به گزارش اکوایران، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز پنجشنبه در آخرین مرحله از سفر خود به خاورمیانه با مقامهای بحرینی دیدار خواهد کرد؛ سفری که طی آن تلاش کرده است توافق اولیه دولت ترامپ با ایران را به متحدان عرب حاشیه خلیج فارس که نسبت به آن بدبین هستند، بقبولاند.
بحرین: واپسین مقصد سفر منطقهای روبیو
به گزارش خبرگزاری رویترز، مارکو روبیو شامگاه چهارشنبه وارد منامه، پایتخت بحرین، شد؛ شهری که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در آن قرار دارد. او همچنین با اعضای شورای همکاری خلیج فارس (GCC) دیدار خواهد کرد. روبیو پیشتر اذعان کرده است که مأموریت حساسی بر عهده دارد؛ زیرا باید توافق صلح را به رهبران کشورهای عربی خلیج فارس معرفی کند؛ رهبرانی که نگراناند امتیازهای بیش از حد به تهران موجب تقویت ایران و تغییر توازن امنیتی منطقه و جریانهای نفتی شود.
اکوایران: مارکو روبیو با وظیفه دشوار متقاعد کردن کشورهای خلیج فارس مبنی بر اینکه تعهدات امنیتی واشنگتن همچنان پابرجاست، وارد منطقه شد.
این سفر سهروزه به کشورهای نفتخیز خلیج فارس، نخستین مأموریت دیپلماتیک بلندپایه آمریکا از زمان توافق چارچوبی آمریکا و ایران در هفته گذشته برای پایان دادن به درگیریها به شمار میرود.
روبیو در سفرهای پیشین خود به امارات و کویت تلاش کرد به مقامهای این کشورها اطمینان دهد که توافق پیشنهادی بیش از حد به نفع ایران نیست؛ کشوری که در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل، چندین کشور حوزه خلیج فارس را هدف حملات خود قرار داد. او در کویت به خبرنگاران گفت: «ما هیچ اقدامی انجام نخواهیم داد که امنیت متحدانمان، متحدان قدیمیمان در منطقه، را تضعیف کند.»
برخی از متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس بهطور خصوصی از توافق موقت ابراز ناامیدی کردهاند؛ توافقی که ممکن است راه را برای عادیسازی روابط آمریکا با ایران که بسیاری از دولتهای سنیمذهب شورای همکاری آن را مهمترین رقیب منطقهای خود میدانند، هموار کند.
عقبنشینی سنای آمریکا در برابر کاخ سفید در کمتر از 24 ساعت
به گزارش شبکه خبری سیانان، تنها یک روز پس از تصویب قطعنامهای با هدف خارج کردن نیروهای نظامی آمریکا از درگیری با ایران، سنا از انتقاد خود نسبت به چگونگی مدیریت جنگ توسط دونالد ترامپ عقبنشینی کرد و تلاش برای پیشبرد یک طرح مشابه درباره اختیارات جنگی را رد کرد.
چاک شومر، رهبر اقلیت سنا که در این تصویر در ۲۳ ژوئن دیده میشود، اقدامات نظامی دونالد ترامپ علیه ایران را «یک اشتباه تاریخی» توصیف کرده است/عکس از خبرگزاری فرانسه
رأیگیری اواخر شب چهارشنبه پس از آن انجام شد که ترامپ از سناتورهای جمهوریخواهی که روز سهشنبه به قطعنامه اختیارات جنگی ایران رأی مثبت داده بودند و همچنین از جمهوریخواهانی که در آن رأیگیری غایب بودند، ابراز نارضایتی کرد. او استدلال کرد که کنگره با این اقدام، موقعیت او را در میز مذاکره با ایران تضعیف کرده است.
سناتورهای جمهوریخواه رند پاول و بیل کسیدی که پیشتر به محدود کردن اختیارات جنگی رئیسجمهور در قبال ایران رأی داده بودند، مواضع خود را تغییر دادند. پاول رأی «حاضر» داد و کسیدی با پیشبرد قطعنامه مخالفت کرد. سناتورهای جمهوریخواه سوزان کالینز و لیزا مورکوفسکی بار دیگر از قطعنامه حمایت کردند، درحالیکه سناتور دموکرات جان فترمن مجدداً به آن رأی منفی داد. نتیجه نهایی رأیگیری ۴۷ رأی موافق، ۵۰ رأی مخالف و یک رأی ممتنع بود. ترامپ از این نتیجه در شبکه اجتماعی تروث سوشال استقبال کرد و با اشاره به تغییر موضع پاول و کسیدی نوشت: «این رأی به ایران هشدار میدهد!»
