یک گزارش تحلیلی که توسط نشریه پولیتیکو به قلم نانسی ای. یوسف و جاناتان لمیر منتشر شده است، به این نتیجه رسیده است که بزرگترین اشتباهات و چالشهای پیش روی دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا ، در جنگ با ایران ، نه تواناییهای نظامی ایران، بلکه فعهم نادرست از اولویتها و انگیزههای رهبران ایران است که منجر به مجموعهای از محاسبات اشتباه شده و به گسترش درگیری دامن زده است.
نویسندگان استدلال میکنند که موفقیت هر استراتژی نظامی به درک دشمن بستگی دارد و به اصل معروف «سان تزو»، استراتژیست نظامی چینی، اشاره میکنند که بر ضرورت شناخت دشمن تأکید دارد. این گزارش تأکید میکند که واشنگتن در مورد تمایل تهران برای تحمل فشار و تلفات برای حفظ نظام و دستیابی به اهداف استراتژیک خود، قضاوت نادرستی داشته است.
حمله به اردن آمریکا را غافلگیر کرد
این گزارش حاکی از آن است که حمله موشکی ایران به نیروهای آمریکایی در اردن برای ایالات متحده غافلگیرکننده بود، زیرا در زمانی رخ داد که واشنگتن موقتاً حملات هوایی خود علیه اهداف ایرانی را متوقف کرده بود. تهران، به نوبه خود، این حمله را اقدامی دفاع از خود در پاسخ به آنچه گسترش عملیات نظامی ایالات متحده و متحدانش، به ویژه پس از مشارکت عربستان سعودی در حملات علیه گروه های تحت حمایت ایران در داخل عراق، توصیف کرد، دانست.
بر اساس این گزارش، این جنگ در ماههای اخیر شاهد موارد مکرری از سوءتفاهم بین دو طرف، چه در عملیات نظامی و چه در مجاری دیپلماتیک، بوده است.
این گزارش به عنوان نمونه به یادداشت تفاهم امضا شده توسط واشنگتن و تهران اشاره میکند که به دلیل تفاسیر متفاوت از بندهای آن، به ویژه بندهای مربوط به آزادی دریانوردی در تنگه هرمز ، به سرعت از هم پاشید. ایالات متحده معتقد بود که این توافق، آزادی ترانزیت تجاری را تضمین میکند، در حالی که ایران معتقد بود که این توافق، اختیارات آن را برای مدیریت دریانوردی در تنگه کاهش نمیدهد.
برآوردهای آمریکا پیش از جنگ
این گزارش همچنین توضیح میدهد که ارزیابیهای پیش از جنگ آمریکا فرض را بر این گذاشته بود که نظام ایران پس از اعتراضات داخلی شکننده شده است و ترور رهبر ایران منجر به فروپاشی سریع دولت خواهد شد، اما تحولات بعدی نشان داد که نهادهای نظام همچنان منسجم و به اندازه کافی قوی هستند تا علیرغم فشارهای نظامی و اقتصادی به رویارویی ادامه دهند.
نویسندگان به نقل از ولی نصر، متخصص و استاد مطالعات خاورمیانه در دانشکده مطالعات پیشرفته بینالمللی جان هاپکینز، میگویند که محاسبات استراتژیک دو طرف به طور اساسی متفاوت است؛ ایالات متحده معتقد است که تشدید تنش منجر به تسلیم ایران خواهد شد، در حالی که تهران معتقد است که خود تشدید تنش، بازدارندگی را تقویت کرده و واشنگتن را مجبور به عقبنشینی خواهد کرد.
به گزارش اکوایران به نقل از جماران، این گزارش همچنین نشان میدهد که دولت آمریکا همچنان بین دنبال کردن گزینه نظامی و احیای مسیر دیپلماتیک مردد است، آن هم در زمانی که فشارهای سیاسی داخلی بر رئیس جمهور ترامپ برای پایان دادن به جنگ افزایش یافته است، در بحبوحه نگرانیها در مورد افزایش قیمت انرژی و پیامدهای درگیری بر اقتصاد آمریکا و انتخابات پیش رو.
هر دو در درک یکدیگر اشتباه میکنند
در مقابل، مقامات ایرانی معتقدند که با بهرهگیری از حمایت متحدان منطقهای خود و محدودیتهای سیاسی و اقتصادی پیش روی ایالات متحده و متحدان خلیج فارس، توانایی مقاومت برای مدت طولانی را دارند.
گزارش پولیتیکو نتیجه میگیرد که هر دو طرف همچنان به تفسیر نادرست اقدامات یکدیگر ادامه میدهند و این امر احتمال تشدید تنش را بیشتر از احتمال توافق میکند.
نویسندگان معتقدند که فقدان چشمانداز روشن برای پایان درگیری، در کنار اتکای مداوم به فشار نظامی، تهدیدی برای طولانی شدن جنگ برای سالها است.