اکوایران: نظر می‌رسد کشورهای دو سوی اقیانوس اطلس نگران این هستند که ولادیمیر پوتین ممکن است به زودی جنگ خود را فراتر از اوکراین گسترش دهد.

به گزارش اکوایران، فراتر از جنگ در  اوکراین، به نظر می رسد اروپا برای یک درگیری گسترده‌تر آماده می‌شود. در واقع، چیزی اروپا را وحشت‌زده می‌کند.

این هفته، بلاروس، نزدیکترین متحد نظامی روسیه، رزمایش‌های بزرگی را در نزدیکی شکاف سووالکی، کریدور باریکی که کشورهای بالتیک را به بقیه ناتو متصل می‌کند، انجام داد. جغرافیایی که مدت‌هاست آن را به یکی از آسیب‌پذیرترین نقاط ناتو تبدیل کرده است.

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، رهبران سیاسی فرانسه را برای یک جلسه توجیهی محرمانه اطلاعاتی احضار کرد و سپس اقدامات جدیدی را برای محافظت از زیرساخت‌های حیاتی در برابر تشدید حملات هیبریدی روسیه اعلام کرد. دونالد توسک، نخست وزیر لهستان، پا را فراتر گذاشته و هشدار داد که روسیه ممکن است حملات پهپادی یا موشکی علیه کشورهای ناتو انجام دهد و آنها را به عنوان حادثه پنهان کند.

بریتانیا به شهروندان خود گفته که برای احتمال جنگ آماده شوند و غذاهای کنسروی و آب آشامیدنی ذخیره کنند. وزیر دفاع این کشور گفت که بریتانیا با «خطرناک‌ترین» دوره در دهه‌های اخیر روبرو است. آلمان در حال آماده‌سازی بیمارستان‌های خود برای حمله احتمالی روسیه است. فریدریش مرتز، صدراعظم آن، نسبت به «لحظات تعیین‌کننده» در «دفاع از آزادی و صلح قاره ما» هشدار داد.

حتی سوئیس که به بی‌طرفی معروف است، یک استراتژی امنیت ملی جدید اتخاذ کرد که خواستار انعطاف‌پذیری بیشتر و توانایی دفاع از خود در برابر حمله مسلحانه است. در همین حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ناگهان از پیشرفت در ایجاد یک پایگاه دائمی ارتش ایالات متحده در لهستان خبر داد. دو هفته پیش، او مدیر سیا را به یک ماموریت مخفی برای هشدار به مسکو در مورد حمله به قلمرو ناتو اعزام کرد.

میدان نبرد رو به گسترش روسیه و چالش استراتژیک ناتو

به نوشته برت مک گورک، مشاور دولت جو بایدن در امور خاورمیانه، در سی ان ان، به نظر می‌رسد کشورهای دو سوی اقیانوس اطلس نگران این هستند که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، ممکن است به زودی جنگ خود را فراتر از اوکراین گسترش دهد. ایالات متحده این هفته نگاهی اجمالی به این تهدید داشت.

دادستان‌های فدرال پنج نفر را که گفته می‌شود با اطلاعات روسیه در شبکه‌ای که حملات و قتل‌ها را در سراسر جهان، از جمله در داخل ایالات متحده، برنامه‌ریزی می‌کرد، همکاری می‌کردند، متهم کردند. دادستان‌ها همچنین ادعا می‌کنند که این شبکه حملاتی را علیه زیرساخت‌های غیرنظامی و نظامی در کشورهای اروپایی انجام داده است.

1

سربازان روسی که در تهاجم نظامی به اوکراین شرکت داشتند، در جریان رژه «روز پیروزی» در ۹ مه در مسکو رژه می‌روند/ عکس از گتی ایمیجز

این اتهامات با الگوی وسیع‌تری که اروپایی‌ها سال‌هاست با آن مواجه هستند، مطابقت دارد: حملات سایبری، خرابکاری، آتش‌سوزی، پهپادها و حملات علیه زیرساخت‌های حیاتی. ماه گذشته، آلمان روسیه را به خاطر حمله پهپادی به یک فرودگاه غیرنظامی سرزنش کرد.

چالش استراتژیک برای ناتو این است که روسیه می‌تواند چنین عملیاتی را بدون عبور آشکار از آستانه جنگ متعارف انجام دهد. پرواز پهپاد در حریم هوایی ناتو، ایجاد اختلال در فرودگاه، خرابکاری در زیرساخت‌ها، انجام قتل از طریق شبکه‌های جنایتکار - همه عملیات‌های قابل انکار در «منطقه خاکستری». پوتین از ابهام و انکار به عنوان سلاحی برای آزمایش عزم ناتو استفاده می‌کند، در حالی که می‌داند ناتو در مورد بهترین واکنش یا اصلاً واکنش نشان دادن دچار اختلاف نظر است.

