به گزارش اکوایران، رئیسجمهور ایالات متحده، اواخر روز شنبه گفت تا زمانی که بتوان به سرعت به توافقی برای مهار برنامه هستهای ایران و بازگشایی تنگه هرمز دست یافت، از حمله جدید به ایران خودداری خواهد کرد.
به نوشته خبرگزاری رویترز، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در شبکههخای اجتماعی نوشت، ایران و «سایر کشورهای خاورمیانه» برای تکمیل توافقی که منجر به بازگشایی «فوری، کامل و جامع» تنگه و «پایان دادن به تهدید هستهای ایران» شود، درخواست زمان کردند و «بر اساس این درخواست، من برای منافع آینده جهان و همچنین بقای یک ایران موفق و مرفه، موافقت کردهام که حمله را لغو کنم، مشروط بر اینکه بتوانم به سرعت به توافق برسم». ترامپ نوشت: اسرائیل «در این تعهد به من میپیوندد».
روز شنبه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در تماسهای تلفنی جداگانه با مقامات ارشد ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی، اعلام کرده بود که ایران قاطعانه به هرگونه «تجاوز» پاسخ خواهد داد و در مورد پیامدهای «اقدامات بیثباتکننده» ایالات متحده و همچنین چشمانداز افزایش ناامنی منطقهای هشدار داده بود. نورنیوز، هم روز شنبه هشدار داده بود که حملات ایالات متحده به زیرساختهای انرژی ایران، باعث حمله به میادین نفتی در عربستان سعودی و امارات متحده عربی و همچنین میادین گازی قطر و اسرائیل خواهد شد و «همه آنها به خاکستر تبدیل خواهند شد».
اکوایران: پس از پنج ماه جنگ، به نظر میرسد فضای مانور ترامپ بسیار محدود است و این در حالی است که او در حال جا انداختن این تصور است که در حال پیش بردن برنامههای خود است.
این در حالی است که ارتش کویت اعلام کرد که روز شنبه یک تأسیسات دولتی در شمال کویت و املاک غیرنظامی متعلق به یک شرکت در جزیره بوبیان مورد اصابت قرار گرفتند و ترکشهای ناشی از آن خسارات مادی به بار آورد، اما تلفات جانی نداشت. همچنین عملیات تجارت دریایی بریتانیا روز شنبه اعلام کرد که گزارشهایی از دو حادثه دریایی در سواحل عمان دریافت کرده است، از جمله یک نفتکش که توسط یک پرتابه ناشناخته مورد اصابت قرار گرفت و در حادثه دیگر، یک نفتکش از انفجار در نزدیکیاش خبر داد.
پادرمیانی بن سلمان؟
این در شرایطی است که منابع آگاه به باراک راوید، گزارشگر آکسیوس گفتهاند که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز شنبه با ترامپ صحبت کرده و نگرانی خود را در مورد برنامههای او برای حملات گسترده جدید علیه ایران ابراز کرده است. پیش از این، رسانهها گزارش داده بودند که ترامپ به طور جدی در حال بررسی حمله به اهداف انرژی ایران در روزهای آتی است؛ هر چند هنوز دستورات نهایی را صادر نکرده است. چنین حملهای میتواند منجر به تشدید بیسابقهای در جنگ شود - جنگی که بارها با باز شدن درهای مذاکره توسط ترامپ متوقف شده است - و تنها زمانی که تلاشهای دیپلماتیک شکست خورد، از سر گرفته شد.
منابع آگاه به سیبیاس نیوز هم گفتهاند که اوایل روز شنبه، بن سلمان با ترامپ صحبت کرده و او را از انجام دور جدیدی از حملات به ایران برحذر داشت. به گفته یک منبع آگاه، تماس بن سلمان با ترامپ «تماماً در مورد نگرانی در مورد اهداف» بوده است. چندین سفارتخانه ایالات متحده در خاورمیانه - از جمله در عمان، اردن، اسرائیل و عراق - روز شنبه به دلیل «افزایش تنشها» هشدارهای امنیتی صادر کردند. وزارت امور خارجه آمریکا توصیه کرد که «آمریکاییهایی که در حال حاضر در خاورمیانه هستند باید احتیاط و هوشیاری بیشتری به خرج دهند و برای لغو پروازها، بسته شدن دورهای حریم هوایی و اختلالات احتمالی سفر آماده باشند».
