اکوایران: پس از شهادت رهبر معظم انقلاب در اصل ۱۱۱ قانون اساسی آمده است: در صورت فوت یا کناره‌گیری یا عزل رهبر، خبرگان موظفند در اسرع وقت نسبت به تعیین و معرفی رهبر جدید اقدام نمایند.

به گزارش اکوایران، بامداد امروز -10 اسفند- شورای عالی امنیت ملی در اطلاعیه‌ای شهادت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب را طی حملات مشترک اسرائیل و آمریکا به جمهوری اسلامی ایران را اعلام کرد.

حال پس از فقدان مقام رهبری انقلاب، این سوال مطرح است که چه ظرفیتی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای این شرایط وجود دارد؟

در اصل اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده است: هر گاه رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود، یا فاقد یکی از شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم گردد، یا معلوم شود از آغاز فاقد بعضی از شرایط بوده است، از مقام خود برکنار خواهد شد. تشخیص این امر به عهده خبرگان مذکور در اصل یکصد و هشتم است.

در صورت فوت یا کناره‌گیری یا عزل رهبر، خبرگان موظفند در اسرع وقت نسبت به تعیین و معرفی رهبر جدید اقدام نمایند. تا هنگام معرفی رهبر، شورایی مرکب از رئیس جمهور، رئیس قوه قضاییه و یکی از فقهای شورای نگهبان به انتخاب مجمع تشخیص مصلحت نظام، همه وظایف رهبری را به طور موقت به عهده می‌گیرد و چنانچه در این مدت یکی از آنان به هر دلیل نتواند انجام وظیفه نماید، فرد دیگری به انتخاب مجمع، با حفظ اکثریت فقها، در شورا به جای وی منصوب می‌گردد.

این شورا در خصوص وظایف بندهای ۱ و ۳ و ۵ و ۱۰ و قسمت‌های (د) و (ه) و (و) بند ۶ اصل یکصد و دهم، پس از تصویب سه چهارم اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام اقدام می‌کند.

هرگاه رهبر بر اثر بیماری یا حادثه دیگری موقتاً از انجام وظایف رهبری ناتوان شود، در این مدت شورای مذکور در این اصل وظایف او را عهده‌دار خواهد بود.

تشریح وضعیت انتقال از سوی مقامات سیاسی

محمد مخبر، مشاور و دستیار رهبری فقید انقلاب با اشاره به ظرفیت قانون اساسی برای طی‌کردن وضعیت فعلی، تاکید کرد: براساس اصل ۱۱۱ قانون اساسی رئیس‌جمهوری، رئیس قوه قضائیه و یک عضو فقیه شورای نگهبان وضعیت انتقال را برعهده می‌گیرند.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در پیام تلویزیونی به مناسبت شهادت رهبر انقلاب اعلام کرد: ما خود را برای این لحظات آماده کردیم و برای همه سناریو‌ها برنامه‌ریزی کردیم، حتی برای زمان بعد از شهادت رهبر معظم انقلاب نیز برنامه‌ریزی شده است و شما خواهید دید که با تشکیل شورای رهبری، اقتدار و انسجامی غیرقابل تصور هم در مسئولین و هم در قوای دفاعی و هم در مردم شکل خواهد گرفت و تردید نکنید که نیرو‌های دفاعی ما هنوز فقط بخشی از توان خود را به کار گرفتند و ما هنوز به حساب آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها خواهیم رسید.

علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز در گفت‌وگوی ویژه با شبکه خبر اعلام کرد: طبق قانون اساسی، برای آینده ایران در شرایط فقدان رهبری پیش‌بینی شده است. به زودی شورای موقت رهبری تشکیل خواهد شد. طبق اصل 110 قانون اساسی، در صورتیکه کشور رهبری نداشته باشد، رئیس‌جمهوری، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای شورای نگهبان به انتخاب مجمع تشخیص مصلحت نظام، موقتا وظایف رهبری را برعهده خواهند داشت تا رهبری بعدی انتخاب شود.

رهبری آیت‌الله خامنه‌ای پس از درگذشت امام خمینی

13 خرداد 1368 بود که امام خمینی (ره)، بنیان‌گذار انقلاب اسلامی درگذشتند. پس از رحلت رهبری فقید انقلاب اسلامی، مجلس خبرگان رهبری یک روز بعد، در 14 خرداد تشکیل جلسه داد. در ابتدا بحث رهبری شورایی در جلسه مطرح شد که نتوانست آرای کافی را به دست بیاورد.

در نهایت با مطرح شدن نام آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان رهبری جدید انقلاب، اعضای خبرگان رهبری با 60 رای موافق (از مجموع 74 عضو حاضر در رای‌گیری) ایشان را که در آن زمان رئیس‌جمهوری کشور را برعهده داشت، به عنوان رهبر جدید انقلاب اسلامی تعیین کردند.