برنامه جامع اقدام مشترک، همون برجام؛ توافقی که در ۲۳ تیر ۹۴ میان ایران و گروه ۵+۱ امضا شد و خیلی‌ها اون رو مهم‌ترین توافق تهران و واشنگتن بعد از انقلاب می‌دونستن. توافقی که قرار بود در ازای محدودیت‌های گسترده در برنامه هسته‌ای، تحریم‌ها رو برداره و نفس اقتصاد رو تازه کنه.

مذاکرات رسمی در دولت حسن روحانی آغاز شد، اما جرقه‌های اولیه‌اش به اواخر دولت قبل و گفت‌وگوهای محرمانه برمی‌گرده. با پیام باراک اوباما از مسیر عمان، مسیر دیپلماسی باز شد و نهایتاً توافق شکل گرفت.

اما سه سال بعد، با خروج دونالد ترامپ در ۱۸ اردیبهشت ۹۷، ورق برگشت. سیاست «فشار حداکثری» جای دیپلماسی رو گرفت و تحریم‌ها بازگشتند. ایران هم به‌تدریج تعهداتش رو کاهش داد.

امروز، با وقوع جنگ، فعال‌شدن مکانیسم اسنپ‌بک در چارچوب قطعنامه ۲۲۳۱ و بازگشت بخشی از تحریم‌های سازمان ملل، پرونده هسته‌ای بیش از همیشه به اقتصاد، امنیت و سیاست داخلی گره خورده.

برجام زمانی «امید محتاطانه» بود؛ حالا دیپلماسی زخمی است. تصمیم‌های پیشِ رو، فقط سرنوشت یک توافق را تعیین نمی‌کند؛ مسیر آینده سیاست خارجی ایران را رقم می‌زند.