خشم خانم نخست‌وزیر از ترامپ؛ دو هم‌پیمان راست‌گرا به سوی تخاصم حرکت می‌کنند؟

به گزارش اکوایران، جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، ترامپ را پس از آنکه گفت ملونی برای گرفتن عکس با وی «التماس کرده بود» به دروغ‌گویی متهم کرد. در پی این رویداد، وزیر خارجه ایتالیا نیز سفر برنامه‌ریزی شده خود به ایالات متحده را لغو کرد. 

یک پرچانگی با پیامدهای واقعی سیاسی

به نوشته نشریه وال‌استریت ژورنال، جورجیا ملونی که زمانی یکی از نزدیک‌ترین دوستان سیاسی ترامپ در اروپا به شمار می‌رفت، او را به جعل واقعیت و رفتار بهتر با دشمنان آمریکا نسبت به متحدانش متهم کرد. این مشاجره نشان داد که لبخندها و نمایش وحدت در نشست گروه هفت در شهر آبگرم اویان-له-بن فرانسه تنها شکاف‌های موجود در روابط دو سوی آتلانتیک را پنهان کرده بود.

آنتونیو تاجانی، وزیر خارجه ایتالیا، روز جمعه اعلام کرد که سفر خود به مجمع عالی بازرگانی آمریکا و ایتالیا در میامی را لغو می‌کند؛ جایی که قرار بود با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، دیدار کند. او در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «سخنان جدی و توهین‌آمیز رئیس‌جمهور ترامپ علیه نخست‌وزیر جورجیا ملونی به تمام ایتالیا توهین می‌کند.»

فراتر از یک مشاجره شخصی

از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید، اختلافات بر سر تجارت، جنگ روسیه و اوکراین، تهدیدهای ترامپ برای تصرف گرینلند، جنگ آمریکا و ایران و آینده سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، احساس بی‌اعتمادی و حتی خیانت را در دو سوی اقیانوس اطلس تقویت کرده است. ترامپ متحدان اروپایی را متهم کرده که در مسئله ایران به آمریکا کمک نکرده‌اند، درحالی‌که رهبران اروپایی برخی اقدامات او را خصمانه و مغایر با منافع اروپا می‌دانند.

دونالد ترامپ در حاشیه اجلاس گروه هفت در اِویان-له-بن، فرانسه، در تاریخ ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶، با جورجیا ملونی گفتگو می‌کند/عکس از دفتر نخست‌وزیری ایتالیا

بااین‌حال، ترامپ و رهبران اروپا در نشست گروه هفت تلاش کردند تصویری از وحدت ارائه دهند. ملونی در مقابل دوربین‌ها گفت که او و ترامپ هرگز دوستی خود را از دست نداده‌اند. همچنین تصاویری از گفت‌وگوی خصوصی این دو بر روی یک مبل منتشر شد؛ اما زمانی که خبرنگار شبکه تلویزیونی ایتالیایی La7 از ترامپ درباره این گفت‌وگو پرسید، او لحنی بسیار متفاوت داشت.

ترامپ، به گزارش این شبکه، گفت: «احتمالاً او خوشحال بود که من با او صحبت کردم. لازم نبود با او صحبت کنم. او برای گرفتن عکس با من التماس کرد. خیلی دوست داشت با من عکس بگیرد. من قصد انجامش را نداشتم، اما دلم برایش سوخت.» شبکه La7 تاکنون فایل صوتی یا تصویری این اظهارات را منتشر نکرده است. کاخ سفید و وزارت خارجه آمریکا نیز به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.

ملونی به سرعت واکنش نشان داد. او گفت: «اظهارات دونالد ترامپ کاملاً ساختگی است. واقعاً شگفت‌آور است. نمی‌دانم چرا رئیس‌جمهور ایالات متحده با متحدان خود چنین رفتاری می‌کند.» او افزود: «مایه تأسف است که او همین قاطعیت را در برابر دشمنان غرب و دشمنان ایالات متحده نشان نمی‌دهد؛ رهبرانی که در برابر آنان رفتاری بسیار سازشکارانه‌تر دارد.»

