به گزارش اکوایران: بر اساس دادههای حملونقل دریایی، از زمان آغاز درگیریها در ۲۸ فوریه، جریان ورود مواد اولیه به خلیج فارس به شکل محسوسی کاهش یافته است. در همین مدت هیچ کشتی فلهبری که سنگآهن حمل کند وارد خلیج فارس نشده تا خوراک کارخانههای تولید گندله و واحدهای آهن اسفنجی را تأمین کند. برخی کشتیها نیز که پیشتر به مقصد بنادر خلیج فارس در حرکت بودند، مسیر خود را تغییر داده و از منطقه خارج شدهاند.
این وضعیت میتواند تجارت گندله سنگآهن در خاورمیانه را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. ایران و بحرین در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۸ درصد صادرات دریایی گندله جهان را در اختیار داشتند و اختلال در صادرات این دو کشور، عرضه منطقهای مواد اولیه فولاد را با چالش مواجه میکند. علاوه بر این، صادرات فولاد ایران و واردات فولاد به کشورهای حوزه خلیج فارس نیز با ریسک اختلال روبهرو شده است؛ موضوعی که میتواند فعالیتهای ساختمانی و صنعتی منطقه را تحت فشار قرار دهد.
پیامدهای این بحران تنها به منطقه محدود نمیشود. براساس گزارش کپلر چین به عنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد جهان نیز به شکل غیرمستقیم تحت تأثیر قرار میگیرد، زیرا هم واردات گندله این کشور از خاورمیانه و هم صادرات فولاد چین به بازارهای منطقه ممکن است کاهش یابد.
در بازار سنگآهن، قیمتها تاکنون واکنش شدیدی به جنگ نشان ندادهاند و در هفته گذشته در محدوده نسبتاً ثابتی معامله شدهاند. بهبود نسبی فضای بازار پس از وعده دولت چین برای حمایت از بخش مسکن نیز به تقویت قیمت قراردادهای آتی سنگآهن کمک کرده است. با این حال، کاهش واردات چین و موجودی بالای بنادر این کشور نشان میدهد بازار جهانی سنگآهن همچنان با مازاد عرضه روبهرو است.
در بخش فلزات غیرآهنی نیز جنگ خاورمیانه اثر قابل توجهی بر بازار آلومینیوم گذاشته است. ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در مجموع حدود ۹ درصد تولید آلومینیوم اولیه جهان را در اختیار دارند و بخش عمده این تولید برای صادرات باید از تنگه هرمز عبور کند. هرگونه اختلال طولانیمدت در این مسیر میتواند کمبود عرضه در بازار جهانی را تشدید کند.
بازار نیز به این تحولات واکنش نشان داده است، بهطوری که قیمت آلومینیوم در بورس فلزات لندن طی یک هفته بیش از ۵ درصد افزایش یافته و به رکورد جدیدی رسیده است. همزمان برخی واحدهای بزرگ تولید آلومینیوم در منطقه از جمله کارخانههای قطر و بحرین نیز به دلیل مشکلات تأمین مواد اولیه یا حملونقل، وضعیت فورس ماژور اعلام کردهاند.
در حوزه حملونقل دریایی، ریسک جنگ تأثیر مستقیمی بر فعالیت کشتیها گذاشته است. شرکتهای بیمه دریایی شرایط پوشش بیمهای را تغییر دادهاند و حق بیمه ریسک جنگ در برخی موارد به حدود ۱.۵ درصد ارزش کشتی رسیده است. در حال حاضر حدود ۲۸۰ کشتی فلهبر در منطقه خلیج فارس حضور دارند که بسیاری از آنها در بنادر یا لنگرگاهها متوقف شدهاند.
همزمان عبور کشتیها از تنگه هرمز نیز به شدت کاهش یافته است. تعداد ترددها از ۱۹ کشتی در ۲۸ فوریه به ۱۰ کشتی در اول مارس رسیده و در روزهای بعد تقریباً متوقف شده است. کارشناسان معتقدند حتی پیشنهاد آمریکا برای اسکورت کشتیهای تجاری نیز به دلیل محدودیت توان نظامی، نمیتواند به سرعت شرایط عادی را به منطقه بازگرداند.
در مجموع، ادامه ناامنی در خلیج فارس نه تنها تجارت مواد معدنی و فلزی بلکه جریان کالاهای اساسی، انرژی و کودهای شیمیایی را نیز در معرض اختلال قرار داده و میتواند در صورت تداوم، پیامدهای گستردهتری برای بازارهای جهانی به همراه داشته باشد.