دیدار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در نوامبر 2025 با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی در واشنگتن/ عکس از گتیایمیجز
منابع آگاه به خبرگزاری آسوشیتدپرس هم گفتهاند اوایل روز شنبه، بن سلمان در یک تماس تلفنی با ترامپ نگرانیهایی را در مورد تشدید بالقوه درگیری با ایران توسط ایالات متحده مطرح کرد. به گفته این منبع، سعودیها نگران هستند که اگر ایالات متحده زیرساختهای انرژی ایران را هدف قرار دهد یا حملات گستردهای به پلها یا نیروگاهها انجام دهد، تهران با انجام حملاتی به زیرساختهای انرژی این پادشاهی و سایر کشورهای خلیج فارس پاسخ دهد. به گفته این منبع، ولیعهد سعودی در تماس روز شنبه از ترامپ در مورد اقدامات جدید احتمالی که علیه ایران توضیح خواست.
ایران تهدید کرده در صورت وقوع چنین اتفاقی، با حمله به تأسیسات انرژی و زیرساختی در اسرائیل و کشورهای خلیج فارس تلافی خواهد کرد. یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفته: «سعودیها از این بابت ابراز نگرانی کرده و خواستار شفافسازی در مورد برنامههای احتمالی شدند». به گفته یک منبع دیگر، بن سلمان از ترامپ خواست که تنشها را کاهش دهد و از انجام حملات خودداری کند.
پیش از این هم، ترامپ روز چهارشنبه با شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، دیدار کرده بود. به گفته یک منبع آگاه، این دیدار پس از دیدار او با معاون رئیسجمهور ایالات متحده، جیدی ونس و اعلام اینکه عربستان سعودی طرفدار کاهش تنش با ایران است، انجام شد. این پیام پس از حمله مشترک ایالات متحده و عربستان سعودی علیه متحدان ایران در عراق منتشر شد. به گفته منابع آگاه، این دیدارها با هدف انتقال دیدگاههای محمد بن سلمان در مورد جنگ ایران و وضعیت منطقهای گستردهتر انجام شده است.
همچنین میانجیگران قطری در تلاش برای دستیابی به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز، روز شنبه مذاکرات جداگانهای با عراقچی، استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید و مقامات عمانی، برگزار کردند. به گفته یک منبع آگاه، این مذاکرات پیشرفت داشته، اگرچه هنوز مشخص نیست که آیا این برای خنثی کردن بحران کافی خواهد بود یا خیر.
بر لبه تیغ؛ چرا ترامپ دوباره عقب نشست؟
در این رابطه، به گفته سدریک لیتون، تحلیلگر نظامی سیانان و سرهنگ سابق نیروی هوایی ایالات متحده، سعودیها تحت فشار هستند تا تنگه هرمز، که بخش زیادی از نفت و سایر صادرات آنها از طریق آن جریان دارد، بازگشایی شود. او گفت: «آنها از نظر اقتصادی در اینجا در معرض خطر هستند». لیتون خاطرنشان کرد که سعودیها، به عنوان متحد کلیدی ایالات متحده در خلیج فارس، نفوذ قابل توجهی در ترامپ دارند. او گفت: «این حوزهای است که ایالات متحده واقعاً تا حد زیادی به دیپلماسی عربستان سعودی وابسته است و این موضوع تأثیر زیادی بر تصمیم ترامپ برای صرف نظر کردن از حمله به ایران، حداقل در کوتاهمدت، داشته است».
موشکهای ایرانی در میدان آزادی تهران به نمایش گذاشته شدهاند/ عکس از EPA
به گفته لیتون، ایران هم با چالشهای اقتصادی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز روبرو است، اما فشار نظامی بر تهران - پس از بیش از پنج ماه جنگ - آسیبهای زیادی به بار آورده و ایرانیها میتوانند از این فرصت استفاده کنند. او گفت: «اگر درست باشد که ... فشاری از سوی ایران وجود داشته است، فکر میکنم ایرانیها احتمالاً در حال خریدن زمان هستند». لیتون گفت: «آنها مطمئناً از نظر اقتصادی و همچنین نظامی تحت فشار هستند. اما که آنها در اصل آمادهاند تا جایی که میتوانند مقاومت کنند».