همه به او «التماس» می‌کنند؟

ترامپ سال‌هاست که رقیبان و طرف‌های مذاکره خود را افرادی توصیف می‌کند که برای جلب لطف او «التماس» می‌کنند. او پیش‌تر گفته بود که میت رامنی برای وزارت خارجه «التماس کرده بود» و همچنین ادعا کرده بود که فرماندار فلوریدا، ران دی‌سانتیس، برای دریافت حمایت او «التماس» کرده است. او همچنین کشورهای طرف مذاکره در جنگ تعرفه‌ها را به تمسخر گرفته و گفته بود که آن‌ها می‌گویند: «لطفاً آقا، با ما توافق کنید.»

اما در ایتالیا، جایی که حفظ آبرو و شأن سیاسی اهمیت زیادی دارد، این سبک گفتار ترامپ خشم گسترده‌ای برانگیخته است. گوئیدو کروستو، وزیر دفاع ایتالیا، گفت: «نمی‌توانم تصور کنم جورجیا ملونی از کسی درخواست گرفتن عکس کند؛ حتی اگر تحت تهدید قرار گرفته باشد.»

پنج نفر از سران گروه هفت طی یک جلسه کاری در اجلاس  اویان-له-بن، فرانسه، روز چهارشنبه ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶/عکس از آسوشیتدپرس

ماه‌هاست که کنایه‌ها و حملات ترامپ به رهبران اروپایی دیگر، از جمله کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، بر روابط او با اروپا سایه انداخته است. تا اوایل امسال، ملونی تنها استثنا به شمار می‌رفت. این سیاستمدار راست‌گرای ایتالیایی که از نظر ایدئولوژیک در موضوع مهاجرت به جنبش «ماگا» نزدیک است، رابطه شخصی گرمی با ترامپ داشت و از دیگر رهبران اروپایی می‌خواست از درگیری با او پرهیز کنند. ترامپ بارها از ملونی به‌عنوان «دوست» و «رهبری فوق‌العاده» یاد کرده و گفته بود که او «اروپا را تسخیر کرده است.»

اما همه‌چیز در ماه آوریل تغییر کرد؛ زمانی که ترامپ از پاپ لئو چهاردهم به دلیل مخالفت او با جنگ آمریکا علیه ایران انتقاد کرد. در ایتالیا، جایی که جایگاه پاپ از احترام عمیقی برخوردار است، ملونی سخنان ترامپ را «ناپذیرفتنی» خواند؛ اقدامی‌که به حملات شدید ترامپ علیه او منجر شد. مقام‌های ارشد ایتالیایی می‌گویند که اتهام ترامپ مبنی بر فقدان شجاعت در ملونی، موجب رنجش شخصی عمیق او شده است.

نظرسنجی‌ها نیز نشان داده‌اند که بسیاری از رأی‌دهندگان راست‌گرای ایتالیا از ترامپ خوششان نمی‌آید و تمایلی ندارند نخست‌وزیرشان رابطه‌ای بسیار نزدیک با او داشته باشد.

واکنش شدید ملونی در روز جمعه نشان می‌دهد که روابط ترامپ با رهبران ملی‌گرای راست‌گرای اروپا نیز رو به فروپاشی است؛ مسئله‌ای که او را، به‌ویژه پس از شکست انتخاباتی ویکتور اوربان در مجارستان، با دوستان اندکی در اروپا مواجه کرده است.

قرار بود روبیو در مجمع دو روزه «بازرگانی، سرمایه‌گذاری، علم و نوآوری ایتالیا و آمریکا» در هتل بیلت‌مور میامی سخنرانی کند. وزارت خارجه آمریکا اوایل این هفته این رویداد را نمونه‌ای مهم از همکاری دو کشور در زمینه اقتصاد، امنیت و مواد معدنی حیاتی توصیف کرده بود؛ اما بعداً در روز جمعه، سفارت ایتالیا در واشنگتن اعلام کرد که این نشست که انتظار می‌رفت صدها شرکت ایتالیایی و آمریکایی در آن شرکت کنند، لغو شده است.

