‌عمق بر روی تخته‌های پارویی جمع شده‌اند، درحالی‌که کشتی‌های باری و خدماتی در تنگه هرمز در سواحل بندرعباس، ایران، در تاریخ ۱ ژوئن ۲۰۲۶ لنگر انداخته‌اند/عکس از آسوشیتدپرس

جی.دی. ونس در مصاحبه‌ای که روز پنج‌شنبه در وبگاه خبری بریتانیایی UnHerd منتشر شد، گفت که ایالات متحده و ایران یک سازوکار مشترک برای جلوگیری از درگیری میان فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایجاد کرده‌اند؛ نهادی که واشنگتن در سال ۲۰۰۷ آن را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد.

ونس گفت: «یکی از چیزهایی که می‌خواستیم به آن برسیم، ایجاد یک کانال ارتباطی در طرف ایرانی بود که موفق شدیم.» او افزود: «آن‌ها گفتند بسیار خوب، فردی از سپاه را به دوحه می‌فرستیم تا در کنار فردی از سنتکام حضور داشته باشد و از این طریق بسیاری از اختلافات را حل‌وفصل خواهیم کرد.»

فراتر از اظهارات ونس، تاکنون هیچ تأییدی از سوی دولت آمریکا درباره وجود چنین سازوکار کاهش تنشی منتشر نشده است. سخنگوی پنتاگون که از سوی المانیتور مورد پرسش قرار گرفت، بی‌درنگ در دسترس قرار نداشت.

یک منبع ارشد دیپلماتیک اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود، به المانیتور گفت: «این واقعاً دیوانه‌کننده است. جنگی که با اتاق عملیات مشترک و نبرد شانه‌به‌شانه ارتش اسرائیل و سنتکام آغاز شد، اکنون با یک اتاق عملیات مشترک میان ارتش آمریکا و سپاه پاسداران پایان می‌یابد.»

اعلام این موضوع از سوی ونس، که پس از مذاکرات آخر هفته گذشته با مذاکره‌کنندگان ایرانی در سوئیس صورت گرفت، نهادهای دفاعی و سیاسی اسرائیل را شوکه کرد.

برای بنیامین نتانیاهو، این موضوع تازه‌ترین ضربه‌ای است که دونالد ترامپ در مسیر پایان سریع جنگ با ایران به اتحاد راهبردی اسرائیل و آمریکا وارد کرده است. نتانیاهو تاکنون درباره سازوکار دوحه سکوت کرده و ظاهراً در حال ارزیابی کم‌هزینه‌ترین گزینه‌های خود در آستانه یک رقابت انتخاباتی سرنوشت‌ساز است.

یک منبع نزدیک به نتانیاهو گفت: «نتانیاهو همچنان در حال بررسی این موضوع است.» او با اشاره به سرعتی که ترامپ از بزرگ‌ترین سرمایه انتخاباتی نتانیاهو به یک مسئولیت سیاسی تبدیل شده، افزود: «ممکن است در نهایت به این نتیجه برسد که برای بقا در انتخابات، باید شخصاً به ترامپ حمله کند؛» اقدامی که به گفته او «بسیار خطرناک» خواهد بود.

همکاری نظامی همچنان ادامه دارد

مقام‌های نظامی اسرائیل تأکید می‌کنند که همکاری با سنتکام همچنان در همان سطحی قرار دارد که در آغاز جنگ مشترک اسرائیل و آمریکا علیه ایران در ۲۸ فوریه وجود داشت.

برد کوپر روز پنج‌شنبه به اسرائیل سفر کرد تا درباره همکاری آمریکا و اسرائیل در قبال ایران و لبنان گفت‌وگو کند.

یک مقام نظامی اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود، به المانیتور گفت: «ما کاملاً هماهنگ هستیم. رئیس ستاد ارتش اسرائیل، ایال زمیر، در تماس نزدیک با فرمانده سنتکام، دریاسالار برد کوپر، قرار دارد. سامانه‌ها هماهنگ هستند، اتاق‌های عملیات مشترک همچنان فعال‌اند. آمریکایی‌ها نه نیروهای خود را از اینجا خارج کرده‌اند و نه هواپیماهای عظیم سوخت‌رسانی که فرودگاه‌های اسرائیل را پر کرده‌اند. ما تغییری مشاهده نمی‌کنیم.»

بااین‌حال، برخی مقام‌های اسرائیلی درباره ادامه اشتراک‌گذاری اطلاعات با آمریکا ابراز تردید کرده‌اند. نتانیاهو چندین نشست اضطراری با مقام‌های ارشد نظامی، دیپلماتیک و سیاسی برگزار کرده، اما هنوز تصمیمی برای متوقف کردن آنچه نزدیکی چشمگیر میان تهران و واشنگتن تلقی می‌شود، اتخاذ نشده است.

