اکوایران؛ عربستان سعودی از ماه جولای، همزمان با شعلهور شدن مجدد جنگ یمن در پی گسترش درگیریهای گستردهتر در خاورمیانه، درگیر تشدید خصومتها با انصارالله بوده است. این وضعیت باعث شده ریاض برای دریافت حمایتهای دفاعی و تهاجمی، به طیفی از متحدان خود روی بیاورد.
مقام ارشد آمریکایی گفت مشاوران و گروههای آموزشی سوریه ــ کشوری که نیروهای نظامی آن طی سالها جنگ به نیروهایی باتجربه و ورزیده در میدان نبرد تبدیل شدهاند ــ در حال سفر به عربستان سعودی هستند تا به آموزش یگانهای سعودی و یمنی در داخل این کشور کمک کنند و توان رزمی آنها را افزایش دهند.
دو منبع سوری که از نزدیک در جریان این موضوع قرار دارند، گفتند طی هفتههای اخیر دهها نفر از نیروهای نظامی سوریه به عربستان سعودی اعزام شدهاند. به گفته آنها، فعالیتهای مشاورهای و آموزشی بخشی از مأموریت این نیروهاست، اما ممکن است دامنه مأموریت آنها گستردهتر از این نیز باشد.
یک دیپلمات ارشد سوری گفت: هرگونه گمانهزنی درباره اعزام نیروهای نظامی در این مرحله زودهنگام است.
او افزود که تمرکز سوریه همچنان بر امنیت داخلی، حفاظت از مرزهای این کشور و بازسازی قرار دارد.
این دیپلمات تاکید کرد که توافقنامه همکاری دفاعی میان سوریه و عربستان سعودی که روز چهارشنبه امضا شد، «بهطور مشخص شامل حمایتهای مشاورهای، آموزش و تبادل تجربیات است».
یک مقام ارشد سعودی نیز به رویترز گفت تبادل تجربیات جاری با سوریه «عمدتاً با هدف بازسازی ساختار نیروهای سوریه انجام میشود… اما این به آن معنا نیست که شرکای سوری ما در زمینه تجربیات رزمی خود در مبارزه با شبهنظامیان به ما کمک نمیکنند».
این مقام سعودی در پاسخ به درخواست برای اظهارنظر افزود که رزمایشهای آموزشی مشترک در حوزههای امنیتی و دفاعی در حال برگزاری است و برنامهریزی برای برگزاری رزمایشهای بیشتری نیز انجام شده است.
عربستان سعودی و سوریه روز چهارشنبه، همزمان با سفر احمد الشرع به ریاض، پیمان دفاعی خود را امضا کردند. این سفر دومین دیدار الشرع با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، در کمتر از یک ماه بود.
هیچ جزئیاتی درباره این توافق اعلام نشد.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت واشنگتن از دمشق خواسته است با احتیاط گام بردارد. او افزود هرگونه اعزام نیروهای سوری برای دخالت در جنگ یمن ممکن است این کشور را وارد جنگ گستردهتر منطقهای کند؛ جنگی که سوریه تاکنون از ورود به آن اجتناب ورزیده است.
پیمان مکه
سوریه از زمانی که شورشیان به رهبری الشرع در سال ۲۰۲۴ بشار اسد را سرنگون کردند، به یکی از متحدان نزدیک عربستان سعودی و ایالات متحده آمریکا تبدیل شده است.
ارتش بازسازیشده سوریه از شورشیان سابق که سالها علیه اسد و ارتش جنگیده بودند، تشکیل شده است.
ترکیه که متحد نزدیک دمشق به شمار میرود، روز پنجشنبه پیمان دفاعی امضاشده در ماه آگوست میان پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه را که در مکه به امضا رسیده بود، تصویب کرد. این اقدام زمینه را برای اعزام حمایت نظامی آنکارا به ریاض فراهم میکند.
دیپلمات ارشد سوری گفت توافق میان عربستان و سوریه ممکن است در آینده گسترش یابد و همکاریهای دفاعی گستردهتری را در بر بگیرد؛ از جمله همکاریهایی مشابه پیمان مکه.
وی افزود توافق امضاشده در روز چهارشنبه، «چارچوبی گسترده برای همکاری نظامی» است و در کنار آن، چندین توافق و یادداشت تفاهم دیگر نیز در زمینه بخشهای مختلف، از جمله امور مالی و کشاورزی، به امضا رسیده است.
صندوق توسعه عربستان سعودی روز چهارشنبه شش توافقنامه با وزارت دارایی سوریه امضا کرد که بر اساس آنها، بیش از ۴۰۳ میلیون دلار وام توسعهای با شرایط ترجیحی برای حمایت از بخشهای توسعهای و خدماتی سوریه در اختیار این کشور قرار میگیرد.
این کمکها برای کشوری که در احیای اقتصاد خود با دشواریهای فراوان روبهرو بوده و با هزینههای بازسازی بالغ بر صدها میلیارد دلار مواجه است، نقش یک پشتوانه حیاتی را ایفا میکنند.
از زمان ازسرگیری جنگ یمن، انصارالله مناطقی را از کنترل دولت مستعفی یمن خارج کرده و به تصرف خود درآورده است. آنان همچنین موشکهایی به سمت فرودگاهها و تأسیسات نفتی عربستان سعودی شلیک کردهاند و در مقابل، ریاض نیز در حمایت از متحدان یمنی خود حملات هوایی انجام داده است.
خبرگزاری رویترز در ماه اکتبر گزارش داده بود که سوریه در حال بررسی ارائه کمک نظامی به عربستان سعودی است و گزینههای مورد بررسی شامل کمکهای دفاعی برای محافظت از این کشور در برابر حملات، یا اعزام نیرو با مأموریت تهاجمی برای کمک به نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان در جنگ با انصارالله میشود.
اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، اخیراً در کنفرانس بحرین گفت مذاکراتی برای بررسی پیوستن سوریه به پیمان مکه در جریان است.
او گفت: سوریه امنیت خلیج فارس عربی را بخشی از امنیت منطقهای میداند… سوریه در مواجهه با چالشها و شبهنظامیانی که در آن سوی مرزها فعالیت میکنند، در کنار ملتها و دولتهای کشورهای حوزه خلیج فارس ایستاده است.