به گزارش اکوایران به نقل از تسنیم؛ بررسی روند تولید نفت خام و فرآوردههای نفتی ایران در بازه 2018 تا 2026 نشان میدهد که اقتصاد نفتی ایران علیرغم تحریمهای شدید و همهگیری کرونا، هرگز دچار فروپاشی نشده و پس از هر افت، توانسته به سطح قابل قبولی بازگردد.
براساس دادههای موجود رقم نفت خام ایران از 2 میلیون و 800 هزار بشکه نفت در سال 2018 به یک میلیون و 500 هزار بشکه در سال 2020 (همزمان با خروج آمریکا از برجام و اعمال تحریمهای حداکثری) و سپس به 800 هزار بشکه در سال 2022 کاهش یافت. اما این روند نزولی در سال 2024 با جهش یک میلیون و 600 هزار بشکه و در پیشبینی سال 2026 به یک میلیون و 700 هزار بشکه رسید.
جهش تولید در سال 2019 و درسهای تاریخی
آنچه تحلیلگران را شگفتزده کرده، ثبت یک «جهش قابل توجه» در سال 2019 است دورهای که تحریمها در اوج بود. همچنین ایران در سالهای 2019 تا 2021 که به دلیل تحریمهای آمریکا و همه گیری کرونا فروش و قیمت نفت به کمتر از 9 دلار رسیده بود، هرگز تسلیم نشد و زیرساختهای پالایشی خود را حفظ کرد.
چرا ایران این بار هم میتواند از این بحران گذر کند؟
محاسبه طرف آمریکایی این است که پیش از آنکه اقتصاد جهانی فشار بیشتری را متحمل شود فشار اقتصادی بیشتری به ایران وارد شود. اما ارقام نشان میدهد که این اتفاق رخ نخواهد داد. ایران مثل یک سیستم مقاوم در برابر خطا عمل میکند؛ همانطور که در سالهای 2020 تا 2022 تولید نفت خام تا سطح 800 هزار بشکه پایین آمد ولی به صفر نرسید، و اکنون دوباره به یک میلیون و 600 هزار بشکه بازگشته است، در نتیجه طبیعی است که ایران اینبار هم از بحران عبور کند.
آمارها نشان میدهد تولید نفت خام، از 2 میلیون و 800 هزار بشکه در روز در سال 2018 به 800 هزار بشکه در سال 2020 و سپس به یک میلیون و 600 هزار بشکه در سال 2024 رسیده است و بقیه محصولات پتروشیمی نیز با گذشت مدت کوتاهی مجددا به سطح قبل از شوک بازگشته است.
براساس آمارهای مطرح شده در این گزارش به نظر میرسد سیستم نفتی کشورمان بسیار انعطاف پذیر طراحی شده است، این به معنی آن است که مهندسان و به طور کلی مجموعه نیروی انسانی صنعت نفت ایران تجارب بسیار زیادی در شوکهای وارده به صنعت و گذر از آن شوکها دارد؛ به عبارت بهتر صنعت نفت ایران هر بار پس از یک شوک بزرگ (تحریم، کرونا، افت قیمت)، ظرفیت خود را به زودی بازیابی میکند. در نتیجه سناریوی تولید و توقف نفت دور از انتظار ارزیابی میشود؛ آنچه محتمل است، نوسانات کنترلشده و افتی موقتی مشابه دورههای گذشته است.
