به گزارش اکوایران، در شرایطی که پس از گذشت بیش از چهار سال از جنگ اوکراین گذشته، به نظر میرسد کرملین هنوز نسبت به توقف جنگ تصمیم نگرفته است. با این همه، به نظر میرسد حملات پهپادی اخیر اوکراینیها به پالایشگاههای روسیه و شکل گرفتن بحران سوخت این کشور تا حدودی زمین بازی را تغییر داده است.
اعتراف پوتین به بحران
به نوشته سیانبیسی، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، تائید کرده پس از حملات پهپادهای دوربرد اوکراینی به زیرساختهای کلیدی انرژی روسیه، این کشور با کمبود سوخت مواجه شده و وعده داد که کرملین با آن مقابله میکند. این اظهارات رئیسجمهور روسیه دلالت بر میزان موفقیت حملات هوایی اوکراین بر تولید سوخت روسیه دارد.
به گفته پوتین، در این وضعیت روسیه سوخت بیشتری وارد خواهد کرد و تعمیرات تأسیسات نفتی را تسریع خواهد کرد تا به آنچه که او «کسری موقت» توصیف کرد، پایان دهد. پوتین در سخنرانی خود در جلسهای با مقامات ارشد در زمینه تأمین و توزیع سوخت، گفت: «شما به خوبی میدانید که مشکلات رانندگان و مشاغل همچنان ادامه دارد. متأسفانه، هنوز صفهایی در پمپ بنزینها وجود دارد». پوتین گفت: «تمام تأسیسات آسیب دیده به سرعت در حال بازسازی هستند و مسائلی که پیش میآید، بحرانی نیستند».
او همچنین متعهد شد که ظرفیت دفاع هوایی روسیه را برای مقابله با قابلیتهای پهپادهای میانبرد تا دوربرد اوکراین تقویت کند. پوتین گفت که یک کارگروه ویژه برای تأمین سوخت به صورت شبانهروزی در حال کار است و افزود که این وضعیت نیازمند «اقدامات سیستماتیک متناسب با مقیاس چالشهای فعلی» برای افزایش عرضه و حفظ قیمتها در سطح معقول است.
ورق بر میگردد؟
اوکراین در هفتههای اخیر حملات به تأسیسات نفتی روسیه را افزایش داده و به دنبال قطع درآمدهای بخش انرژی ماشین جنگی مسکو و تلاش برای مجبور کردن پوتین به پایان دادن به جنگ است. این حملات، از جمله انفجار بزرگی در پالایشگاه گازپروم مسکو در اوایل این ماه، تحلیلگران را بر آن داشته است که بگویند این درگیری میتواند به نفع اوکراین تغییر کند. اوکراین همچنین حملات خود را به کریمه، که روسیه در سال 2014 با زور آن را تصرف کرد، به عنوان بخشی از استراتژی منزوی کردن شبه جزیره، تشدید کرده و در هفتههای اخیر از یک سری تحولات سیاسی سود برده است.
یک پالایشگاه نفت در مسکو پس از حمله پهپادی اوکراینی در آتش میسوزد، 25 ژوئن 2026/ عکس از سیانبیسی
پوتین روز یکشنبه در سخنرانی خود در کنگره حزب حاکم روسیه متحد، از سخنرانی خود برای تقویت عزم خود برای دستیابی به اهداف نظامی کشور و نمایش قدرت روسیه استفاده کرد. او به طور مبهم به تأثیر حملات اوکراین به تأسیسات انرژی روسیه اشاره کرد و گفت: «بله، ما مشکلات خود را میبینیم و متوجه میشویم - و به آنها پاسخ میدهیم».
او افزود: «ما مطمئناً با تمام چالشهایی که امروز با آنها مواجه هستیم، از جمله حملات تروریستی به خاک و زیرساختهایمان، مقابله خواهیم کرد». رئیس جمهور روسیه همچنین در دیدار با وزرای دولت و سایر مقامات، تأثیر حملات پهپادی اوکراین را تصدیق کرد و با اشاره به صفهای طولانی در پمپ بنزینها، گفت که ممنوعیت کامل صادرات گازوئیل در دست بررسی است.
بدترین بحران سوخت
در همین رابطه، رادیو اروپای آزاد نوشت: روسیه با بدترین کمبود سوخت در سراسر کشور در سالهای اخیر روبرو است، به طوری که حداقل ۱۷ منطقه محدودیتهای اجباری بر فروش بنزین و گازوئیل اعمال کردهاند و دهها منطقه دیگر از کمبود یا محدودیتهای شرکتهای سوخت خصوصی خبر دادهاند.
دود سیاه از پالایشگاه نفت کاپوتنیا در حومه جنوب شرقی مسکو، ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶، بلند میشود/ عکس از خبرگزاری فرانسه
ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، روز یکشنبه گفت که نیروهای این کشور به دو پالایشگاه نفت دیگر روسیه، یکی در منطقه کراسنودار که تخمین زده میشود حدود ۱۸۶ مایل از خط مقدم فاصله دارد و دیگری در منطقه یاروسلاول، حدود ۴۳۵ مایل از مرز اوکراین، حمله کردهاند. به گفته زلنسکی: «هر یک از حملات ما ضربه به منابع ماشین جنگی روسیه و گامی دیگر به سوی صلح است».