رند پاول، سناتور جمهوریخواه کنتاکی، روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که دیدگاه او درباره جنگ تغییر نکرده است، اما ترامپ از او خواسته بود که جایگاه مذاکرهای رئیسجمهور را در نظر بگیرد. او نوشت: «نظر من درباره بحث جنگ و اختیارات قوه مجریه تغییری نکرده و در چندین رأیگیری نیز بر همان اساس رأی دادهام؛ اما از آنجا که به نظر میرسد درگیریها پایان یافتهاند و رئیسجمهور از من خواست موقعیت مذاکرهای او را در نظر بگیرم، این کار را انجام میدهم. رأی ممتنع من راهی است برای اینکه رئیسجمهور فضای بیشتر و اهرم قویتری برای مذاکره بر سر صلحی پایدار داشته باشد.»
ترامپ بارها به جمهوریخواهانی که از طرحهای محدودکننده اختیارات جنگی در قبال ایران حمایت کردهاند، حمله کرده است. او پس از آنکه سنا روز سهشنبه قطعنامه محدودیت اختیارات جنگی رئیسجمهور را با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۸ رأی مخالف تصویب کرد، ترامپ چهار سناتور جمهوریخواه حامی آن را «بازنده» خواند و افزود: «این سناتورها فقط کار مرا سختتر کردهاند.»
گردش رویکرد جمهوریخواهان در قبال تهران؟
نشریه نیویورکتایمز در گزارشی با عنوان «از "آدمهای وحشتناک" تا "آدمهای باهوش": بازاندیشی راستِ تحت رهبری ترامپ درباره ایران» به تغییر رویکرد قابلتوجه در درون حزب جمهوریخواه در رابطه با رویکردشان نسبت به ایران پرداخت.
به نوشته این روزنامه: رئیسجمهور آمریکا درحالیکه به دنبال دستیابی به یک توافق صلح با ایران است، تلاش کرده تصویر تازهای از حکومت ایران ارائه دهد؛ اما نشانههایی وجود دارد که نرمتر شدن مواضع جمهوریخواهان در قبال ایران، فراتر از شخص ترامپ رفته است.
برای دههها، این ایده که حکومت ایران نماینده بدترین نکات منفی جهان است، یکی از ارکان سیاست خارجی حزب جمهوریخواه محسوب میشد؛ اما در ماههای اخیر و بهویژه همزمان با دفاع دولت ترامپ از توافق اولیه صلح، دیدگاهی متفاوت در بخشهایی از جناح راست آمریکا در حال شکلگیری است: ایران بهعنوان کشوری عملگرا که ایالات متحده میتواند و باید، یاد بگیرد که چگونه با آن زندگی کند.
این تغییر چشمگیر را عمدتاً رئیسجمهور ترامپ هدایت کرده است؛ کسی که هفته گذشته سران ایران را «افرادی قدرتمند و باهوش» توصیف کرد؛ اما این تغییر تنها به او محدود نمیشود.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، به مهمترین مدافع این رویکرد تبدیل شده است. محافظهکارانی که از گذشته گرایشهای انزواطلبانه داشتند، روحیه گرفتهاند و حتی برخی از چهرههای قدیمی جناح جنگطلب نیز لحن خود را تغییر دادهاند.
هنوز برای قضاوت درباره ماندگاری این تغییر زود است. بسیاری از جمهوریخواهان همچنان بر مواضع سختگیرانه خود پایبند ماندهاند و ترامپ نیز گهگاه تهدید کرده است که جنگ را از سر خواهد گرفت. همچنین بخشی از تغییر لحن جمهوریخواهان ممکن است ناشی از تلاش همیشگی دوران ترامپ برای هماهنگ ماندن با رئیسجمهوری پیشبینیناپذیر باشد.
