در حالی که جهان برای کاهش انتشار کربن بهسرعت به سمت خودروهای برقی و باتریهای لیتیومیونی حرکت میکند، یکی از مواد کلیدی این گذار خود با یک تناقض جدی روبهروست: گرافیت مورد نیاز باتریها، هم پرمصرف است و هم تولید آن میتواند انرژیبر و آلاینده باشد.
در حالی که جهان برای کاهش انتشار کربن بهسرعت به سمت خودروهای برقی و باتریهای لیتیومیونی حرکت میکند، یکی از مواد کلیدی این گذار خود با یک تناقض جدی روبهروست: گرافیت مورد نیاز باتریها، هم پرمصرف است و هم تولید آن میتواند انرژیبر و آلاینده باشد.
دیجیتالیشدن معادن قرار بود بهرهوری، ایمنی و سرعت تولید را افزایش دهد، اما همزمان دارایی تازهای را در معرض تهدید قرار داده است؛ داده. از اطلاعات زمینشناسی و ذخایر معدنی تا برنامههای سرمایهگذاری و معاملات شرکتها، حالا بخشی از ارزشمندترین داراییهای صنعت معدن در فضای سایبری قرار گرفتهاند و همین موضوع، جاسوسی سایبری را به تهدیدی خاموش اما راهبردی برای این صنعت تبدیل کرده است.
برای معدن، گازوئیل فقط یک سوخت نیست؛ یکی از پایههای اصلی استمرار تولید است. از بیلهای مکانیکی و لودرها گرفته تا دامپتراکها، دستگاههای حفاری و ناوگان حملونقل، بخش بزرگی از عملیات معدنی به گازوئیل وابسته است. حالا اما سوخت به یکی از ریسکهای جدی پیش روی معادن ایران تبدیل شده است.
اکوایران:دیجیتالیشدن صنعت معدن اگرچه با هدف افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها و ارتقای ایمنی انجام میشود، همزمان سطح جدیدی از آسیبپذیری را نیز برای شرکتهای معدنی ایجاد کرده است. در شرایطی که رقابت بر سر مواد معدنی حیاتی و استراتژیک، بهویژه مواد مورد نیاز برای گذار انرژی، تشدید شده، اطلاعات زمینشناسی، دادههای اکتشافی، برنامههای سرمایهگذاری و حتی جزئیات مذاکرات ادغام و تملک به داراییهایی با ارزش راهبردی تبدیل شدهاند. همین مسئله، صنعت معدن را به یکی از اهداف جذاب جاسوسی سایبری تبدیل کرده است.
اکوایران: صنعت تهویه مطبوع ایران در نقطهای قرار گرفته که مشکلات آن دیگر تنها به مسائل تولید، واردات یا تأمین مواد اولیه محدود نمیشود؛ مسئله اصلی به نحوه سیاستگذاری انرژی و تنظیم بازار بازمیگردد. صنعتی که به طور مستقیم با یکی از بزرگترین مصارف برق کشور ارتباط دارد، همچنان از نبود استانداردهای جامع، نظارت مؤثر بر بازار و سیاستهای روشن برای مدیریت مصرف رنج میبرد.
اکوایران: افزایش هزینه انرژی دیگر محدود به صنایع فولاد و سیمان نیست، زنجیره معدن نیز در یک سال اخیر با مسئلهای مواجه شده که میتواند به طور مستقیم بر هزینه استخراج و استمرار تولید اثر بگذارد و آن تأمین سوخت است. ابلاغ نرخ جدید گازوئیل معادن غیرعمده، اگرچه در ظاهر یک تصمیم قیمتی است، اما در عمل میتواند نشانه ورود سوخت به فهرست ریسکهای جدی بخش معدن، بهویژه برای معادن کوچک و متوسط باشد، معادلهای که یک سوی آن افزایش هزینه تولید و سوی دیگر آن محدودیت در دسترسی به سوخت و ریسکهای ناشی از تأمین خارج از شبکه رسمی قرار دارد.
مجتمع مس شهربابک با بهرهبرداری از پنج پروژه در حوزههای تولید، انرژی، زیرساخت و مسئولیت اجتماعی، گامی در جهت تکمیل زنجیره توسعه این مجموعه برداشت؛ طرحهایی که با حضور وبیناری مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری و حضور سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت به بهرهبرداری رسیدند و نشان میدهند توسعه در شرکت ملی صنایع مس ایران، فراتر از افزایش ظرفیت تولید، به تأمین انرژی، تقویت زیرساختهای حملونقل و توجه به توسعه منطقهای نیز گره خورده است.
مدلهای شناور دریافت حق انتفاع وحقوق دولتی و سهم دولت از درآمد معادن میتواند به جای تحمیل یک هزینه ثابت، متناسب با شرایط بازار و توان اقتصادی شرکتها تنظیم شود؛ بهگونهای که دولت در دورههای رونق از افزایش ارزش منابع طبیعی سهم بیشتری دریافت کند، اما در زمان افت قیمتها، افزایش هزینه تولید یا شرایطی مانند جنگ و تحریم، فشار بر بنگاهها کاهش یابد و منابع لازم برای تداوم تولید و سرمایهگذاری حفظ شود.
جهش ۳۸.۷ درصدی فعالیتهای معدن و استخراج عربستان در ماه مه ۲۰۲۶، در کنار رشد تولید صنعتی و حملونقل، نشانهای از شتاب گرفتن برنامه ریاض برای تنوعبخشی به اقتصاد است؛ روندی که میتواند عربستان را از یک قدرت صرفاً نفتی به بازیگری اثرگذار در بازار مواد معدنی و زنجیره جهانی فلزات تبدیل کند.کتایون ملکی گزارش می دهد.
