به گزارش اکوایران، با وجود کاهش نسبی درگیریهای نظامی و افزایش رایزنیهای دیپلماتیک در روزهای اخیر، آینده تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. برخی این تحولات را نشانهای از حرکت به سمت مهار بحران میدانند و برخی دیگر معتقدند آتشبس کنونی بیش از آنکه پایدار باشد، یک توقف تاکتیکی است.
جلال ساداتیان، کارشناس مسائل بینالملل، در گفتوگو با اکوایران به بررسی عوامل کاهش تنش و چشمانداز تحولات پیشرو پرداخته است.
ساداتیان با اشاره به تحولات اخیر، معتقد است مجموعهای از عوامل موجب شد دونالد ترامپ از ادامه حملات علیه ایران صرفنظر کند، اما این تحول به معنای پایان بحران نیست و نمیتوان نسبت به تداوم آرامش خوشبین بود.
او با اشاره به مجموعه رخدادهای اخیر گفت که بر اساس برخی گزارشها، بخشی از ساختار نظامی آمریکا، بهویژه پنتاگون، این جمعبندی را به ترامپ منتقل کرده بود که ادامه درگیری با ایران با محدودیتها و هزینههای قابل توجهی همراه است. به گفته ساداتیان، این موضوع یکی از عواملی بود که در تغییر رویکرد واشنگتن نقش داشت.
این کارشناس مسائل بینالملل همچنین به نقش کشورهای عربی منطقه اشاره کرد و گفت واکنش شدید ایران به حملات و نگرانی کشورهای حاشیه خلیج فارس از آسیبدیدن زیرساختهای حیاتی، موجب شد عربستان سعودی و امارات نیز از کاهش تنشها حمایت کنند. به اعتقاد او، این کشورها پس از مشاهده پیامدهای احتمالی گسترش درگیری، نسبت به ادامه بحران ابراز نگرانی کردند.
ساداتیان در ادامه از نقش میانجیگرانه برخی کشورهای منطقه از جمله پاکستان و قطر یاد کرد و افزود که تلاشهای دیپلماتیک این کشورها نیز در کاهش سطح تنش و متقاعد کردن طرفهای درگیر برای توقف حملات مؤثر بوده است.
وی با اشاره به واکنش نظامی ایران در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل اعلام کرد: پاسخ ایران به حملات، نشان داد که تهران توانایی هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا در منطقه را دارد و همین مسئله در محاسبات واشنگتن تأثیرگذار بود. به گفته او، مجموعه این عوامل در نهایت باعث شد آمریکا از ادامه حملات صرفنظر کرده و توقف عملیات را اعلام کند.
با این حال، ساداتیان تأکید کرد که این تحولات به معنای پایان بحران نیست و نباید نسبت به آینده بیش از حد خوشبین بود. او با اشاره به مواضع اخیر بنیامین نتانیاهو عنوان کرد که نخستوزیر اسرائیل همچنان به دنبال رایزنی با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا برای تداوم فشار بر ایران است و این مسئله نشان میدهد تلآویو همچنان از هر فرصتی برای جلوگیری از شکلگیری آرامش و کاهش تنش استفاده خواهد کرد.
این کارشناس مسائل بینالملل، هدف اصلی جریانهای حامی اسرائیل در آمریکا، از جمله لابی آیپک (کمیته روابط عمومی آمریکا و اسرائیل) و دولت اسرائیل، را حفظ برتری راهبردی این رژیم در منطقه دانست و گفت: از نگاه این جریانها، ایران مهمترین مانع تحقق این هدف به شمار میرود؛ از این رو تلاش میکنند با بهرهگیری از ابزارهای مختلف سیاسی، امنیتی و اقتصادی، قدرت ایران را تضعیف کنند.
ساداتیان در پایان تاکید کرد که اگرچه تاکنون فشارهای اقتصادی و امنیتی نتوانسته به اهداف مورد نظر طراحان این سیاستها منجر شود، اما احتمال ادامه تلاشها برای افزایش فشار بر ایران همچنان وجود دارد. به اعتقاد او، در شرایط کنونی هرچند فضای دیپلماسی تقویت شده است، اما هنوز نمیتوان از پایان کامل تنشها یا منتفی شدن احتمال ازسرگیری درگیریهای نظامی سخن گفت.
