اکوایران: ورود به یک درگیری گسترده‌تر برای ریاض گزینه‌ای پرریسک و بالقوه بسیار پرهزینه است. عربستان سعودی طی یک دهه گذشته بر گشودن اقتصاد کشور به روی سرمایه‌گذاری خارجی و تبدیل شدن به قدرت اقتصادی منطقه تمرکز کرده است.

به گزارش اکوایران،  انصارالله یمن پس از امضای پیمان دفاعی عربستان، روز یکشنبه اعلام کردند که به پالایشگاه جازان متعلق به شرکت آرامکوی عربستان سعودی حمله کرده‌اند.

حمله‌ای پس از اعلام توافق‌نامه مکه

به گزارش خبرگزاری رویترز، وزارت انرژی عربستان اعلام کرد آتش‌سوزی در پالایشگاه رخ داده، اما بعداً خاموش شده و هیچ‌کس نیز زخمی نشده است. این وزارتخانه بدون اعلام علت حادثه گفت مقام‌های مسئول در حال رسیدگی به این حادثه هستند. یحیی سریع، سخنگوی نظامی انصارالله، در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که آنها با استفاده از یک پهپاد پالایشگاه را هدف قرار داده‌اند.

انصارالله پیش‌تر نیز به تأسیسات آرامکو در جازان حمله کرده بودند. این پالایشگاه که در جنوب‌غربی عربستان قرار دارد، روزانه ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام را فرآوری می‌کند. آنها همچنین پیش‌تر بندر ینبع در ساحل دریای سرخ را هدف قرار داده بودند. سریع در بیانیه‌ای جداگانه گفت انصارالله همچنین حملات موشکی و پهپادی علیه شهر بندری مخا در دریای سرخ در یمن انجام داده‌اند. این شهر بندری تاریخی در کنترل دولت مستقر در عدن است؛ دولتی که از سوی جامعه بین‌المللی به رسمیت شناخته شده و مورد حمایت ریاض قرار دارد.

عبور از آستانه کلیدی، جنگ با فرمول تهران

تحلیل‌گران شبکه خبری سی‌ان‌ان در یادداشتی در رابطه با همین موضوع می‌نویسند که این تشدید تنش در حالی رخ می‌دهد که امنیت دریایی هم در تنگه هرمز و هم در دریای سرخ متزلزل است و  حملات اخیر خطر آغاز دوباره یک جنگ تمام‌عیار دیگر در یمن را افزایش داده است.

عربستان یمن

تصویر ماهواره‌ای ستونی از دود را نشان می‌دهد که از یک تأسیسات نفتی در جازان، استان جازان، عربستان سعودی، در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ بلند می‌شود/عکس از کوپرنیکوس سنتینل-۲ از طریق رویترز

عربستان سعودی، علی‌رغم تلاش برای دور ماندن از جنگ علیه ایران، به داخل درگیری کشیده شده است. ریاض در طول جنگ با موجی از حملات موشکی مواجه شد و همچنان هدف حملات گروه‌های مقاومت در عراق و انصارالله در یمن قرار می‌گیرد. انصارالله به‌ویژه به تهدیدی برای عربستان سعودی تبدیل شده‌اند و نفتکش‌ها را هدف قرار داده و محاصره‌ای را علیه کشتیرانی سعودی در یکی از مسیرهای حیاتی تجارت دریایی، یعنی تنگه باب‌المندب در انتهای جنوبی دریای سرخ، اعمال کرده‌اند.

به گفته دنی سترینوویچ، عضو شورای آتلانتیک، درگیری عربستان با انصارالله هنوز فاصله زیادی با پایان دارد و این گروه ظاهراً از یک آستانه مهم عبور کرده است. او گفت: «در مرکز مشکل ریاض این واقعیت قرار دارد که حوثی‌ها ظاهراً از یک آستانه سیاسی و نظامی عبور کرده‌اند: آنها دیگر حاضر نیستند به وضعیتی بازگردند که در آن عربستان سعودی بتواند بدون مواجه شدن با تلافی، محاصره دریایی و زمینی مناطق تحت کنترل آنها را اعمال یا از آن حمایت کند». به گفته سترینوویچ، انصارالله ظاهراً از فرمول تهران پیروی می‌کنند و معتقدند «زمان و عدم تقارن راهبردی به نفع آنهاست».

در دل طوفان؛ انتخاب ناخوشایند  میان بازدارندگی و سازش 

ورود به یک درگیری گسترده‌تر برای ریاض گزینه‌ای پرریسک و بالقوه بسیار پرهزینه است. عربستان سعودی طی یک دهه گذشته بر گشودن اقتصاد کشور به روی سرمایه‌گذاری خارجی و تبدیل شدن به قدرت اقتصادی منطقه تمرکز کرده است. همین مسئله تا حدی سیاست تنش‌زدایی با ایران را، مدت‌ها پیش از جنگ، به پیش برد؛ سیاستی که در سال ۲۰۲۳ به توافقی با میانجیگری چین منجر شد. اکنون این راهبرد عملاً با نفس مصنوعی زنده است، زیرا عربستان خود را در مرکز طوفان می‌بیند. رویارویی با دشمنان پیش‌بینی‌ناپذیر و مسلط بر جنگ نامتقارن از سه جهت، کابوس هر برنامه‌ریز نظامی است.

