در روزهایی که بحث انتخاب تیخوانا بهعنوان محل تمرین و استقرار احتمالی تیم ملی ایران مطرح شده، برخی فضاسازیها تلاش میکنند این شهر را صرفاً با واژههایی مانند «کارتل»، «خشونت» و «ناامنی» تعریف کنند؛ تصویری اغراقآمیز و قدیمی که فاصله زیادی با واقعیت امروز تیخوانا و برنامهریزی گسترده مکزیک برای جام جهانی ۲۰۲۶ دارد.
واقعیت این است که تیخوانا امروز یکی از مهمترین شهرهای مرزی آمریکای شمالی، قطب تجارت، ورزش، گردشگری و ارتباطات بینالمللی میان مکزیک و ایالات متحده محسوب میشود؛ شهری که سالهاست میزبان موفق رویدادهای بزرگ ورزشی، بینالمللی و گردشگری بوده است.
تیخوانا فقط یک شهر مرزی نیست؛ دروازه آمریکای شمالی است
تیخوانا بهصورت مستقیم به شهر سندیگو آمریکا متصل است؛ یکی از ثروتمندترین و پیشرفتهترین مناطق آمریکای شمالی. همین موقعیت جغرافیایی استراتژیک باعث شده این شهر به مرکز مهم تجارت، سرمایهگذاری، گردشگری و ورزش تبدیل شود.
میلیونها نفر سالانه میان تیخوانا و سندیگو تردد میکنند و این منطقه عملاً یک اکوسیستم اقتصادی و اجتماعی مشترک را شکل داده است. برخلاف تصویر کلیشهای و قدیمی برخی رسانهها، تیخوانا امروز شهری پویا، مدرن و بینالمللی است که نقش مهمی در اقتصاد و ارتباطات منطقهای آمریکای شمالی ایفا میکند.
شهری با فرهنگ ورزشی قدرتمند
باخا کالیفرنیا و بهویژه تیخوانا، یکی از فعالترین مناطق ورزشی مکزیک محسوب میشود. ورزش در این شهر صرفاً یک سرگرمی نیست، بلکه بخشی از هویت اجتماعی و فرهنگی مردم است.
تیخوانا طی سالهای اخیر میزبان موفق رویدادهای متعدد در رشتههای مختلف بوده است؛ از فوتبال و بیسبال گرفته تا بوکس حرفهای، هنرهای رزمی ترکیبی، بسکتبال، پدل، مسابقات دو و ماراتن.
باشگاه فوتبال شولوس تیخوانا، یکی از موفقترین پروژههای ورزشی شمال مکزیک به شمار میرود. استادیوم کالینته با ظرفیت بیش از ۲۷ هزار نفر، امروز یکی از پرشورترین ورزشگاههای این کشور است و این تیم در سال ۲۰۱۲ موفق شد قهرمان لیگ مکزیک شود.
در کنار فوتبال، تیمهای مطرحی مانند توروس تیخوانا در بیسبال و تیخوانا زونکیس در بسکتبال نیز سالهاست رویدادهای بزرگ و حرفهای برگزار میکنند؛ اتفاقی که بدون زیرساخت اجرایی، امنیتی و مدیریتی مناسب عملاً ممکن نیست.
تیخوانا همچنین سابقه طولانی در میزبانی مسابقات مهم بوکس حرفهای دارد و نامهایی مانند اریک مورالس و خولیو سزار چاوز بخشی از تاریخ ورزشی این شهر محسوب میشوند.
جام جهانی ۲۰۲۶؛ مسئله حیثیتی برای مکزیک
یکی از نکاتی که در فضای رسانهای ایران کمتر به آن توجه میشود، اهمیت فوقالعاده جام جهانی ۲۰۲۶ برای دولت مکزیک است. امنیت تیمهای حاضر در جام جهانی صرفاً مسئولیت یک شهر یا استان نیست، بلکه مسئلهای در سطح دولت فدرال، ساختار امنیت ملی مکزیک و حتی فیفاست. گارد ملی مکزیک و نهادهای امنیتی این کشور ماههاست برنامههای گستردهای را برای تأمین امنیت این رقابتها آغاز کردهاند.
