به گزارش اکوایران- سرمایهگذاران بازار سهام ممکن است پایان سال میلادی را با نگرانی از ارزیابیهای حبابی شرکتهای هوش مصنوعی سپری کرده باشند، اما به نظر میرسد بازارهای خصوصی همچنان در دنیایی موازی زندگی میکنند. در سال ۲۰۲۵، صنعت سرمایهگذاری خطرپذیر (VC) مبلغ ۱۵۰ میلیارد دلار را در استارتاپهای بزرگ هوش مصنوعی مانند OpenAI و Anthropic سرمایهگذاری کرد، رقمی بسیار بیشتر از آنچه که برندگان دوره قبلی سرمایهگذاری خطرپذیر در سال ۲۰۲۱ دریافت کرده بودند. چنان سطح بالایی از اعتماد وجود دارد که مدیرعامل OpenAI، سازنده ChatGPT، معتقد است میتواند به تنهایی از سرمایهگذاران خصوصی تا ۱۰۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ جذب کند. این مبلغ تقریباً چهار برابر بیشتر از آن چیزی است که در بزرگترین عرضه عمومی سهام تاریخ جمعآوری شده است.
با توجه به این شرایط، حتی سرمایهگذاران خصوصی نیز احتمالاً شروع به طرح سوالات سخت و چالشی خواهند کرد. OpenAI و Anthropic و سایر استارتاپهای هوش مصنوعی مستقر در سانفرانسیسکو ممکن است یکی از سریعترین رشدهای درآمدی تاریخ شرکتها را به نمایش گذاشته باشند. این درحالیست که آنها با سرعت بسیار بالایی منابع مالی خود را نیز مصرف کردهاند، به گونهای که میتوان آن را با آتشسوزی گستردهای مقایسه کرد که به سرعت منابع را از بین میبرد. این هزینهها عمدتاً به خرید تراشهها و زیرساختهای رایانش ابری مورد نیاز برای آموزش و اجرای مدلهای پیچیدهشان اختصاص یافته است. هم OpenAI و هم Anthropic تحت فشار فزایندهای قرار خواهند گرفت تا مسیرهای خود برای دستیابی به سود را به وضوح بیان کنند، بهویژه با در نظر گرفتن اینکه میخواهند در سال ۲۰۲۶ یا کمی بعدتر از آن، وارد فرایند عرضه عمومی سهام شوند.
رقابت نفسگیر استارتاپها با غولهای بازار
چندین عامل باعث خواهد شد که سرمایهگذاران توجه بیشتری به عدم سودآوری این شرکتها داشته باشند. اولین عامل، ترازنامههای عظیم غولهای فناوری است که استارتآپهای کوچکتر با آنها رقابت میکنند. شرکتهایی مانند گوگل که منابع مالی گستردهای در اختیار دارند، میتوانند نرمافزار و سختافزار های خود را برای تقویت مدلهای زبانی بزرگ تخصیص دهند. این شرکتها با استفاده از تراشهها و زیرساختهای ابری اختصاصی، مدلهایشان را از نظر کارایی در آموزش و اجرا نسبت به مدلهای OpenAI و Anthropic بهبود بخشیده و به همین دلیل کمتر به سرمایهگذاران بیثبات و پرریسک وابسته هستند. این موضوع زمانی کمتر اهمیت داشت که مدل Gemini گوگل نتوانسته بود با مدلهای مستقل رقابت کند، اما اکنون این مدل به سطح رقابتی آنها رسیده است.
این مسئله به یک مشکل دیگر نیز دامن میزند. بیش از سه سال از راهاندازی ChatGPT میگذرد و هنوز آن جهش بزرگ در بهرهوری کسبوکارها از هوش مصنوعی که همه دربارهاش صحبت میکردند، محقق نشده است. در معدود حوزههای امیدوارکننده مانند برنامهنویسی و ارائه خدمت به مشتری، رقابت بین OpenAI، Anthropic، مایکروسافت و اپلیکیشنهای اختصاصی که بر مدلهای خودشان و مدلهای ثالث اجرا میشوند، روز به روز بیشتر میشود. امروزه هیچ استارتآپ فعالی در حوزه هوش مصنوعی حریم امنیتی کافی برای حفظ مزیت خود به مدت طولانی را ندارد، و این امر باعث آسیبپذیری درآمدها میشود.
انفجار هزینهها در صنعت هوش مصنوعی
مشکل سوم این است که هزینهها با سرعت یکسان و یا حتی سریعتر نسبت به درآمدها در حال افزایش هستند. برخلاف شرکتهای نرمافزاری سنتی که با افزایش مقیاس خود سود بیشتری کسب میکنند، شرکتهای هوش مصنوعی با رشد خود با هزینههای بالاتری روبهرو میشوند. بخش زیادی از این هزینهها به قدرت محاسباتی مورد نیاز برای آموزش مدلهای پیشرفته مربوط میشود. اجرای مدلها برای گرفتن پاسخ نیز ارزان نیست، بهویژه زمانی که بسیاری از کاربران بدون اشتراک پولی از هوش مصنوعی استفاده میکنند. این موضوع شرکتها را با تصمیمات پیچیدهای روبهرو میکند. ممکن است با ارائه پاسخهای کوتاه هزینههای دریافت پاسخ از مدل کاهش یابد یا هزینهها با فروش تبلیغات جبران شود اما هر دوی این روشها میتواند کیفیت تجربه کاربری را تحت تأثیر قرار دهد. اگر سازندگان مدلها قیمتها را افزایش دهند، ممکن است با کاهش شدیدی در استقبال از آنها روبرو شوند.
بسیاری از شرکتها نیز در گذشته، از مصرفکنندگان بزرگ نقدینگی به تولیدکنندگان نقدینگی تبدیل شدهاند. بسیاری از استارتاپها، از نتفلیکس گرفته تا اوبر، قبل از اینکه بازدهی کلانی نصیبشان شود سالها در زیان بودند. هوش مصنوعی مولد میتواند حتی بیشتر از اینها سودآور باشد، بهویژه اگر هوش مصنوعی فراهوشمند به واقعیت بپیوندد اما باید در نظر داشت که سرمایهگذاران برای همیشه منتظر نخواهند ماند و شرکتهای پیشرو در این صنعت باید هرچه زودتر مدلهای تجاری خود را به طور کامل تعریف کنند.
OpenAI باید محتاطانه و حسابشدهتر رفتار کند. یکی از سرمایهگذاران خطرپذیر میگوید که صحبت کردن درباره از دست دادن نقدینگی در این شرکت موضوعی حساس است، حتی اگر آمارهای فاششده نشان دهند که این شرکت تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۱۱۵ میلیارد دلار از دست خواهد داد. سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، اخیراً گفته است که یکی از دلایلی که میخواهد این شرکت را وارد بازار سهام کند، این است که شاهد فروش کوتاهمدت سهامش توسط منتقدانش باشد. او گفته: "دوست دارم ضررکردن آنها را ببینم."
به نظر میرسد بسیاری از سرمایهگذاران برخلاف ریسکها و مشکلات مالی، آمادهاند که ریسک سرمایهگذاری در OpenAI را بپذیرند اما با این حال، بازارهای سهام و بدهی به شرکتهایی که در ارتباط با OpenAI هستند، واکنش منفی نشان داده و آنها را مجازات کردهاند.