به باور راس هریسون، عضو ارشد موسسه خاورمیانه، شناسایی استراتژی روشن ایالات متحده در جنگ با ایران همچنان دشوار است زیرا ترامپ بارها قبل از عقبنشینی، از تشدید قریبالوقوع تنش خبر داده است. هریسون به الجزیره گفت که هنوز برای گفتن اینکه چرا ترامپ حملات برنامهریزی شده به ایران را لغو کرده -از جمله اینکه ایرانیها چه تعهداتی ممکن است در طول تماسهای عراقچی با همتایان خود در ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان به ایالات متحده داده باشند- خیلی زود است. او گفت: «از دیدگاه ایرانیها، آنها احتمالاً تصور میکنند که ترامپ به دلیل خطر بالقوه تشدید تنش، چشمپوشی کرده است».
به گفته هریسون، آخرین اظهارات ترامپ نشان دهنده کاهش تنش واقعی نیست، مگر اینکه ایالات متحده و ایران به توافق روشنی در مورد بازگشایی تنگه هرمز برسند. او گفت: ««این درگیری -به شکلی که در چند هفته گذشته رخ داده- به دلیل ابهام در یادداشت تفاهمی که در ماه ژوئن امضا شد، رخ داد. چیزی که در روزهای پس از این یادداشت تفاهم اتفاق افتاد این بود که ایران طبق ماده ۵، این توافق را به عنوان اعطای کنترل بر جریان کشتیها از طریق تنگه تفسیر میکرد - به این معنی که ایران مسئول باز کردن آن خواهد بود. سپس آمریکاییها با همکاری عمان برای وادار کردن کشتیها به عبور از سواحل جنوبی، خارج از محدوده ایران، برای تضعیف این تفسیر تلاش کردند. این واقعاً همان چیزی است که این تشدید مجدد تنش را آغاز کرد. بنابراین، تا زمانی که نوعی توافق روشن در مورد باز کردن تنگه و رفع محاصره وجود داشته باشد، این [وضعیت] ادامه خواهد یافت».
هریسون هشدار داد که ایران تحت تهدید حملات بیشتر مذاکره نخواهد کرد. او گفت: «آنها تصور میکنند هر زمان که انعطافپذیری نشان دادهاند - از جمله در جنگ ۱۲ روزه - این مسئله در واشنگتن به عنوان ضعف تعبیر شده و مورد سوءاستفاده قرار گرفته و منجر به حملات بیشتر شده است».
جنگجویان حوثی در مقابل بنری که موشکهای حوثیها را نشان میدهد، صنعا، 31 جولای 2026/ عکس از خبرگزاری رویترز
او این تنشها را «آزمون استقامت» و «نبرد ارادهها» خواند، اما هشدار داد که اگر درگیری ادامه یابد، تصمیمگیرندگان در تهران و واشنگتن ممکن است کنترل آن را از دست بدهند. او گفت: «ما پروندههای دیگری داریم که اکنون با پرونده ایران در هم آمیخته شدهاند - پرونده لبنان، پرونده اسرائیل-فلسطین، پرونده عربستان-حوثی، پرونده عراق. در برههای از زمان، تصمیمگیرندگان کنترل پویایی را از دست میدهند [زیرا] حتی اگر بخواهند تنشزدایی کنند، ممکن است سایر بازیگران تشدید شوند و این ممکن است خروج ایالات متحده و ایران را بسیار بسیار دشوار کنند». بنابراین، اگر ادعای ترامپ مبنی بر اینکه توافق در دسترس است دقیق باشد، «این خبر خوبی است». او افزود: «اما در نهایت، اوضاع همچنان در لبه تیغ است و فکر میکنم در روزهای آینده خواهیم دید که آیا شاهد تنشزدایی واقعی هستیم یا فقط ژستهای بیشتری میگیریم.»