جورج گوئیدو لومباردی، بازرگان ایتالیایی‌الاصل و از متحدان قدیمی ترامپ که سال‌ها به‌عنوان پلی غیررسمی میان اطرافیان ترامپ و جریان‌های راست‌گرای اروپا فعالیت کرده است، گفت: «دقیقاً به این دلیل که همیشه سعی کرده‌ام از او دفاع کنم، امروز واقعاً برای پیدا کردن کلمات دچار مشکل شده‌ام.» او افزود که از رفتار ترامپ با ملونی «عمیقاً شرمگین و اندوهگین» شده است.

ملونی: از ستایش‌گر ترامپ تا منتقد او

خبرگزاری رویترز در گزارشی پیرامون سیر روابط میان نخست‌وزیر ایتالیا و رئیس‌جمهور ایالات متحده می‌نویسد:

زمانی که دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۵ برای دومین دوره ریاست‌جمهوری خود سوگند یاد کرد، جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، تنها رهبر اروپایی بود که برای حضور در مراسم تحلیف دعوت شده بود؛ اتفاقی که نوید آغاز عصر طلایی روابط میان واشنگتن و رم را می‌داد؛ اما  یک سال و نیم بعد، به نظر می‌رسد روابط شخصی آن دو کاملاً از هم پاشیده است؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران، ملونی را در صحنه بین‌المللی آسیب‌پذیر کرده و راهبرد خارجی او را به‌شدت تضعیف کرده است.

دونالد ترامپ در کنار جورجیا ملونی در جریان اجلاس گروه هفت در اویان-له-بن، فرانسه، در تاریخ ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶، قدم می‌زند/عکس از خبرگزاری رویترز

تنش‌ها میان این دو سیاستمدار راست‌گرا از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران آشکار شد؛ جنگی که به اقتصاد اروپا آسیب رساند و احساسات ضدجنگ را در ایتالیا بار دیگر زنده کرد.

تصاویر منتشرشده از نشست گروه هفت در فرانسه در این هفته نشان می‌داد که شاید اختلافات آن‌ها برطرف شده باشد؛اما این امید روز جمعه زمانی از میان رفت که رئیس‌جمهور آمریکا به یک شبکه تلویزیونی ایتالیایی گفت که ملونی برای گرفتن عکس با او «التماس کرده است.»

ملونی در پاسخ گفت که ترامپ این داستان را ساخته و پرداخته است. او پا را فراتر گذاشت و ترامپ را متهم کرد که با دشمنان غرب با احترام و ملاحظه بیشتری رفتار می‌کند تا با دوستان قدیمی خود. او گفت: «یک چیز را باید به یاد داشته باشد: نه من و نه ایتالیا هرگز التماس نمی‌کنیم.»

چاپلوسی و دوستی؛ راهبردی که نتیجه وارون داد

واکنش قاطع ملونی در شبکه‌های اجتماعی از سوی بیشتر جریان‌های سیاسی ایتالیا مورد استقبال قرار گرفت؛ جریاناتی که سخنان ترامپ را توهینی به ایتالیا دانستند؛ بااین‌حال، تحلیلگران می‌گویند اکنون افکار عمومی انتظار دارد ملونی رویکردی باثبات‌تر در قبال واشنگتن اتخاذ کند و از تلاش‌های پیشین خود برای نزدیکی با رئیس‌جمهوری پیش‌بینی‌ناشدنی که قواعد سنتی دیپلماسی را بر هم زده است، دست بردارد.

پیرو اینیاتسی، تحلیلگر سیاسی دانشگاه بولونیا، گفت: «ملونی نمی‌تواند هر بار بر اساس اظهارات ناخوشایند ترامپ رویکردش را تغییر دهد. او باید تصمیم بگیرد که موضعی کمتر سازش‌کارانه اتخاذ کند یا مانند کشورهایی نظیر کانادا، رویکردی سخت‌گیرانه‌تر در پیش بگیرد.»

