به گزارش اکوایران، صنعت پلاستیک اروپا زیر فشار افزایش واردات ارزانقیمت، بهویژه از چین، قرار گرفته است. در واکنش به این وضعیت، فرانسه، ایتالیا و احتمالاً آلمان قصد دارند اتحادیه اروپا را به استفاده گستردهتر از یک ابزار تجاری کمکاربرد یعنی «اقدامات حفاظتی» ترغیب کنند. منابع آگاه به رویترز گفتهاند درخواست برای آغاز تحقیقات جدید درباره برخی محصولات پلاستیکی و شیمیایی احتمالاً طی چند هفته آینده ارائه خواهد شد.
تمرکز اصلی این درخواستها بر پلیاتیلن ترفتالات یا PET، رزینهای اپوکسی و الیاف شیشه است. PET یکی از مواد پرکاربرد در صنعت بستهبندی و تولید محصولات پلاستیکی است و افزایش واردات آن با قیمتهای پایین، تولیدکنندگان اروپایی را تحت فشار قرار داده است. رزینهای اپوکسی و الیاف شیشه نیز در صنایع مختلف از خودروسازی و انرژی گرفته تا کشتیسازی، زیرساخت و صنایع دفاعی کاربرد دارند.
این تغییر رویکرد در شرایطی رخ میدهد که صنعت شیمیایی اروپا، بهعنوان یکی از پایههای زنجیره تولید پلاستیک، با یکی از شدیدترین بحرانهای سه دهه اخیر مواجه است. قیمت بالای انرژی، ضعف تقاضا، افزایش ظرفیت تولید در چین و ورود حجم بالای محصولات چینی و سایر کشورهای آسیایی به بازار جهانی، همزمان بر تولیدکنندگان اروپایی فشار وارد کرده است.
اروپا از تعرفه به سهمیه میرسد
اتحادیه اروپا در حال حاضر بیش از ۱۵۰ اقدام تجاری در اختیار دارد که بیشتر آنها تعرفههایی هستند که برای مقابله با دامپینگ یا یارانههای ناعادلانه روی محصولات مشخص اعمال میشوند. اما استفاده از «اقدامات حفاظتی» بسیار محدودتر بوده است. اتحادیه اروپا تاکنون تنها یک مجموعه اقدامات حفاظتی علیه فروآلیاژها اعمال کرده و برای فولاد نیز سازوکار جداگانهای دارد.
تفاوت اصلی اقدامات حفاظتی با تعرفههای ضددامپینگ در دامنه آنهاست. در این سازوکار، برای واردات بالاتر از یک سقف مشخص، سهمیه تعیین و در صورت عبور واردات از آن سقف، تعرفه اعمال میشود. این محدودیت برخلاف بسیاری از اقدامات تجاری هدفمند، میتواند واردات از همه شرکای تجاری اتحادیه اروپا را شامل شود؛ حتی کشورهایی که با بروکسل توافق تجارت آزاد دارند، مانند ژاپن و کانادا.
به همین دلیل، بروکسل تاکنون با احتیاط بیشتری از این ابزار استفاده کرده است. با این حال، تغییر فضای تجارت جهانی باعث شده این رویکرد در حال تغییر باشد.
سه اقتصاد بزرگ اروپا مقابل واردات ارزان
فرانسه، ایتالیا و احتمالاً آلمان در میان کشورهایی هستند که خواستار استفاده بیشتر از این ابزار تجاری شدهاند. فرانسه اعلام کرده اصولاً از آغاز تحقیقات حفاظتی درباره برخی مواد شیمیایی و محصولات پلاستیکی حمایت میکند.
دفتر نیکولا فوریسیه، وزیر تجارت فرانسه، اعلام کرده است که وضعیت صنعت شیمیایی اروپا نیازمند توجه ویژه است؛ صنعتی که در حال حاضر با مشکلات قابلتوجهی مواجه است.
ایتالیا نیز به آغاز تحقیقات درباره برخی مواد شیمیایی مورد استفاده در صنایع دفاعی، خودروسازی، انرژی، کشتیسازی و زیرساخت علاقهمند است. آلمان نیز با اصل چنین اقداماتی مخالفتی ندارد و اعلام کرده صنعت شیمیایی این کشور در حال آمادهسازی درخواست برای بررسی برخی محصولات است.
این موضع برای آلمان اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه این کشور یکی از بزرگترین صنایع شیمیایی اروپا را در اختیار دارد و همزمان چین مهمترین شریک تجاری آن محسوب میشود. آلمان دو سال پیش با اعمال تعرفههای اتحادیه اروپا بر خودروهای برقی ساخت چین مخالفت کرده بود، اما اکنون فشار صنایع داخلی برای اتخاذ موضع سختگیرانهتر در برابر واردات چین افزایش یافته است.
چین؛ ضلع اصلی مناقشه تجاری
افزایش واردات از چین در حالی به مسئلهای جدی برای صنایع اروپا تبدیل شده که همزمان بازار آمریکا نیز برای بخشی از کالاهای اروپایی دشوارتر شده است. تعرفههای دولت دونالد ترامپ عملاً بخشی از دسترسی صنایع اروپایی به بازار آمریکا را محدود کرده و تولیدکنندگان این قاره را با فشار مضاعف مواجه کرده است.
از سوی دیگر، کسری تجاری اتحادیه اروپا در برابر چین افزایش یافته و صنایع اروپایی هشدار دادهاند که ادامه ورود کالاهای ارزانقیمت میتواند به کاهش تولید و از دست رفتن مشاغل صنعتی منجر شود.
کمیسیون اروپا نیز در سالهای اخیر با افزایش شکایتهای تجاری شرکتها و گروههای صنعتی مواجه شده است. وکلای تجاری اتحادیه اروپا میگویند اکنون پیش از آغاز رسیدگی به یک پرونده تجاری، حدود چهار ماه تأخیر ایجاد میشود.
در این شرایط، اقدامات حفاظتی میتواند برای اروپا به ابزاری سریعتر برای مدیریت موج واردات تبدیل شود؛ هرچند استفاده از آن به تصمیم کشورهای عضو و در نهایت رأیگیری در سطح اتحادیه نیاز دارد. برای تصویب این اقدامات، «اکثریت واجد شرایط» لازم است؛ یعنی حداقل ۱۵ کشور عضو که مجموعاً نماینده دستکم ۶۵ درصد جمعیت اتحادیه اروپا باشند.
به این ترتیب، صنعت پلاستیک اروپا اکنون در نقطهای قرار گرفته که رقابت با تولیدکنندگان چینی، هزینه بالای انرژی و ضعف تقاضا همزمان بر توان تولید آن فشار وارد میکنند. واکنش احتمالی بروکسل به این وضعیت نیز میتواند نشانهای از تغییر سیاست تجاری اروپا باشد؛ سیاستی که در آن حمایت از ظرفیت تولید داخلی، بیش از گذشته در کنار قواعد تجارت آزاد قرار گرفته است.