کمبود فزاینده سوخت عمدتاً ناشی از گسترش حملات پهپادهای اوکراینی به پایانههای نفتی، پالایشگاهها و خطوط لوله بوده است. بزرگترین تأمینکننده سوخت منطقه مسکو، پالایشگاه کاپوتنیا، در این ماه دو بار مورد حمله قرار گرفت. این کارخانه حداقل تا پایان سال ۲۰۲۶ تعطیل خواهد بود. این کمبودها دردسری جدی برای کرملین ایجاد کرده که با وجود نشانههای فزاینده بیصبری در میان روسها پس از گذشت بیش از چهار سال از جنگ، هیچ نشانهای از کوتاه آمدن در حمله همهجانبه خود به اوکراین نشان نمیدهد.
تابآوری رو به فروپاشی؟
مقامات و شرکتهای سوخت روسیه محدودیتهای مختلفی را برای بنزین اعمال کردهاند، زیرا کمبودها در سراسر کشور موج میزند. محدودیتهای مشابهی در بخشهای اشغالی روسیه از اوکراین گزارش شده است.
صف ماشینهای در انتظار سوختگیری در روسیه/ عکس از خبرگزاری رویترز
تا ۲۴ ژوئن، حداقل ۵۵ مورد از ۸۳ نهاد فدرال روسیه - مناطق، جمهوریها، سرزمینها، استانها و شهرهای به اصطلاح تعیینشده توسط فدرال - یا محدودیتهای اجباری دولتی در فروش بنزین و گازوئیل یا محدودیتهای اعمالشده توسط شرکتهای خصوصی فعال در جایگاههای سوخت را گزارش میکردند. در دیگر مناطق، کمبودها توسط رسانههای خبری محلی یا در پلتفرمهای رسانههای اجتماعی مانند تلگرام یا VK گزارش شده است. به گفته سرگئی واکولنکو، تحلیلگر بخش انرژی در مرکز کارنگی روسیه اوراسیا: «تابآوری صنعت نفت روسیه به طرز خطرناکی کاهش یافته است».
پنج منطقه اوکراین که روسیه به طور کامل یا جزئی آنها را اشغال کرده نیز با کمبودهای عمدهای روبرو هستند. هفته گذشته، فرماندار کریمه پس از هفتهها حملات پهپادی اوکراین به بزرگراهها، پلها و سایر مسیرهای تدارکاتی به شبه جزیره دریای سیاه، از توقف کامل فروش بنزین خبر داد.
پهپادهای ویرانگر
حمله هوایی اوکراین در پی پس از سالها بمباران زیرساختهای این کشور از سوی روسیه انجام میشود. از اواخر سال 2022، مسکو از زرادخانه عظیم خود - موشکهای کروز و بالستیک؛ بمبهای «گلاید» ارتقا یافته؛ پهپادهای تهاجمی کامیکازه - برای کوبیدن نه تنها نیروهای اوکراینی، بلکه تأسیسات انرژی غیرنظامی و زیرساختهای نفتی نیز استفاده کرده و در اثر آن هزاران غیرنظامی کشته شدهاند. زمستان گذشته بدترین زمستان برای اوکراین از زمان آغاز تهاجم بود و میلیونها نفر ماهها در تاریکی و سرما رنج بردند.
دود سیاه از حومه مسکو به هوا برخاسته است/ عکس از خبرگزاری فرانسه
در مقابل اوکراین برای ساخت صنعت پهپاد خود به سرعت تلاش کرده و اکنون مقادیر زیادی پهپاد قدرتمند و پیشرفته و همچنین موشکهای کروز داخلی تولید میکند که با اثربخشی فزایندهای از آنها استفاده میکند. این زرادخانه شامل پهپادهای دوربرد مجهز به مواد منفجره سنگین و فناوری ضد پارازیت است که به آنها اجازه میدهد از پدافند هوایی روسیه فرار کنند.
پهپادهای اوکراینی به پایانههای نفتی و تأسیسات صادراتی در دریای بالتیک و سیاه حمله کردهاند و توانایی مسکو در صادرات هیدروکربن و تأمین مالی تلاشهای جنگیاش را محدود کردهاند. و از ماه مارس بیش از بیست حمله هوایی اوکراین پالایشگاههای روسیه، از جمله هشت پالایشگاه از ده پالایشگاه بزرگ این کشور را هدف قرار داده است.
تحلیلگران تخمین میزنند که بیش از 20 درصد از کل ظرفیت پالایش روسیه از کار افتاده است. آژانس بینالمللی انرژی این هفته در گزارشی اعلام کرد: «این سطح از اختلال در تاریخ درگیری روسیه و اوکراین بیسابقه است.»