به گزارش اکوایران، در آستانه مذاکرات ژنو گسیل تجهیزات و ادوات آمریکایی به منطقه همچنان ادامه داشته است.
گسیل تجهیزات در آستانه مذاکرات
به نوشته سیانان، ارتش ایالات متحده در فاصله کمی از مذاکرات با جمهوری اسلامی ایران در ژنو در روز سهشنبه، به افزایش قابل توجه داراییهای هوایی و دریایی خود در خاورمیانه ادامه داد. چندین منبع آگاه به سیانان گفتند که این ادوات و تجهیزات در حال جابهجایی هستند تا هم [به زعم آمریکاییها] تهران را تحت فشار قرار دهد و هم گزینههایی برای اقدام نظامی در صورت شکست مذاکرات بر سر برنامه هستهای داشته باشند.
به گفته منابع آگاه به این تحرکات، داراییهای نیروی هوایی ایالات متحده مستقر در بریتانیا، از جمله تانکرهای سوخترسانی و جتهای جنگنده، در حال نزدیکتر شدن به خاورمیانه هستند. به گفته یک مقام آمریکایی، ایالات متحده همچنین به ارسال سامانههای دفاع هوایی به منطقه ادامه میدهد و یک منبع آگاه گفت که دستور اعزام چندین واحد نظامی آمریکایی مستقر در منطقه که قرار بود در هفتههای آینده از منطقه خارج شوند، تمدید شده است. طبق دادههای ردیابی پرواز، دهها هواپیمای باری نظامی آمریکایی در هفتههای اخیر تجهیزات را از ایالات متحده به اردن، بحرین و عربستان سعودی منتقل کردهاند.
طبق ارتباطات ترافیک هوایی منبع باز، عصر جمعه، به چندین هواپیمای جنگنده نیز اجازه دیپلماتیک برای ورود به حریم هوایی اردن داده شد. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که از ۲۵ ژانویه، ۱۲ هواپیمای تهاجمی F-۱۵ آمریکایی در پایگاه هوایی موفق السلطی اردن مستقر شدهاند. به طور گستردهتر، دادههای پرواز منبع باز نشان میدهد که بیش از ۲۵۰ پرواز باری آمریکایی به منطقه انجام شده است.
افزایش داراییهای نظامی و تأکید ترامپ و اعضای ارشد دولتش برای تغییرات رادیکالتر، منطقه را نگران کرده و خطرات مذاکرات روز سهشنبه را افزایش میدهد؛ مذاکراتی که رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه گفت «بهطور غیرمستقیم» در آن مشارکت خواهد داشت.
چرخش ترامپ
به نوشته سیانان، به نظر میرسد علیرغم ادعای اولیه ترامپ برای حمایت از لعتراضات، اکنون او منطق خود را برای یک حمله احتمالی تغییر داده و آن را حول عدم تمایل ایران به توقف غنیسازی اورانیوم برای برنامه هستهای خود قرار داده است. ترامپ روز جمعه در مورد مذاکرات پیش رو گفت: «فکر میکنم آنها موفق خواهند شد. اگر موفق نشوند، روز بسیار بدی برای ایران خواهد بود.»
برخلاف ماه گذشته، ایالات متحده اکنون گروه ضربت ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن را در منطقه دارد، گروه ضربت ناو هواپیمابر جرالد فورد در راه است و اسکادرانهای جت جنگنده و تانکرها به سرعت در حال جابجایی هستند. ترامپ روز جمعه در پاسخ به این سوال که چرا ناو فورد به سمت منطقه میرود، گفت: «در صورتی که به توافق نرسیم، به آن نیاز خواهیم داشت.»
این افزایش نیرو به ارتش ایالات متحده گزینههای حمله گستردهای را در صورت دستور ترامپ برای حمله میدهد. برای مثال، ناوشکنهای مجهز به موشکهای هدایتشونده که با ناوها حرکت میکنند، میتوانند دهها موشک کروز تاماهاک با برد ۱۰۰۰ مایل و کلاهکهای متعارف ۱۰۰۰ پوندی حمل کنند. گروههای تهاجمی ناوهای هواپیمابر نیروی دریایی ایالات متحده معمولاً با یک زیردریایی تهاجمی که میتواند تاماهاک را نیز پرتاب کند، فعالیت میکنند. جنگندههای F-35 و F-15E میتوانند مجموعهای از بمبهای هدایتشونده و موشکهای هوا به سطح را حمل کنند.
به گفته منابع متعدد، از جمله اهداف بالقوه حملات، تأسیسات نظامی فراتر از سایتهای هستهای ایران هستند. این منابع گفتند که همچنین بحثهایی در مورد انجام عملیات مشترک ایالات متحده و اسرائیل وجود دارد. آنها افزودند که این عملیاتها میتوانند شبیه عملیات «چکش نیمهشب» تابستان گذشته باشند، زمانی که ایالات متحده در اواخر جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران به سایتهای هستهای ایران حمله کرد.
توافق با ایران دشوار است!
