پس از تعطیلی چندروزه بازار سرمایه که از ۹ اسفند در پی تنشها و حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، معاملات بازار تا ۱۶ اسفند متوقف بود. در این میان مطابق روال تجربهشده در دورههای مشابه از جمله وقایع موسوم به «جنگ ۱۲ روزه»ابتدا صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت بازگشایی شدند تا امکان مدیریت نقدینگی برای سرمایهگذاران فراهم شود.در همین چارچوب، امروز نخستین روز معاملاتی این صندوقها برگزار شد؛ معاملاتی که در بازه زمانی محدود ۱۰ تا ۱۲ صبح انجام گرفت و با فشار قابل توجه فروش همراه بود.
ارزش معاملات و خروج پول حقیقی
در جریان دادوستدهای امروز، ارزش معاملات خرد صندوقهای درآمد ثابت به بیش از ۴۳.۸ هزار میلیارد تومان (همت) رسید. با این حال، همزمان بیش از ۷.۱ همت سرمایه خرد از این صندوقها خارج شد که نشاندهنده تمایل بخشی از سرمایهگذاران به تبدیل داراییها به نقدینگی در شرایط پرریسک فعلی است.نیمه نخست معاملات با فشار جدی فروشندگان آغاز شد، اما در ادامه و با نزدیک شدن به پایان زمان معاملات، از شدت عرضهها کاسته شد و بازار تا حدی به تعادل نزدیک شد.
تغییر رفتار معاملهگران در طول معاملات
در ابتدای معاملات امروز، سرانه خرید به فروش در سطح ۲۴۷ میلیون تومان در برابر ۴۴۳ میلیون تومان قرار داشت که نشاندهنده برتری قابل توجه فروشندگان بود.
اما در ادامه معاملات، این نسبت به شکل محسوسی بهبود یافت و در پایان به ۲۵۱ میلیون تومان سرانه خرید در برابر ۲۴۷ میلیون تومان سرانه فروش رسید؛ موضوعی که از کاهش فشار فروش در دقایق پایانی معاملات حکایت دارد.
بیشترین خروج پول در کدام صندوقها رخ داد؟
در میان صندوقهای درآمد ثابت، صندوق یاقوت با ۱.۶ همت خروج سرمایه خرد در صدر خروج نقدینگی قرار گرفت. پس از آن نیز صندوقهای لبخند، کیان، آوند، فیروزا، پاسارگاد، کارا و افران بیشترین میزان خروج سرمایه را تجربه کردند.
مقایسه با تجربه قبلی بازار
رفتار امروز سرمایهگذاران تا حد زیادی یادآور نخستین روز بازگشایی صندوقهای درآمد ثابت پس از «جنگ ۱۲ روزه» است؛ دورهای که در اولین روز معاملات نیز حدود ۱۸ همت خروج سرمایه از این صندوقها ثبت شد. این موضوع نشان میدهد در شرایط نااطمینانی سیاسی و امنیتی، اولویت بخشی از سرمایهگذاران تبدیل دارایی به نقدینگی است.
دو نگاه متفاوت میان تحلیلگران
در میان تحلیلگران بازار درباره نحوه رفتار سرمایهگذاران در چنین شرایطی دیدگاههای متفاوتی مطرح شده است.گروهی معتقدند با توجه به حجم بالای عرضه و فشار فروش در روزهای ابتدایی بازگشایی، بهتر است سرمایهگذاران از فروش عجولانه خودداری کنند. به باور این دسته، در صورت کاهش هیجانات بازار، امکان فروش واحدهای صندوقها در قیمتها و بازدهیهای بهتر در روزهای آینده وجود دارد.در مقابل، برخی دیگر بر اهمیت مدیریت نقدینگی در شرایط پرریسک تأکید دارند. از نگاه این تحلیلگران، اگر سرمایهگذاران تا پایان فروردین به بخشی از منابع نقد نیاز دارند، بهتر است متناسب با نیاز خود از صندوقهای درآمد ثابت خروج بزنند؛ چراکه در شرایط پرابهام سیاسی، احتمال وقوع سناریوهای مختلف – از جمله توقف دوباره معاملات – قابل تصور است.به طور کلی، نخستین روز معاملات صندوقهای درآمد ثابت پس از تعطیلی بازار با حجم بالای معاملات و خروج قابل توجه نقدینگی همراه بود. هرچند در دقایق پایانی از شدت فشار فروش کاسته شد، اما رفتار سرمایهگذاران نشان میدهد احتیاط و ترجیح نقدینگی همچنان عامل اصلی تصمیمگیری در فضای فعلی بازار سرمایه است.