به گزارش اکوایران، همزمان با افزایش احتمال برور درگیری در خاورمیانه، گزارشات از نگرانی فزاینده در پنتاگون و کنگره نسبت به کاهش ذخایر موشکی و پدافندی آمریکا حکایت دارد؛ نگرانیای که میتواند توان دفاعی واشنگتن در برابر پاسخ احتمالی ایران را تضعیف کند.
نگرانی آمریکا از حمله ایران؟
به نوشته پولیتیکو، مقامهای پنتاگون و قانونگذاران کنگره آمریکا بهطور فزاینده هشدار میدهند که ادامه حملات به ایران میتواند ذخایر نظامی ایالات متحده را تا مرز بحران تحت فشار قرار دهد و این کشور را آسیبپذیرتر کند. ژنرال دن کِین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، از ماه ژانویه نسبت به کمبود رهگیرهای پدافند هوایی ارتش ابراز نگرانی کرده است؛ این موضوع را فردی آگاه از این گفتوگوها مطرح کرده است. با این حال، نگرانیها در هفتههای اخیر و همزمان با استقرار بزرگترین تجمع نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان جنگ عراق شدت گرفته است.
اکوایران: با افزایش تحرکات نظامی آمریکا و جابهجایی نیروهای غربی در منطقه، اسرائیل نگران است یک حمله محدود به ایران به توافقی ناقص منجر شود که تهدید موشکی تهران را مهار نکند.
این نگرانیها در پی گسترش گسترده عملیاتهای نظامی آمریکا مطرح شدهاند. ترامپ بارها برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی خود به پنتاگون متوسل شده است؛ از تلاش برای بازداشت رهبر ونزوئلا گرفته تا هدف قرار دادن قاچاقچیان مواد مخدر، بمباران حوثیهای یمن و حمله به ایران در سال گذشته برای نابودی برنامه هستهای این کشور. صنایع دفاعی آمریکا سالهاست برای تولید رهگیرهای حیاتی پدافند هوایی که در برابر موشکهای ورودی عمل میکنند با مشکل مواجهاند؛ بخشی از این دشواری به پیچیدگی فنی و سرعت پایین تولید بازمیگردد.
گفتوگو با شش مقام کنونی و پیشین آمریکا و اعضای کنگره نشان میدهد نگرانی گستردهای وجود دارد که پاسخهای مستمر ایران میتواند این ذخایر رو به کاهش پدافندی را تخلیه کرده و دهها هزار نیروی آمریکایی مستقر در منطقه را در برابر حملات موشکی تهران بدون حفاظت بگذارد. فرد آگاه از این رایزنیها گفت: «آیا به اندازه کافی رهگیر داریم که بتوانیم یک حمله تلافیجویانه را تاب بیاوریم؟» او افزود: «هدف مشخص و متمرکزی نداریم. آیا هدف موشکهای بالستیک؟»
یک بحران یک کمبود
کمبود رهگیرهای پدافندی آمریکا پیشتر نیز متحدان واشنگتن را تحت تأثیر قرار داده است؛ از جمله کشورهای عضو ناتو که در تلاشاند سامانههای بیشتری از موشکهای پاتریوت خریداری کنند تا به اوکراین در جنگ با روسیه ارسال شود. یک مقام دفاعی که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گفت: «این یک نگرانی محوری و مداوم بوده است.» او افزود: «این مسئله همچنین به کسانی در داخل وزارتخانه که میگویند باید در کمک به اوکراین محتاطتر باشیم، خوراک میدهد.»
اندیشکده «مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی» در واشنگتن برآورد کرده است که آمریکا تا ۲۰ درصد از رهگیرهای Standard Missile-3 مورد انتظار خود برای سال ۲۰۲۵ و بین ۲۰ تا ۵۰ درصد از موشکهای تاد را شلیک کرده است. کارشناسان معتقدند وضعیت زرادخانه موشکهای بالستیک و پدافندی ایران و نیز هرگونه حمله بیشتر آمریکا میتواند تعیین کند که سامانههای دفاعی آمریکا تا چه حد تحت فشار قرار گیرند.
تراژدی تاماهاک
تام کاراکو، مدیر پروژه دفاع موشکی در همین اندیشکده، گفت: «میزان نگرانی بستگی دارد به اینکه ایرانیها تا چه اندازه در دور قبلی تضعیف شدهاند یا هنوز توان دارند، و اینکه ما تا چه حد در رهگیری تهدیدها پیش از پرتاب هماهنگ و توانمند باشیم.» کاراکو افزود ارتش آمریکا، فراتر از مهمات پدافند هوایی، در معرض مصرف بیش از حد موشکهای تهاجمی زمینی تاماهاوک و سایر تسلیحات دقیق نیز قرار دارد؛ تسلیحاتی که احتمالاً در هر درگیری آینده با پکن نقش کلیدی خواهند داشت.