رهبران اپوزیسیون نیز به سرعت این اختلاف بی‌سابقه را نشانه شکست راهبرد اولیه ملونی، یعنی تکیه بر دوستی و ستایش از ترامپ، دانستند. ماتئو رنتزی، نخست‌وزیر پیشین ایتالیا و رهبر یک جریان میانه‌رو مخالف دولت، گفت: «آیا بالاخره فهمیده‌اید که هم‌پیمانی با آن افراد به معنای اقدام علیه ایتالیاست؟ دیگر بس است از کلاه‌های ماگا و بس است از پل زدن به سوی ترامپ.»

جنگ ایران، ملونی را در گوشه رینگ قرار داد

پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ در ابتدا این فرصت را برای ملونی فراهم کرده بود که رابطه‌ای ویژه با متحدی سیاسی که دیدگاه‌های ایدئولوژیک مشابهی داشت، برقرار کند و به پلی میان واشنگتن و اروپای عمدتاً بدبین نسبت به ترامپ تبدیل شود.

جزییاتی از یک نقاشی دیواری در داخل کلیسای سن لورنزو این لوچینا در رم که نشان می‌دهد یک فرشته شباهت قابل توجهی به جورجیا ملونی دارد. یکشنبه ۱ فوریه ۲۰۲۶/عکس از آسوشیتدپرس

ترامپ در آغاز بارها از ملونی ستایش کرد و در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ در مقاطع مختلف از او با عناوین «رهبر و شخصیتی فوق‌العاده»، «زن جوان و زیبا»، «سیاستمداری بسیار موفق» و «الهام‌بخش همه» یاد کرد. زمانی‌که ترامپ تعرفه‌های گسترده‌ای علیه اتحادیه اروپا اعمال کرد، ملونی با حفظ لحنی ملایم نسبت به او خود را از دیگر رهبران اروپایی متمایز ساخت و گفت که حفظ وحدت غرب در برابر دشمنان مشترک اهمیت بیشتری دارد. او همچنین از هرگونه انتقاد آشکار از ترامپ خودداری کرد؛ حتی زمانی که دیگر رهبران اروپایی از بی‌میلی او نسبت به حمایت از اوکراین در جنگ با روسیه و عدم تمایلش به اعمال فشار بر اسرائیل برای پایان دادن به جنگ غزه ابراز نگرانی می‌کردند.

اما جنگ ایران، ملونی را در موقعیتی دشوار قرار داد و اوضاع در ماه آوریل، زمانی که ترامپ به پاپ لئو به دلیل انتقادش از جنگ حمله کرد، به‌شدت وخیم شد. ملونی از پاپ دفاع کرد و همین امر باعث شد ترامپ او را به «نداشتن شجاعت» متهم کند. او همچنین اجازه استفاده از یک پایگاه هوایی در سیسیل را به هواپیماهای آمریکایی حامل تسلیحات برای جنگ ایران نداد و گفت آمریکا مراحل و رویه‌های لازم را رعایت نکرده است.

فرانچسکو گالیتی، از مؤسسه مشاوره ریسک سیاسی پالیسی سونار، در این رابطه گفت: «این همان گناه نخستین بود؛ دست‌کم از نگاه ترامپ.»

گالیتی معتقد است که در کوتاه‌مدت، ایستادگی در برابر ترامپ ممکن است برای ملونی در داخل کشور سودمند باشد؛ زیرا ترامپ در نظرسنجی‌های ایتالیا محبوبیت اندکی دارد؛ اما او هشدار داد که این مسئله می‌تواند یکی از ارکان اصلی روایت سیاسی ملونی را در آستانه انتخابات سال آینده از بین ببرد. او گفت: «این مانند یک سیلی بسیار دردناک به صورت است؛» و افزود: «این اتفاق راهبرد او را کاملاً به خطر می‌اندازد؛ همان راهبردی که بر اساس آن امیدوار بود ایتالیایی‌ها در انتخابات به این نتیجه برسند که او مطمئن‌ترین گزینه برای اداره کشور است.»