به گزارش اکوایران به نقل از اقتصادنیوز، دونالد ترامپ درتلاش است تا با تهدید به حملات نظامی گسترده و نمایش قدرت آمریکا، ایران و متحدانش در خاورمیانه را تحت فشار قرار دهد. سیاست او که به «نظریه مرد دیوانه» معروف است، بر پایه ابهام و غیرقابل پیشبینی بودن استوار است و می تواند دشمن را به امتیاز دادن وادارد، اما در عین حال خطر واکنش شدید یا مقاومت بیشتر طرف مقابل را نیز به همراه دارد.
ابوبکر الشماحی در الجزیره نوشت: نظریه مرد دیوانه ترامپ با هدف تحت فشار گذاشتن دشمنان طراحی شده است. این درحالی است که وقتی طرف مقابل احساس کند چیزی برای از دست دادن ندارد، این راهبرد ممکن است نتیجه عکس داده و بر سیاستهای منطقهای تاثیر غیرمنتظرهای داشته باشد.
ادعای صلح بعد از حمله به سایتهای هستهای ایران
در ژوئن ۲۰۲۵، آمریکا به سایتهای هستهای ایران حمله کرد. با این حال و برخلاف تصور عمومی، دونالد ترامپ تلاش کرد تا نشان دهد که این حمله آغازگر یک جنگ تمامعیار نیست و ادعا کرد که اکنون زمان صلح است.
حال با گذشت چندین ماه، رئیس جمهور آمریکا مجدد تهدید به حملهای بزرگتر کرده و ناو هواپیمابر و نیروهای نظامی گستردهای را به سمت آبهای ایران گسیل داشته است. او مدعی است که هدف این اقدامات، متقاعد کردن ایران برای توافقی است که شامل پایان برنامه هستهای، محدود کردن برنامه موشکهای بالستیک و توقف حمایت از متحدانش در منطقه باشد.
سبک تهدید و اقدام محدود
سیاست خارجی ترامپ به تهدیدهای شدید و انجام اقدامات نظامی محدود و کنترلشده متکی است، چرا که او نگران درگیر شدن طولانیمدت ارتش آمریکا بوده و درصدد جلوگیری از آن است.
در این میان، او هدف تغییر حکومت را تایید و یا رد نکرده است. این سبک را که به آن نظریه مرد دیوانه گفته میشود، دشمن را وادار میکند تا نسبت به میزان غیرقابل پیشبینی بودن اقدامات آمریکا دچار شک شود.
خطر جنگ مستقیم وجود دارد؟
ترور سردار قاسم سلیمانی در سال ۲۰۲۰ نمونهای بارز از سیاست نظریه مرد دیوانه بود. این اقدام غیرمنتظره خطر جنگ مستقیم را به همراه داشت و برخلاف توصیه بسیاری از کارشناسان سیاست خارجی بود. ترامپ این کار را به عنوان بازدارندگی و نشان دادن قدرت آمریکا تلقی کرد. در دوره دوم ریاستجمهوری، او سبک خود را تشدید کرد و اقداماتی مانند ربودن رئیسجمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو، را انجام داد تا تهدیداتش نسبت به ایران و دیگر کشورهای منطقه جدیتر جلوه کند.
ایران با عراق متفاوت است
موفقیت سیاست تهدیدهای محدود ترامپ به میزان اهداف و پذیرش طرف مقابل بستگی دارد. نمونه روشن آن تهدید ترامپ به قطع کمکهای آمریکا به عراق در صورت انتخاب نوری المالکی به عنوان نخستوزیر است.
سیاست ها در قبال سوریه
سیاست دونالد ترامپ در سوریه، بر خروج تدریجی نیروها و همکاری با رئیسجمهور موقت، احمد الشراع، متمرکز است. هدف اصلی او جلوگیری از تقویت داعش و تضمین امنیت اسرائیل است. در عین حال، نیروهای کرد سوریه که پیشتر متحد آمریکا بودند، اکنون کنار گذاشته شدهاند و مسئولیت برخی مسائل منطقهای به قدرتهای خلیج فارس منتقل شده است.
چالش جدی برای خلع سلاح حزبالله و حماس
در لبنان و غزه، ترامپ با تهدید نظامی قصد دارد تا از جنگ جلوگیری کند و نیروهای مسلح ضدآمریکا و ضد اسرائیل را وادار به خلع سلاح کند. اما این درخواست برای گروههایی مانند حزبالله و حماس یک مسئله حیاتی و هویتی است و میتواند مذاکرات را در آینده با شکست مواجه کند. دراین میان، هدف سیاست ترامپ در این مناطق این است که با محدود کردن اسرائیل، از بازگشت جنگ تمامعیار جلوگیری کند و تعادلی شکننده برقرار نماید.
محدودیتهای سیاست مرد دیوانه در قبال ایران
نویسنده گزارش در ادامه مدعی شده است که ایران با تجربه سالهای گذشته، به حملات غیرمنتظره ترامپ و اقدامات مانند ربودن رهبران خارجی بیاعتماد است و هرگونه امتیاز را به عنوان دعوتی برای فشار بیشتر میبیند.
در چنین شرایطی، شاید طرف ایرانی چیزی برای از دست دادن نداشته باشد و چنین شرایطی، محدودیتی برای سیاست خارجی مرد دیوانه ترامپ است؛ چراکه هر اقدام آمریکا تنها تا جایی میتواند طرف مقابل را به امتیاز دادن وادار کند که این طرف، خود را در معرض تهدید وجودی نبیند.
درحقیقت، اگر تهدید وجودی بیشتر شود، ایران ممکن است که دست به اقداماتی غیرقابل پیشبینی بزند؛ اقداماتی که کنترل اوضاع را برای آمریکا و متحدانش دشوارتر خواهد کرد. در نتیجه، موفقیت سیاست ترامپ به شدت به توانایی او در ایجاد توازن بین فشار و اجتناب از تحریک واکنش شدید بستگی دارد. واین امر آینده روابط واشنگتن با تهران و امنیت خاورمیانه را در هالهای از ابهام قرار میدهد.
