باهنر در ابتدای سخنان خود با اشاره به نگرانیهای موجود درباره آینده کشور گفت که این نگرانیها محدود به مردم نیست و در میان مسئولان، تصمیمسازان و تصمیمگیران نیز وجود دارد. به گفته او، جنگ اخیر به ایران تحمیل شد و خسارتهای انسانی و زیرساختی قابل توجهی به کشور وارد کرد، اما در عین حال نشان داد که جامعه ایران همچنان از ظرفیت بالایی برای مقاومت و همبستگی برخوردار است.
وی با مرور تجربههای چهار دهه گذشته جمهوری اسلامی اظهار داشت که ایران همواره در معرض انواع فشارها، از جنگ نظامی و تحریمهای اقتصادی گرفته تا جنگ رسانهای، ترکیبی و شناختی قرار داشته است. از نگاه او، هدف مشترک همه این فشارها ایجاد ناامیدی، خستگی و فاصله میان مردم و نظام سیاسی بوده است. باهنر معتقد است دشمنان ایران در تشخیص اهمیت افکار عمومی و فشار بر معیشت مردم درست عمل کردهاند، اما در شناخت ظرفیتهای فرهنگی، اعتقادی و هویتی جامعه ایران دچار خطا شدهاند.
او با اشاره به دوران جنگ ایران و عراق گفت که جمهوری اسلامی در آن مقطع تقریباً بدون پشتوانه خارجی، بدون تجربه کافی مدیریتی و در شرایط تحریم گسترده نظامی توانست از بحران عبور کند. به اعتقاد باهنر، یکی از ویژگیهای جامعه ایران این است که هرگاه تحت فشار بیشتری قرار گرفته، در همان حوزه رشد و پیشرفت بیشتری نیز داشته است. وی صنعت دفاعی کشور را نمونهای از این مسئله دانست و گفت شدیدترین تحریمها در حوزه نظامی اعمال شد، اما بیشترین پیشرفتها نیز در همین بخش به دست آمد.
باهنر در ادامه وضعیت کنونی کشور را مبتنی بر سه ضلع اصلی توصیف کرد: نیروهای مسلح، دستگاه دیپلماسی و مردم. او تأکید کرد نیروهای نظامی کشور در بالاترین سطح آمادگی قرار دارند، اما تصمیمگیری درباره اقدامات راهبردی به صورت متمرکز و در چارچوب مصوبات نهادهای عالی کشور انجام میشود. در کنار آن، دستگاه دیپلماسی نیز وظیفه دارد مسیرهای سیاسی و مذاکراتی را دنبال کند. ضلع سوم این مثلث از نگاه او مردم هستند که در جریان جنگ اخیر نشان دادند علیرغم همه گلایهها و مشکلات اقتصادی، نسبت به تمامیت ارضی و استقلال کشور حساسیت بالایی دارند.
باهنر با اشاره به فضای سیاسی کشور گفت یکی از اهداف مهم دشمن، تشدید اختلافات داخلی و ایجاد دوقطبیهای سیاسی است. او هشدار داد که نباید هر اختلاف نظری درباره مذاکره یا سیاست خارجی به اتهامزنی و تخریب متقابل تبدیل شود. به گفته وی، برخی معتقدند نباید هیچ مذاکرهای صورت گیرد و برخی دیگر خواهان توافق سریع هستند، اما تصمیم نهایی باید بر اساس منافع ملی اتخاذ شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود از مذاکرهکنندگان ایرانی دفاع کرد و گفت کسانی که در شرایط حساس کنونی مسئولیت مذاکره را بر عهده گرفتهاند، در واقع هزینههای سیاسی و شخصی سنگینی را میپذیرند. باهنر معتقد است نباید این افراد را به دلیل انجام مأموریتهای ملی مورد حمله قرار داد و هرگونه قضاوت درباره عملکرد آنان باید بر اساس نتایج و منافع کشور صورت گیرد.
باهنر در ادامه به مشکلات اقتصادی کشور پرداخت و تأکید کرد که حتی پیش از جنگ نیز ایران با چالشهای جدی اقتصادی مواجه بود. او به تورمهای چند ده درصدی، کاهش قدرت خرید خانوارها، دشواریهای معیشتی و فاصله فزاینده میان درآمد و هزینه زندگی اشاره کرد و گفت بخش بزرگی از جامعه تحت فشار قرار دارد. به اعتقاد وی، این مشکلات صرفاً با اقدامات مقطعی حل نخواهد شد و نیازمند اصلاحات عمیق و ساختاری است.
وی همچنین از ضرورت بازنگری در برخی سازوکارهای حکمرانی سخن گفت و تأکید کرد که بدون تغییر در بعضی ساختارها، امکان پاسخگویی مناسب به نیازهای جدید کشور وجود ندارد. باهنر در این زمینه به بحث تقویت احزاب سیاسی اشاره کرد و گفت ایران نیازمند چند حزب قدرتمند، پاسخگو و دارای برنامه است؛ احزابی که بتوانند مطالبات جامعه را نمایندگی کرده و میان مردم و حاکمیت ارتباط مؤثر برقرار کنند.
باهنر یکی دیگر از مشکلات کشور را ضعف در شنیدن صدای منتقدان دانست. او با اشاره به اعتراضات سالهای اخیر گفت بسیاری از مطالبات اجتماعی و اقتصادی مردم واقعی است و نمیتوان صرفاً با رویکرد امنیتی به آنها نگاه کرد. وی تأکید کرد که نظام سیاسی باید بیش از گذشته دارای «گوش شنوا» باشد و امکان بیان آزادانه دیدگاهها و انتقادات را فراهم کند.
او در همین چارچوب بر ضرورت ایجاد تریبونهای آزاد، تقویت مناظرههای سیاسی و افزایش تنوع دیدگاهها در رسانه ملی تأکید کرد. باهنر معتقد است جامعه ایران متکثر است و رسانههای رسمی باید بتوانند این تنوع را بازتاب دهند تا شهروندان احساس کنند صدای آنان شنیده میشود.
باهنر همچنین نسبت به حذف چهرهها و جریانهای سیاسی از عرصه عمومی انتقاد کرد و گفت اداره کشور نیازمند استفاده از همه ظرفیتهای موجود است. او معتقد است افراد و جریانهای مختلف سیاسی، با وجود اختلاف دیدگاهها، دارای تجربیات و توانمندیهایی هستند که میتواند در خدمت منافع ملی قرار گیرد.
در بخش پایانی گفتوگو، باهنر به روابط ایران و آمریکا پرداخت و اظهار داشت که ریشه اصلی اختلافات دو کشور به نوع نگاه واشنگتن به جمهوری اسلامی بازمیگردد. او گفت اگر آمریکا به دنبال رابطهای مبتنی بر احترام متقابل و منافع مشترک باشد، امکان همکاری و توافق وجود دارد؛ اما اگر هدف، اعمال فشار و تحمیل اراده باشد، هیچ توافق پایداری شکل نخواهد گرفت.
به اعتقاد باهنر، ایران کشوری استراتژیک با ظرفیتهای عظیم اقتصادی، سیاسی و ژئوپلیتیکی است و میتواند در صورت رفع تنشها به یکی از مهمترین مقاصد سرمایهگذاری و توسعه در منطقه تبدیل شود. با این حال، تحقق این ظرفیتها مستلزم حفظ انسجام داخلی، انجام اصلاحات ضروری و حرکت به سمت حکمرانی کارآمدتر خواهد بود.