«اثر انگشت قطر»

این منبع ارشد دیپلماتیک اسرائیلی گفت: «به‌وضوح می‌توان اثر انگشت قطر را در این موضوع مشاهده کرد.» او توضیح داد که سیاست جدید آمریکا همچنین از «واقع‌گرایی انعطاف‌پذیر» مورد حمایت الدریج کلبی، معاون وزیر دفاع آمریکا در امور سیاست‌گذاری، تأثیر گرفته است؛ کسی که استدلال می‌کند آمریکا نمی‌تواند در همه جا تعهدات نظامی داشته باشد و باید مسئولیت‌های دفاعی خود را میان متحدان و شرکا اولویت‌بندی کند.

photo_2026-06-27_14-05-59

قسمتی از ویدیویی که نخست‌وزیر قطر همراه جی‌دی ونس و شهباز شریف را در مذاکرات آمریکا و ایران در سوئیس نشان می‌دهد/عکس از سی‌بی‌اس نیوز

سخنگوی سنتکام در پاسخ به پرسش المانیتور درباره طرح احتمالی این سازوکار کاهش تنش، خبرنگاران را به کاخ سفید ارجاع داد. تیموتی هاوکینز، کاپیتان نیروی دریایی آمریکا، گفت: «در حال حاضر هیچ اطلاعیه‌ای برای اعلام نداریم.»

این مقام اسرائیلی گفت که تغییر سیاست آمریکا بر اساس «منافع راهبردی آمریکا، گرایش‌های انزواطلبانه دولت ترامپ و تمایل واشنگتن به اجتناب از صرف منابع نظامی ارزشمند» شکل گرفته است. او افزود: «اکنون ما بهای آن را می‌پردازیم.»

یک منبع دیپلماتیک دیگر اسرائیلی گفت این رویکرد از سال گذشته آشکار شد؛ زمانی که اسرائیل متوجه شد آدام بولر، فرستاده ارشد دولت ترامپ، با حماس، گروه مورد حمایت ایران در غزه، گفت‌وگوهایی انجام داده است. بولر، که از دوستان قدیمی جرد کوشنر است، از این تماس‌ها به‌عنوان تلاشی برای آزادی گروگان‌های اسرائیلی دفاع کرده بود.

این مقام گفت: «هیچ دولت آمریکایی پیشین با حماس گفت‌وگو نمی‌کرد، آن هم پشت سر اسرائیل. بعد فهمیدیم با حماس صحبت می‌کنند و حالا مشخص شده با سپاه پاسداران هم گفت‌وگو می‌کنند. آیا وضعیت می‌تواند از این بدتر شود؟» او افزود: «نمی‌توان از این نتیجه‌گیری گریخت که ترامپ دیدگاه قطری را پذیرفته است. او عملاً به ایران پول حفاظت می‌پردازد و همزمان از دیگران پول می‌گیرد و ما هیچ کاری از دستمان برنمی‌آید.»

کیسه بوکس ونس

درحالی‌که نتانیاهو از سرزنش مستقیم ترامپ خودداری کرده، نزدیکان او و مفسران راست‌گرا آشکارا از رئیس‌جمهور آمریکا به دلیل پایان فاجعه‌بار جنگ انتقاد می‌کنند. آن‌ها استدلال می‌کنند که نتانیاهو هر کاری برای متقاعد کردن ترامپ به ورود به جنگ انجام داد و اینکه ترامپ بعداً اسرائیل را رها کرد، تقصیر نتانیاهو نیست.

زوی یحزکلی، خبرنگار امور عربی شبکه آی24نیوز که معمولاً مواضعی همسو با دولت دارد، در ۱۵ ژوئن در شبکه ایکس نوشت: «ترامپ با شتاب وارد توافق شد، ما را رها کرد، اسرائیل، شریک خود در جنگ را زیر اتوبوس انداخت و خسارت عظیمی به بار آورد.»

برخی اسرائیلی‌ها، ونس را عامل اصلی تغییر رویکرد دولت ترامپ می‌دانند. یک منبع نزدیک به نتانیاهو گفت: «ونس به‌آرامی ما را به کیسه بوکس خود تبدیل می‌کند. آنچه در حال وقوع است، پیروزی ونس بر چهره‌های حامی اسرائیل مانند مارکو روبیو است.»

همزمان، مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی در حال مذاکره درباره تمدید توافق ده‌ساله همکاری دفاعی در سال ۲۰۲۸ هستند؛ توافقی که سالانه بیش از سه میلیارد دلار کمک نظامی در اختیار اسرائیل قرار می‌دهد.

نتانیاهو که از حدود شش ماه پیش تغییر نگرش‌ها در واشنگتن را احساس کرده بود، در مصاحبه‌ای در ۹ ژانویه با اکونومیست گفت که می‌خواهد اسرائیل ظرف یک دهه وابستگی خود به کمک‌های نظامی آمریکا را از میان ببرد. او گفت: «می‌خواهم طی ده سال آینده کمک‌های نظامی را به‌تدریج کاهش دهیم. ما می‌خواهیم تا حد امکان مستقل باشیم.»

جنگ‌ها با ایران و وابستگی گسترده اسرائیل به تسلیحات آمریکایی، درخواست‌ها برای کاهش تدریجی این وابستگی را در داخل اسرائیل افزایش داده است.

پایگاه خبری Semafor در ۱۶ مارس گزارش داد که ذخایر رهگیرهای موشک‌های بالستیک اسرائیل به سطح بحرانی رسیده است. هنوز مشخص نیست که صنایع دفاعی داخلی اسرائیل بدون کمک گسترده خارجی تا چه حد می‌توانند نیازهای نظامی این کشور را تأمین کنند، اما با تنها چهار ماه باقی‌مانده تا انتخابات و کاهش محبوبیت نتانیاهو در نظرسنجی‌ها، سخنان مربوط به خوداتکایی بیشتر اسرائیل برای بسیاری از رأی‌دهندگانی که معتقدند ترامپ اسرائیل را رها کرده است، جذابیت پیدا کرده است.