به گزارش اکوایران، ترامپ پس از بازگشت از پکن با لحنی دوگانه سخن گفت؛ از یک سو سفر خود را موفقیتی تاریخی توصیف کرد و مدعی شد که چین با آمریکا همنظر است که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد، اما از سوی دیگر تأکید کرد واشنگتن برای حل بحران ایران و تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز به کمک چین نیازی ندارد.
این موضع در حالی مطرح شد که پکن عملاً حاضر نشده در کنار آمریکا برای اعمال فشار بیشتر بر تهران قرار گیرد و حتی نماینده چین در شورای امنیت، پیشنویس قطعنامه آمریکا درباره ایران و تنگه هرمز را از نظر محتوا و زمانبندی نامناسب دانست.
همزمان مواضع تازه ترامپ نشان میدهد فاصله دو طرف در مذاکرات هستهای همچنان قابل توجه است. رئیسجمهوری آمریکا اعلام کرده اگر ایران به هر شکل خواستار حفظ ظرفیت غنیسازی باشد، اساساً حاضر به بررسی پیشنهاد تهران نخواهد بود. او در عین حال گفته مخالفتی با تعلیق ۲۰ ساله برنامه غنیسازی ایران ندارد، پیشنهادی که در تهران تفاوت چندانی با توقف کامل برنامه هستهای تلقی نمیشود و پذیرش آن برای ایران بسیار دشوار به نظر میرسد.
همچنین عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران تأکید کرده که مسیر گفتوگو همچنان باز است. او با اشاره به پیامهای متناقض واشنگتن گفت از یک سو آمریکا از آمادگی برای مذاکره سخن میگوید و از سوی دیگر تهدید به حمله نظامی میکند؛ تناقضی که به گفته او نشانه سردرگمی آمریکا در تعیین اهداف خود است.
در سطح میدانی نیز تحولات منطقهای حاکی از آن است که همه طرفها خود را برای سناریوهای سختتر آماده میکنند. گزارشهایی از آمادهباش اسرائیل، بررسی گزینههای جدید نظامی در کاخ سفید و بازگشت ناو هواپیمابر جرالد فورد به آمریکا منتشر شده است. همزمان، امارات متحده عربی در تلاش است مسیرهای جایگزینی برای صادرات نفت ایجاد کند تا وابستگی خود به تنگه هرمز را کاهش دهد. اقدامی که نشاندهنده تداوم نگرانی کشورهای منطقه نسبت به شکنندگی امنیت این آبراه استراتژیک است.
با این وجود هنوز نمیتوان گفت مسیر دیپلماسی کاملاً بسته شده است. عراقچی تأکید کرده ایران همچنان به دنبال راهحلی عادلانه و منصفانه از طریق مذاکره است و حتی ترامپ نیز تصریح کرده ترجیح میدهد بحران با ایران بدون خشونت حل شود.
با این حال شکاف عمیق بر سر موضوع غنیسازی، بیاعتمادی گسترده میان دو طرف و افزایش تحرکات نظامی باعث شده احتمال بازگشت به درگیری بار دیگر تقویت شود. اکنون به نظر میرسد واشنگتن و تهران در نقطهای قرار گرفتهاند که هرچند مذاکره هنوز روی میز است، اما سایه جنگ بیش از هر زمان دیگری بر روند تحولات سنگینی میکند.