ریسک پیشروی بیشتر پوتین

شکاف سووالکی یک پاسخ ارائه می‌دهد. این یک مرز تقریباً 65 مایلی بین لهستان و لیتوانی و تنها راه ارتباطی زمینی بین کشورهای بالتیک ناتو - لیتوانی، لتونی و استونی - و بقیه ناتو است. بحرانی را تصور کنید که در آن روسیه، شاید با همکاری بلاروس، نیروها را به بخشی از این کریدور منتقل کند. این یک تهاجم آشکار به یک کشور ناتو، مانند ورود تانک‌ها به لهستان نیست. پوتین اگر چیزی بگوید، ادعا می‌کند که یک تهاجم محدود بوده است و روسیه به دنبال تشدید تنش نبوده است.

روسیه همچنین از طریق کانال‌های غیررسمی ادعا می‌کند که پاسخ ناتو خطر جنگ هسته‌ای را به همراه دارد. هدف کمتر در مورد شکاف و قطع جناح بالتیک ناتو است، بلکه تضعیف کامل ناتو و تعهدات دفاعی متقابل آن است.

photo_2026-09-21_11-56-48

منبع: سی ان ان

آیا ۳۲ کشور ناتو برای بازپس‌گیری یک نوار کوچک از خاک خود با روسیه خواهند جنگید؟ آیا رئیس جمهور آمریکا خطر تشدید تنش با یک قدرت هسته‌ای بر سر لیتوانی را به جان می‌خرد؟ آیا آلمان و فرانسه؟ هیچ کس نمی‌تواند با قطعیت بگوید، و این به نفع پوتین است.

امسال از مارک روته، دبیرکل ناتو، در مورد یک مانور جنگی که دقیقاً شامل چنین اقدام روسیه علیه کریدور سووالکی باشد، سوال شد. پاسخ او این بود که ناتو مرتباً در برابر چنین سناریوهایی تمرین می‌کند و یک حمله، پاسخی ویرانگر خواهد داشت. آیا پوتین حرف او را باور می‌کند؟ با توجه به اختلاف واشنگتن با نزدیکترین متحدانش، از جمله کانادا - شاید نه.

درس های اوکراین

اوکراین به اروپایی‌ها آموزش بی‌رحمانه‌ای در مورد آنچه جنگ مدرن نیاز دارد، ارائه داده است. کشورها به چیزی بیش از تجهیزات نظامی نیاز دارند. آنها به شبکه‌های برقی نیاز دارند که بتوانند از حملات جان سالم به در ببرند، بیمارستان‌هایی که قادر به مدیریت تلفات گسترده باشند، ارتباطات اضافی، شبکه‌های حمل و نقل کارآمد و دولت‌هایی که بتوانند تحت فشار پایدار عمل کنند. مهمتر از همه، آنها به جوامعی نیاز دارند که قادر به جذب هزینه‌ها بدون فروپاشی یا دوقطبی شدن باشند.

2

آناتولی فدوروک، شهردار بوچا، در تاریخ ۳۰ مارس و هم‌زمان با چهارمین سالگرد آزادسازی شهر بوچا در حومه کی‌یف اوکراین، شمعی را برای ادای احترام در محل یادبود قربانیان حملات و اعدام‌های صورت‌گرفته توسط نیروهای روسی قرار می‌دهد / عکس از خبرگزاری رویترز

این هفته، ناتو الزامات به‌روز شده برای تاب‌آوری ملی را به‌طور عمومی منتشر کرد که همه چیز را از تداوم تأمین انرژی و دولت گرفته تا غذا، آب، مراقبت‌های بهداشتی و ارتباطات در طول «بحران و درگیری» پوشش می‌دهد. مقامات ناتو در حال بررسی این موضوع هستند که چگونه اوکراینی‌ها خدمات ضروری را تحت حملات مداوم روسیه فعال نگه داشته‌اند. این تحولی فوق‌العاده است. اوکراین دیگر صرفاً از ناتو درس نمی‌گیرد، بلکه ناتو نیز از اوکراین درس می‌آموزد.

