به گزش اکوایران، اواخر شب پنجشنبه هفته گذشته بود که اینترنت در ایران خاموش شد. موضوعی که پیشتر هم در ایران و حتی زمانه جنگ و اعتراضهای پیشین سابقهدار بود.
دسترسی به اینترنت بینالمللی بخش بزرگی از ابزار کار روزمره مردم است و همه، از دانشجویان تا رانندههای تاکسیهای اینترنتی فعالیتشان به اینترنت وابسته است. غیر از قطعی اینترنت، ندانستن زمان وصل دوباره، به بسیاری اضطراب میدهد و ارتباطات شخصی را با اختلال مواجهه کرده است.
قطع شدن اینترنت بینالمللی سویههای پیدا و پنهان زیادی دارد. در گزارش قبلی تلاش کردیم تا پای صحبت برخی از فعالان کسب و کارهای آنلاین بنشینیم و از دغدغه آنها مطلع شویم و حالا در این گزارش در تلاشیم، صدای چند تن از مردمی را بشونیم که قطع اینترنت بینالمللی زندگی روزمره آنها را مختل کرده است.
دانشآموزان این روزها چه میکنند؟
یکی از گروههایی که از قطعی اینترنت آسیب دیدند، دانشآموزان هستند. مدارس به صورت مجازی شده و بستری که برای ادامه تدریس و گرفتن امتحانات قرار دادهاند، با اختلال مواجه است.
زهره 14 ساله است، در هنرستان درس میخواند و بخشی از درسهایش عملی است و نیاز به حضور در مدرسه دارد. میگوید با قطع شدن اینترنت، فشار زیادی روی او و دوستانش است.
«رشته من هنر است و نیاز به حضور در کلاس دارم. مدرسه سعی کرده برای دروس عمومی کلاس مجازی برگزار کند اما در بسیاری از مواقع اپلیکیشن شاد اختلال دارد و کلاس برگزار نمیشود. از طرفی، همه بچهها به خاطر شرایط پیش آمده استرس دارند و تمرکز کافی برای یادگیری ندارند. تقریبا دو هفته است که از همه درسها عقب هستیم.» یکی از دلایل استرسی که زهره و دوستانش با آن درگیر هستند؛ سردرگمی است. آنها نمیدانند که این شرایط و قطعی اینترنت تا چه زمانی ادامه دارد؟
روزنامهنگاران و قطع دسترسی به منابع
روزنامهنگاران هم از قطعی اینترنت آسیب دیدند، فعالیت روزنامهنگاری بدون دسترسی به اطلاعات تقریبا غیرممکن شده است. مهسا خبرنگار است و در حوزه بینالملل مینویسد. روزهاست به هیچ منبع خارجی دسترسی ندارد و فقط میتواند خبرها را از رسانههای دولتی دنبال کند: «بخش بزرگی از کار من رصد روزانه رسانههای بینالمللی است. با قطعی اینترنت مجبورم از چند رسانه باقیمانده دولتی استفاده کنم. من امکان صحتسنجی این اخبار را ندارم، کاری که بخش جدایی ناپذیر شغل ماست. در بسیاری موارد ترجمه این رسانههای از مطالب خبرگزاریهای خارجی به صورت کامل اشتباه یا بخشی از آن حذف شده است.»
مهسا میگوید به دلیل قطع کامل دسترسی به دنیای بیرون، فعالیتش آسیب جدی دیده: «بخشی دیگر از کار ما ترجمه گزارشهای رسانههای خارجی بود. حالا بخش ترجمه را به صورت کامل از دست دادهایم. نمیتوانیم از گوگل برای پیدا کردن گزارشها و خبرهای روز استفاده کنیم. از طرفی ما نیروهایی داشتیم که به صورت دورکار با ما همکاری میکردند، اما حالا این ارتباط هم به طور کامل قطع شده. بخش بزرگی از کار خبرنگاری دسترسی به اطلاعات همه کشورهای دنیاست. به طور مثال در این مدت انتخابات عراق برگزار شد. عراق یکی از کشورهایی است که در حوزه کاری من اهمیت دارد و من متاسفانه نتوانستم انتخاباتش را پوشش دهم.» مهسا میگوید از نظر روانی در شرایط دشواری است: «از نظر روانی احساس گیرافتادن دارم.»
امتحانات دانشجویان و قطعی نت
دانشجویان هم با مشکلات جدی در روند تحصیل و امتحانات مواجهه هستند. معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات فناوری سهشنبه گذشته ۹ دیماه در اطلاعیهای به دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی دولتی و غیر دولتی مجوز داد که کلاسهای هفته پایانی نیمسال تحصیلی جاری را به صورت غیر حضوری برگزار کنند. برخی دانشگاها مانند دانشگاههای آزاد، اعلام کردهاند امتحانات طبق روال برگزار خواهد شد. برگزاری امتحانات به صورت مجازی هم دردسرهای خود را برای دانشجویان دارد. پریسا یکی از دانشجویانی است که باید برای دوم بهمن و شروع امتحانات آماده شود اما با مشکلات ریز و درشتی روبهروست.
«با توجه به اینکه در طول ترم اساتید هر مبحث یا سوالی بود در تلگرام میفرستادند، یکسری از آلبومها به صورت فرمهای خام در تلگرام برای ما فرستاده شد و من نتوانستم از بعضی از آنها پرینت بگیرم. چون دانلودشان هم نکردم حالا به آنها دسترسی ندارم. دسترسی به اساتید هم ندارم. شمارههای آنها را هم ندارم. فقط با آنها یک گروه در تلگرام داشتیم و در حال حاضر هیچ شمارهای در دسترس نیست و امکان ارسال هم وجود ندارد. همکلاسیهایم هم نمیتوانند جزوهها را برای من بفرستند. با نبود اینترنت من به برخی جزوههایم دسترسی ندارم.»
پریسا میگوید «در دوران جنگ هم اینترنت نداشتیم و امتحانها مجازی برگزار شد. در زمان برگزاری امتحان اینترنت مدام قطع و وصل میشد. باید به کافینتهای مختلف میرفتم، خیلی استرس داشتم و مجبور شدم چند کافی نت را جابهجا کنم تا بتوانم امتحان دهم. اما این بار مشکلات بیشتری داشتم. دفعه قبل اینترنت گاهی وصل میشد. حداقل میتوانستیم به گوگل وصل شویم. دوره کوتاه مدتی بود. اما این بار چون زمانش با امتحانها فاصله داشت من از جزوهها پرینت نگرفتم. درسهای عملی هم داشتم و به آنها اصلا دسترسی ندارم. پریسا میگوید در اثر شرایط فعلی استرس زیادی برای امتحانات دارد: «از نظر روانی استرس شدیدی دارم. من هفته دیگر امتحان دارم. وقتی حضوری برای امتحان میرویم باید برگههای عملی را هم با خود ببریم اما من به آنها دسترسی ندارم. درباره خیلی از مسائل بیاطلاعم و نمیدانم چه اتفاقی رخ خواهد داد.»
تصمیم نهایی درباره اینترنت
هنوز مشخص نیست که دسترسیها به اینترنت بینالمللی چه زمانی برقرار میشود، در یکی از واکنشها، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان در نشست خبری خود تاکید کرد که وزارت ارتباطات اعلام کرده در شرایط امنیتی موضوع از دست وزارتخانههای دولتی خارج است.
خبرگزاری فارس هم در گزارشی تاکید کرده بود، به نظر میرسد در یکی دو هفته آتی، تصمیمگیری نهایی برای دسترسی بیشتر به فضای اینترنت، در نهادهای مربوطه انجام میشود.
