به گزارش اکوایران، این داستان در طول سالهای تکرار شده است، اینترنت در زمان بحرانهای مختلف قطع میشود و ایرانیان ارتباط خود را با دنیای بیرون از کشور از دست میدهد. زندگی بسیاری از ما با اینترنت گره خورده است اما در این میان چند گروه بیشترین آسیب را میبینند؛ کسب و کارهایی که درآمد خود را از طریق اینترنت به دست میآورند تا معلمهایی که به صورت آنلاین به دانشآموزان خود درس میدهند. در این گزارش از روزگار بدون اینترنت تعدادی از صاحبان کسبوکارهای اینترنتی روایت کردیم.
کسب و کارهای کساد
مریم فرآوردههای پروتئینی میفروشد. کسب اعتماد برای فروش محصولات را از طریق اینستاگرام انجام میدهد. او میگوید کسب و کار اینترنتی شغل دومش است: «اکثر مشتریان من کسانی بودند که به عنوان زنجیره ارتباطی خودم با من ارتباط داشتند. اینستاگرام برای من جایی برای اعتمادسازی بود. یعنی فرد اگر میخواست محصولی را سفارش بدهد یا سوالی بپرسد یا اطلاعاتی کسب کند یا حتی روال تولید محصولات را بداند و اینکه چه زمانی میتواند سفارش را ثبت کند از طریق تلگرام و دایرکت اینستاگرام این کار را انجام میداد. یعنی ممکن بود کسی که سفارش میدهد دوست صمیمی من باشد و من را بشناسد اما پروسه اعتماد سازی از طریق فضای مجازی انجام میشد. اما تمام این مراحل عملا بعد از این اتفاقات کاملا متوقف شده است.»
بعد از پاندمی کرونا بسیاری از کلاسهای آموزشی حتی کلاسهای ورزشی و مدارس به صورت مجازی برگزار میشد. قطعی اینترنت در چنین شرایطی تبعاتی برای اقتصاد ایران دارد. رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی در گفت و گویی که با «اکوایران» داشت، اعلام کرد که از میزان خسارات تا این لحظه برآوردی نداشتیم اما به طور کلی امسال سال سختی برای کسب و کارهای مجازی بود. او ادامه داد: «امسال کسب و کارها با مشکلاتی همچون قطعی برق، جنگ 12روزه و حالا اعتراضات مواجه بودند که تمامی این موارد اثر مستقیم بر فعالیتهای این حوزه داشته است.»
الفت نسب همچنین تاکید کرد: «ادامه دار شدن قطعی اینترنت بیش از هرچیزی ما را نگران تابآوری شرکتهایی می کند که در این حوزه فعالیت دارند، زیرا باید حقوق کارمندان خود را پرداخت کنند و در چنین شرایطی فعالیت داشتن کار بسیار سختی خواهد بود.»
توقف آموزش آنلاین
آستیاژ معلم آیلتس آنلاین است. میگوید درآمدش صفر شده، چون کلاسی برگزار نمیشود. تا قبل از این حقالتدریس را به صورت هفتگی از زبان آموزها دریافت میکرده: «نه فقط من، همه کسب و کارهای آنلاین داخل ایران از این جهت کاملا آسیب پذیر هستند. ما هیچوقت نمیدانیم اینترنت چه زمانی قرار است قطع شود و حتی نمیدانیم مدت قطعی اینترنت تا چه زمانی خوهد بود. بعید میدانم کسب و کارهای کوچک و مستقل بیشتر از یک ماه دوام بیاورند و یک ماه خوشبینانهترین حالت است. نگرانی از قطع شدن اینترنت دائما با من است. او درباره ضرر مالی که در این مدت هم دیده میگوید: «اگر ما قطعی اینترنت را روز شنبه در نظر بگیریم و روز وصل آن را فرضا آخر هفته حساب کنیم من یک چهارم از درآمدم را از دست دادهام.»
برخی از صاحبان کسب و کارهای کوچک و تازه کار میگویند، همه آنچه ساخته بودند یک شبه بر باد رفته. آدینه، آنلاین شاپ لباس خود را به عنوان شغل دوم به راه انداخته است. فعالیتش مدتی به دلیل مشغله کاری متوقف شد اما شرایط خوب بود، چون هم فروش حضوری داشت و هم آنلاین.
او میگوید از وقتی اینترنت قطع شده عملا کارش متوقف شده چون هیچ راهی برای ارتباط با خریداران ندارد: «چون من وبسایت ندارم کسی نمیداند چه محصولی دارم. این موضوع حتی به کسب و کاهای بزرگتر هم آسیب میزند. من در حال حاضر اجناس زیادی دارم که فروش نمیروند. نمیتوانم خرید جدید داشته باشم. چون پولی که دارم خیلی کم است. با پولی که دارم شاید بتوانم یک جین لباس بیاورم. در نتیجه فروش من عملا قطع شده. شاید بتوانم از طریق فروش حضوری فروش داشته باشم اما در این شرایط چه کسی میخواهد لباس بخرد؟ خودم هم دیگر انگیزهای ندارم. انبوهی لباس مانده و امکان خرید لباس جدید هم نیست.»
ناامیدی پیوسته
برای موسساتی که مدرس خود را به صورت حقالتدریس استخدام کرده بودند، حالا فرصت خوبی است تا میزان حقوق را کم کنند. هانیه معلم زبان ترکی است، او هم به صورت آنلاین کار میکند و هم حضوری. او میگوید سیستمی که موسسات برای کلاسهای آنلاین معرفی کردهاند، عملا اکثر مواقع کار نمیکند یا انقدر کیفیتش کم است که زبانآموز نمیتواند در کلاس چیزی یاد بگیرد و بسیاری حتی نمیتوانند به آن وصل شوند. کلاسهای خصوصی هانیه هم به دلیل قطعی اینترنت به طور کامل قطع شدهاند. در چنین شرایطی زندگی در خانه پدر و مادر به او کمک کرده تا زندگی خود را بگذراند.
آمارهای دقیقی درباره خسارت قطعی اینترنت به کسبوکارها به دست نیامده است. به دلیل نبود امکان جستوجو، آمارهای قبلی هم در دسترس نیست. در مهر 1401 و بعد از قطعی اینترنت در آن زمان، حسین سلاحورزی که آن زمان نایب رییس اتاق بازرگانی بود اعلام کرد که براساس سهم حوزه آی تی در جی دی پی کشور، هر ساعت قطعی اینترنت یک میلیون و ۵۰۰ هزار دلار به اقتصاد ضرر وارد می کند. او آن زمان تاکید کرده بود که معیشت حدود ۹ میلیون نفر از جمعیت کشور که محصولات خود را به صورت آنلاین عرضه میکردند، دچار خطر شده است. آماری که به نظر میرسد اکنون تغییر کرده است.