ترامپ در روزهای گذشته گفت که ایالات متحده «هیچ غنیسازی نمیخواهد»، که نشان میدهد او به توافقی که حتی اجازه غنیسازی اورانیوم در سطح پایین را به ایران میدهد، رضایت نخواهد داد. به گفته منابع سیانان، با توجه به موضع ایران مبنی بر اینکه غنیسازی حق آن است، ممکن است جایی برای مذاکره وجود نداشته باشد. اما این منابع همچنین خاطرنشان کردند که مواضع تندروها در مذاکرات همیشه میتواند تغییر کند.
همچنین راههای دیگری وجود دارد که دولت ایران میتواند برای جلوگیری از حمله آمریکا، از جمله با مشوقهای اقتصادی، تلاش کند. یک منبع سیانان گفته که در طول چندین دور مذاکرات آمریکا و ایران در سال گذشته، بحثهایی در مورد معاملات تجاری احتمالی که میتوانند همراه با توافق هستهای منعقد شوند، از جمله اعطای دسترسی ایالات متحده برای توسعه منابع نفت، گاز و عناصر کمیاب ایران، مطرح شد. این شخص افزود که انتظار میرود این موضوع دوباره مطرح شود. روبیو در اظهارات عمومی خود اظهار داشته است که ترامپ راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد. اما او همچنین بارها تأکید کرده است که چنین توافقی دشوار خواهد بود.
توافق در دنیای ترامپی
الی گرانمایه، از شورای روابط خارجی اروپا، به گاردین گفته که انتظار میرود ایالات متحده خواستههای روشنی در مورد رقیق کردن یا حذف ذخایر اورانیوم غنیشده با خلوص بالا از ایران داشته باشد، اما چنین گام برگشتناپذیری از سوی ایران مستلزم گامهای برگشتناپذیر موازی از سوی ایالات متحده، مانند آزاد کردن بسیاری از داراییهای بزرگ ایران که در خارج از کشور مسدود شدهاند، است.
اکوایران: واشنگتن و تهران شاید بیش از هر زمان دیگری در حافظهی معاصر به رویارویی نظامی نزدیک شده باشند، اما در معنای متعارف کلمه در آستانهی جنگ قرار ندارند.
به باور او، امکان مصالحه در مورد غنیسازی بر این اساس وجود دارد که بمباران سایتهای هستهای آن، غنیسازی را برای 3 تا 5 سال غیرممکن میکند. اما این امر مستلزم بازگشت بازرسان هستهای سازمان ملل، آژانس بینالمللی انرژی اتمی، برای بازدید از سایتهای بمباران شده است، موضوعی که احتمالاً در مرکز مذاکرات روز دوشنبه بین عراقچی و رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، قرار داشته است. گرانمایه متذکر میشود: «در این دنیای ترامپی، انتظار نداشته باشید که هر توافقی روی کاغذ نوشته شود. ممکن است مجموعهای از تفاهمات غیرقابل تأیید، از جمله پیمان عدم تجاوز بین ایران و ایالات متحده و متحدانش، وجود داشته باشد.»
علی انصاری، استاد تاریخ مدرن در دانشگاه سنت اندروز، هم به گاردین گفته که ایران ممکن است امتیازاتی را «برای ادامه مذاکرات ارائه دهد، اما ترامپ در حال حاضر عجلهای ندارد». آوردن شرکتهای نفتی آمریکایی - یک امتیاز اقتصادی که مطرح شده است - تغییر قابل توجهی در دکترین انقلابی ضد آمریکایی ایران خواهد بود.
فشار منطقه علیه حمله
با این همه، دولتهای منطقه از جمله کشورهای عربی خلیج فارس عمیقاً نگران هستند که اقدام نظامی ایالات متحده میتواند منطقه را بیثبات کند. به گفته منابع آگاه از مذاکرات، آنها برای به تعویق انداختن اقدام نظامی لابی کردهاند تا به دیپلماسی زمان بیشتری بدهند. یک دیپلمات منطقه به سیانان گفت: «همه علیه حمله فشار میآورند.» این فرد افزود که اسرائیل تنها بازیگر منطقهای است که ایالات متحده را به حمله ترغیب میکند.
در همین حال، ایران کمتر از ۲۴ ساعت قبل از مذاکرات ژنو، رزمایشهای نظامی بیشتری برگزار کرد. روز دوشنبه، خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران گزارش داد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی «دفاع شجاعانهای» از سه جزیره ایرانی از طریق زمین، هوا و دریا که موضوع اختلاف مرزی طولانی مدت بین ایران و امارات متحده عربی هستند، آغاز کرده است.
بر اساس این گزارش، پهپادهای سپاه در جنوبیترین نقطه ایران مستقر شدهاند و آماده مقابله با هر متجاوزی هستند. به گزارش پرس تیوی، سرلشکر عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، روز یکشنبه هشدار داد که «ترامپ باید بداند که وارد رویاروییای خواهد شد که درسهای سختی به او خواهد داد و نتیجه آن تضمین میکند که دیگر در سراسر جهان تهدید نکند.»