این ائتلاف با این رویکرد، نه تنها از طریق وعده پاسخی ویرانگر به تجاوز، بلکه با اثبات این نکته به پوتین که تجاوزگری‌اش نتیجه‌ای نخواهد داشت، به دنبال بازدارندگی است. آمادگیِ نظامی خود بخشی از بازدارندگی محسوب می‌شود؛ و این یکی از دلایل انبوهِ عناوین خبری در هفته جاری است.

پرسش‌هایی درباره واشنگتن

عامل آمریکایی نیز در پسِ این فوریت و شتاب اروپا نهفته است. ایالات متحده هم‌زمان در اروپا حضور دارد، در خاورمیانه با ایران درگیر است و در منطقه هند-اقیانوس آرام به دنبال بازدارندگی در برابر چین است. سامانه‌های پدافند هوایی، نیروهای دریایی، پلتفرم‌های اطلاعاتی و ذخایر مهمات (که رو به کاهش است) نمی‌توانند هم‌زمان در همه جا حضور داشته باشند. 

ap26258301841710

سربازان لیتوانیایی در حال ایمن‌سازی منطقه‌ای هستند که جت‌های جنگنده ایتالیایی در جریان مأموریت پلیس هوایی بالتیک ناتو، در نزدیکی روستای پراتکونای، واقع در شمال ویلنیوس، پایتخت لیتوانی، در ۱۵ سپتامبر، یک پهپاد را در آنجا سرنگون کردند/ عکس از آسوشیتدپرس

ترامپ اقدامات بسیاری برای تقویت ناتو انجام داده، اما تعهد او به بند دفاع متقابل این پیمان، نامشخص است. مسکو این موضوع را می‌داند. روسیه همچنان در باتلاق جنگ اوکراین گرفتار است؛ اما پوتین برای به چالش کشیدن ناتو، نیازی به تهاجمی دیگر در ابعاد جنگ اوکراین ندارد. او می‌تواند پله‌های تشدید تنش را یکی‌یکی طی کند: خرابکاری، حملات سایبری، توطئه‌های ترور، حملات پهپادی یا موشکی، و سپس یک عملیات نظامی محدود که هدفش آزمودن این مسئله باشد که آیا ناتو همچنان بر سرِ حرف خود می‌ماند یا خیر.

از خود بپرسید: آیا ترامپ حاضر است بر سرِ قطعه‌زمینی به نام «شکاف سووالکی» (Suwalki Gap) با روسیه وارد جنگ شود؟ آیا آمریکایی‌ها برای چنین چیزی آمادگی دارند؟ پاسخ این پرسش روشن است. و همین مسئله به تنهایی، بازدارندگی را تضعیف می‌کند.

پایان توهمات در اروپا

اروپا در سه دهه پس از جنگ سرد، اجازه داد تا آمادگی ملی‌اش تحلیل برود. خطر جنگ دور از ذهن به نظر می‌رسید؛ هزینه‌های نظامی و آمار جذب نیرو به شدت کاهش یافت؛ پدافند غیرعامل به امری متعلق به گذشته بدل شد؛ و تصور بر این بود که آمریکا در مواقع بحرانی حضور خواهد داشت.

gettyimages-2281574181

نیروهای نظامی لهستان، لیتوانی و فرانسه در تاریخ ۱۷ ژوئن، در جریان رزمایش «گراز شجاع ۲۶» در مرکز آموزش نیروی زمینی «اورژیش» در نزدیکی «شکاف سووالکی» در لهستان، در تمرینات نظامی شرکت می‌کنند/ عکس از بلومبرگ

آن دوران به سر آمده است. اروپا در حال آماده‌شدن برای جنگ است، زیرا رهبران آن بیش از پیش حقیقتی ناخوشایند را درک می‌کنند: بازدارندگی به باورهای پوتین بستگی دارد و واکنش آمریکا به گسترش احتمالی جنگ، نامشخص خواهد بود.

رزمایش‌های بلاروس در نزدیکی «شکاف سووالکی» زنگ خطر را به صدا درآورده است، زیرا با وجود مشکلات روسیه در اوکراین، کاراییِ معادله بازدارندگی تحلیل رفته است.

بهترین راه برای جلوگیری از گسترش جنگ، اطمینان حاصل کردن از این است که پوتین باور داشته باشد چنین اقدامی با شکست مواجه خواهد شد. و با توجه به اقدامات فوری که اکنون در پایتخت‌های اروپایی در جریان است، نگرانی فزاینده‌ای وجود دارد که مبادا او دقیقاً برعکسِ این تصور را در سر داشته باشد.