مکزیک بهخوبی میداند که جام جهانی ۲۰۲۶ ویترین جهانی این کشور خواهد بود و موفقیت آن مستقیماً با اعتبار بینالمللی مکزیک گره خورده است. به همین دلیل، دولت مکزیک سرمایهگذاری وسیعی در حوزه امنیت، زیرساخت، حملونقل و مدیریت شهری انجام داده است.
فیفا نیز طبیعتاً کوچکترین ریسک امنیتی را در قبال تیمهای ملی نمیپذیرد و تمام شهرهای میزبان و مرتبط با مسابقات تحت نظارت سختگیرانه امنیتی و اجرایی قرار دارند.
واقعیت موضوع کارتلها چیست؟
بدون تردید، مکزیک مانند بسیاری از کشورهای جهان با چالشهای امنیتی و جرائم سازمانیافته مواجه است؛ همانطور که در آمریکا، فرانسه، انگلیس یا حتی برخی شهرهای بزرگ اروپایی نیز آمار جرم و جنایت وجود دارد.
اما تبدیل کردن کل یک شهر چندمیلیونی به «منطقه جنگی» بیشتر شبیه پروپاگانداست تا تحلیل واقعی.
بخش عمده خشونتهای مرتبط با کارتلها، درگیریهای داخلی میان گروههای تبهکار است و ارتباطی با زندگی روزمره مردم، گردشگران یا رویدادهای رسمی بینالمللی ندارد. اگر تیخوانا آنگونه که برخی توصیف میکنند ناامن و غیرقابل کنترل بود، هرگز نمیتوانست سالانه میلیونها گردشگر، سرمایهگذار و رویداد بینالمللی را جذب کند.
ضمن اینکه دولت مکزیک در ماههای اخیر عملیاتهای گستردهای علیه گروههای سازمانیافته انجام داده و کنترل امنیتی در آستانه جام جهانی بهمراتب شدیدتر شده است.
استقبال مردم مکزیک از ایران
شاید مهمترین نکتهای که در فضای رسانهای ایران کمتر دیده میشود، برخورد بسیار مثبت مردم مکزیک با ایران و تیم ملی فوتبال کشورمان است.
در شرایطی که برخی جریانها در آمریکا تلاش میکردند برای حضور ایران در جام جهانی حاشیهسازی کنند، مقامات مکزیکی در سطح رئیس جمهور این کشور رسماً از حضور ایران استقبال کردند و پیام روشنی از احترام و دوستی فرستادند.
امروز نیز در فضای اجتماعی مکزیک، موج مثبتی نسبت به حضور تیم ملی ایران دیده میشود؛ تا جایی که بسیاری از هواداران فوتبال در این کشور بهدنبال تهیه پیراهن تیم ملی ایران برای استقبال از بازیکنان هستند. این استقبال مردمی نشان میدهد که تصویر واقعی مکزیک و مردم آن، بسیار متفاوت از روایتهای هیجانی و رسانهای است که گاهی در فضای مجازی بازنشر میشود.
تیخوانا؛ شهری در حال بازتعریف تصویر جهانی خود
تیخوانا سالهاست تلاش میکند تصویر قدیمی و کلیشهای ساختهشده توسط برخی رسانهها را تغییر دهد. توسعه زیرساختها، رشد گردشگری پزشکی، هتلداری، رستورانهای بینالمللی، ورزش حرفهای و ارتباط گسترده با کالیفرنیا، این شهر را به یکی از مهمترین مراکز رو به رشد مکزیک تبدیل کرده است.
جام جهانی ۲۰۲۶ نیز بخشی از همین پروژه بزرگ برای نمایش چهره واقعی مکزیک به جهان است.
شاید زمان آن رسیده باشد که بهجای قضاوت بر اساس تیترهای هیجانی و روایتهای قدیمی، واقعیت امروز تیخوانا را ببینیم؛ شهری که نهتنها توانایی میزبانی امن و حرفهای از تیم ملی ایران را دارد، بلکه میتواند به یکی از تجربههای مثبت و متفاوت فوتبال ایران در مسیر جام جهانی تبدیل شود.
محمدرضا گیلانی، مترجم سفارت ایران در مکزیک