او گفت: «این یک تراژدی است که تاماهاوک را مصرف کنیم وقتی یک بمب سقوط آزاد هم کار را انجام میدهد.» و افزود: «این مهمات تهاجمی را نیز باید برای بازدارندگی یا مدیریت یک جنگ احتمالی با چین حفظ و مدیریت کنیم». با این حال، همه کسانی که در واشنگتن برای افزایش تولید مهمات تلاش میکنند، وضعیت را بحرانی نمیدانند.
یک تصمیم سیاسی؛ اول اسرائیل بعد آمریکا
در همین شرایط، به ادعای دو منبع آگاه از گفتوگوهای جاری، مشاوران ارشد ترامپ ترجیح میدهند پیش از آنکه ایالات متحده حملهای علیه ایران آغاز کند اسرائیل ابتدا دست به اقدام نظامی بزند. به نوشته پولیتیکو، این مقامهای دولت ترامپ بهطور خصوصی استدلال میکنند که حمله اسرائیل باعث خواهد شد ایران تلافی کند و همین امر میتواند حمایت رأیدهندگان آمریکایی را برای ورود آمریکا به جنگ جلب کند.
این محاسبه، ماهیتی سیاسی دارد: این باور که اگر ابتدا به ایالات متحده یا یکی از متحدانش حمله شود، شمار بیشتری از آمریکاییها جنگ با ایران را میپذیرند. نظرسنجیهای اخیر نشان میدهد آمریکاییها و بهویژه جمهوریخواهان از اقدام علیه ایران حمایت میکنند، اما حاضر نیستند برای تحقق آن، جان نیروهای آمریکایی را به خطر بیندازند. به همین دلیل، تیم ترامپ علاوه بر توجیهاتی مانند برنامه هستهای ایران، به «ابعاد ظاهری و نحوه اجرای» هرگونه حمله نیز توجه دارد.
یکی از منابع آگاه گفت: «در داخل و اطراف دولت اینگونه فکر میشود که از نظر سیاسی شرایط بسیار بهتر است اگر اسرائیلیها اول و بهتنهایی حمله کنند و ایرانیها علیه ما تلافی کنند و به ما دلیل بیشتری برای اقدام بدهند.» هر دو منبع برای توضیح گفتوگوهای خصوصی، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند. با کمرنگ شدن امیدها در واشنگتن برای دستیابی به راهحل دیپلماتیک در بنبست با ایران، پرسش اصلی بیش از پیش این شده است که آمریکا چه زمانی و چگونه حمله خواهد کرد.
یک عملیات مشترک؟
با وجود تمایل به اقدام نخست اسرائیل به گفته این دو منبع، محتملترین سناریو میتواند یک عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل باشد. نخستوزیر اسرائیل، هفته گذشته در کاخ سفید حضور داشت و دولت آمریکا را تحت فشار قرار داد تا علیه برنامه هستهای ایران، زیرساخت موشکهای بالستیک و نیروهای متحد ایران در منطقه اقدام کند. همزمان، تیم مذاکرهکننده مورد اعتماد استیو ویتکاف فرستاده ویژه و داماد ترامپ جرد کوشنر پنجشنبه راهی ژنو میشوند تا تلاش کنند با ایرانیها به توافق برسند.
به گفته یکی از منابع آگاه، این تلاش جدی است، اما در میان نزدیکان رئیسجمهور این طرز فکر وجود دارد که «در نهایت درگیر خواهیم شد». با این حال، دامنه حمله نیز محل بحث است. این منبع گفت دو ملاحظه کلیدی عبارتاند از: خطر کاهش ذخایر مهمات آمریکا که دولت نگران است ممکن است به چین فرصت اقدام علیه تایوان بدهد و احتمال تلفات آمریکایی در صورت انتخاب گزینه تهاجمیتر. او گفت: «اگر صحبت از حملهای در مقیاس گسترده باشد، ایران به احتمال زیاد با تمام توان خود تلافی خواهد کرد. ما داراییهای زیادی در منطقه داریم و هرکدام از آنها یک هدف بالقوه است.» او افزود: «و آنها زیر چتر گنبد آهنین نیستند. بنابراین احتمال بالایی برای تلفات آمریکایی وجود دارد، و این ریسک سیاسی زیادی به همراه دارد.»
