به گزارش اکوایران،بر اساس دادههای «سازمان زمینشناسی ایالات متحده»، کشورهای تانزانیا، آفریقای جنوبی و نیجریه بزرگترین ذخایر شناختهشده عناصر نادر خاکی در قاره آفریقا را در اختیار دارند . این موضوع باعث شده تا آنها در خط مقدم رقابت جهانی جدید برای این منابع قرار گیرند. این منابع میتوانند نقشی تعیینکننده در تحقق اهداف صنعتی و راهبردی آفریقا ایفا کنند.
با این حال، این موضوع به معنای فقدان ذخایر عناصر نادر خاکی در سایر کشورهای آفریقایی نیست، بلکه تنها نشاندهنده ذخایری است که در حال حاضر قابل ردیابی و بهطور عمومی تأییدشده و از طریق افشای اطلاعات شرکتهای معدنی و سامانههای رهگیری زنجیره تأمین مستندسازی شدهاند.
با گسترش نقش آفریقا در بازار جهانی عناصر نادر خاکی، شفافیت زنجیره تأمین و پایداری به اولویتهای کلیدی تبدیل شدهاند. رشد پلتفرمهای تجارت الکترونیک B2B ارتباط میان تولیدکنندگان، توزیعکنندگان و خردهفروشان را بهبود بخشیده و کارایی زنجیره تأمین عناصر نادر خاکی را تقویت کرده است.
همزمان، شرکتها بهطور فزایندهای فناوری بلاکچین و سایر ابزارهای دیجیتال رهگیری را برای تضمین تأمین مسئولانه و تولید اخلاقمدار به کار میگیرند.
این اقدامات در پاسخ به افزایش حساسیت مصرفکنندگان، تحول چارچوبهای مقرراتی و مطالبه گستردهتر برای شفافیت در زنجیرههای تأمین مواد معدنی آفریقا صورت میگیرد.
به طور کلی تقاضای صنعتی برای عناصر نادر خاکی همچنان با شتاب در حال افزایش است. این تقاضا ریشه در نقش حیاتی این مواد در فناوریهای انرژی پاک و تولید پیشرفته دارد. آهنرباهای نئودیمیوم–آهن–بور، که اغلب با پرازئودیمیوم یا دیسپروزیم آلیاژ میشوند، اجزای اساسی توربینهای بادی و موتورهای خودروهای برقی هستند و هر توربین یا خودرو به چندین کیلوگرم از این مواد نیاز دارد.
عناصر نادر خاکی همچنین در صنایع الکترونیک، زیرساختهای ارتباطی و سامانههای دفاعی نقشی غیرقابل جایگزین دارند. در شرایطی که اقتصادهای جهانی بهدنبال کاهش وابستگی راهبردی به زنجیرههای تأمین تحت سلطه چین هستند، آفریقا با افزایش توجه سرمایهگذاران مواجه شده است. پیشبینی میشود بازار جهانی عناصر نادر خاکی تا سال ۲۰۳۲ با نرخ رشد سالانه حدود ۱۰ درصد توسعه یابد.
تانزانیا با ۸۹۰ هزار تن ذخیره و ۳.۳۴ میلیون تن منابع پیشرفته، در آفریقا پیشتاز است. انتظار میرود، ذخیره «Ngualla» که یکی از بزرگترین پروژههای توسعهنیافته نئودیمیوم–پرازئودیمیوم در جهان محسوب میشود، در سال ۲۰۲۷ وارد فاز تولید شود. آفریقای جنوبی بین ۷۹۰ هزار تا ۸۶۰ هزار تن ذخیره در اختیار دارد و پروژههایی از جمله Steenkampskraal، Phalaborwa، Zandkopsdrift و Glenover را دنبال میکند که برخی از آنها قرار است تا سال ۲۰۲۹ به تولید برسند. نیجریه نیز ۱۲۷ هزار تن ذخایر قابل ردیابی دارد و مناطق گسترده اکتشافنشده آن ظرفیت رشد قابل توجهی را نشان میدهد.
سرمایهگذاری در اکتشاف پس از یک دوره رکود دوباره افزایش یافته و از ۱.۷ میلیون دلار در سال ۲۰۱۷ به ۳۴.۸ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ رسیده است. پیشبینی میشود ، پروژههایی فراتر از تانزانیا و آفریقای جنوبی، از جمله Ozango در آنگولا و Kangankunde در مالاوی، تا سال ۲۰۲۶ آغاز به کار کنند. منابع عناصر نادر خاکی آفریقا اکنون در ۱۲ کشور شناسایی شدهاند.
اما چین همچنانبه عنوان تولیدکننده با تسلط بر این بخش، ۶۹ درصد از تولید جهانی را در اختیار دارد. چالش اصلی آفریقا تبدیل ذخایر خود به تولید، فرآوری و نفوذ راهبردی است؛ در حالی که انتظار میرود معادن جدید بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۹ وارد مدار بهرهبرداری شوند.