یمن

نیروهای انصارالله در یک رژه برای افرادی که در دوره آموزش نظامی آنان به‌عنوان بخشی از یک کارزار بسیج شرکت کرده بودند، در صنعا، یمن، در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۴ شرکت می‌کنند/عکس از خبرگزاری رویترز

روز پنجشنبه، یک مقام سعودی به سی‌ان‌ان گفت که این پادشاهی برای «حملات هماهنگ و متعدد» از سوی گروه‌های غیردولتی عراقی و انصارالله آماده می‌شود. این مقام به «گزارش‌های اطلاعاتی متعدد» از عربستان، آمریکا و کشورهای منطقه استناد کرد که نشان می‌دهند این گروه‌ها  قصد دارند «در آینده‌ای بسیار نزدیک» به این کشور حمله کنند. این مقام ضمن ابراز نگرانی از این گزارش‌ها گفت عربستان سعودی در حال پیگیری تنش‌زدایی است و مذاکرات مربوط به ایران در مسیر مناسبی قرار گرفته است.

سترینوویچ درباره حملات اخیر و حملات احتمالی آینده نوشت که ریاض با «انتخابی ناخوشایند» مواجه است: «تشدید تنش می‌تواند به جنگی دوباره و بی‌پایان منجر شود که هزینه‌ها و نتیجه نهایی آن قابل پیش‌بینی نیست؛ اما امتیازات عمده می‌تواند حوثی‌ها را از نظر سیاسی و نظامی تقویت کند و آنها را در آینده به تهدیدی حتی قدرتمندتر تبدیل کند». او گفت: «به عبارت دیگر، عربستان سعودی میان بازدارندگی و سازش گرفتار شده است. هیچ‌یک از این دو مسیر پیروزی راهبردی کاملی به همراه ندارد.»

خطرات درگیری دوباره برای سعودی و یمن

تشدید تنش، هم برای عربستان سعودی و هم برای یمن، تهدیدی خطرناک و پرهزینه است. برای ریاض، احیای تهدید انصارالله تلاش‌های این کشور برای انتقال میلیون‌ها بشکه نفت از خلیج فارس به دریای سرخ و صادرات آن از این مسیر را مختل می‌کند؛ در شرایطی که تنگه هرمز عملاً بسته است.

به گفته راهول چودری، معاون تحقیقات بخش بالادستی در مؤسسه Rystad Energy، صادرات نفت خام عربستان از طریق تنگه باب‌المندب از زمانی که انصارالله محاصره کشتی‌های سعودی در حال عبور از این آبراه را اعلام کرده‌اند، دست‌کم نصف شده است. او اوایل هفته جاری به سی‌ان‌ان گفت که در حال حاضر حداکثر ۱.۵ میلیون بشکه نفت در روز می‌تواند از این تنگه عبور کند؛ رقمی که بسیار پایین‌تر از ۳.۲ میلیون بشکه در روز در مراحل قبلی جنگ است. عربستان سعودی پیش از جنگ حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت در روز تولید می‌کرد.

بااین‌حال، شرکت دولتی آرامکو عربستان از افزایش شدید قیمت جهانی نفت سود برده و در سه‌ماهه دوم سال ۳۳ میلیارد دلار سود گزارش کرده است؛ رقمی که ۳۳ درصد بیشتر از مدت مشابه در سال ۲۰۲۵ است؛ اما چودری خاطرنشان کرد چنین نتایجی «نمی‌تواند برای همیشه ادامه داشته باشد.» او گفت بخشی از ارقام آرامکو ناشی از فروش نفت از ذخایری بوده که اکنون کاهش یافته‌اند و افزود که قیمت‌ها، اگرچه نوسان دارند، نسبت به مراحل قبلی درگیری پایین‌تر هستند.

برای یمن، موج حملات خطر بازگشت کشور به یک جنگ داخلی تمام‌عیار را افزایش می‌دهد. در جریان دور قبلی درگیری‌های داخلی، سازمان ملل متحد یمن را بدترین بحران انسانی جهان نامید؛ به‌طوری که بیش از ۲۲ میلیون نفر، یعنی سه‌چهارم جمعیت کشور، به‌شدت به کمک و حفاظت نیاز داشتند. بر اساس گزارش سازمان ملل، نه سال جنگ هزاران نفر را به کام مرگ کشاند، اقتصاد را نابود کرد و ده‌ها هزار یمنی را با گرسنگی مواجه ساخت. ازسرگیری درگیری‌ها می‌تواند یمن را بار دیگر به ورطه یک بحران انسانی و اقتصادی حتی شدیدتر بکشاند.