تغییر نسلی در حزب جمهوریخواه
اما گفتوگوها و مصاحبهها نشان میدهند که چرخش جناح راست از سنت جنگطلبانه جمهوریخواهان در قبال ایران، دلایلی فراتر از تمایل ترامپ برای خروج از جنگ دارد.
در حزب جمهوریخواه نوعی تغییر نسلی در حال وقوع است؛ تغییری که به فاصله گرفتن از حمایت بیقیدوشرط از اسرائیل، دشمن اصلی تهران، منجر شده و حتی نوعی تحسین محتاطانه نسبت به توانایی جمهوری اسلامی در مقاومت در برابر هفتهها بمباران شدید را به همراه آورده است.
این پویش سیاسی داخلی، پیامدهای جهانی دارد؛ موضوعی که اهمیت آن با تأثیرات جنگ ایران بر امنیت انرژی اروپا و آسیا و همچنین امنیت کشورهای عربی حوزه خلیج فارس آشکار شده است.
کرت میلز، مدیر اجرایی مجله امریکن کانسروتیر، در توصیف پیامی که به گفته او ترامپ به آمریکاییها منتقل میکند، گفت: «ایران از خودش دفاع کرد. آفرین به ایران.» او افزود: «و این یعنی آمریکا فقط تا حد محدودی علاقه دارد که این کشور را سر جای خودش بنشاند.»
میلز ۳۵ ساله مدیریت مجلهای را بر عهده دارد که پاتریک جی. بوکانن، یکی از نخستین چهرههای انزواطلب محافظهکاری مدرن، بنیانگذاری کرده است. او سالها از سیاست خارجی مبتنی بر خویشتنداری حمایت کرده است؛ دیدگاهی که نظرسنجیها نشان میدهد در میان جمهوریخواهان جوان، نسلی که در دوران جنگهای عراق و افغانستان رشد کردهاند، طرفداران زیادی دارد. به گفته او: «ابراز مخالفت با جنگ با ایران در میان جناح راست، روزبهروز کمتر تابو محسوب میشود.»
استیو بنن، مشاور سابق ترامپ، رئیسجمهور را «معاملهگری عملگرا» توصیف کرد که اکنون میداند: «قرار نیست مراسم تسلیم روی ناو میسوری در بندرعباس برگزار شود.» بنن برای توضیح دشواری شکست دادن ایران به جنگهای ایران باستان با یونان و روم اشاره کرد و گفت: «آنها به زیر زمین میروند و سرسختانه مقاومت میکنند.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت که جنگ ایران «بخش بزرگی از توان نظامی این کشور را نابود کرده» و مذاکرهکنندگان اکنون «در تلاشاند تا برای همیشه تواناییهای هستهای ایران را از بین ببرند.» او افزود: «رئیسجمهور این تصمیمهای مهم امنیت ملی را برای راضی کردن پادکسترها یا کارشناسان پشتمیزنشین اندیشکدهها اتخاذ نمیکند. تنها اولویت او منافع مردم آمریکا است.»
رونق بازار انزواگرایان
بااینحال، نشانههایی وجود دارند که کاخ سفید نسبت به تغییر فضای سیاسی پیرامون ایران آگاه است.
ونس هفته گذشته در برنامه اینترنتی مگین کلی حاضر شد تا از توافق اولیه صلح دفاع کند. مگین کلی، مجری پیشین فاکسنیوز که اکنون چهار میلیون مشترک در یوتیوب دارد، به یکی از صداهای جمهوریخواهانی تبدیل شده که از سیاست خارجی ترامپ ناامید شدهاند.
مصاحبه مگین کلی، مجری محافظهکار آمریکایی، با جی. دی. ونس/عکس از صفحه فیسبوک مگین کلی
او دو روز پس از گفتوگو با ونس گفت: «جنگطلبان بر اساس دیدگاهی قدیمی درباره جهان، نگرش آمریکاییها و تواناییهای آمریکا عمل میکنند.» او افزود: «ایرانیها قرار نیست تسلیم شوند. آنها در این جنگ عملکرد خوبی داشتند.»
این نگاه قدیمی شاید بهخوبی در سخنرانی وضعیت کشور جورج دبلیو بوش در سال ۲۰۰۲ نمود پیدا کرده بود؛ زمانی که بوش گفت: «برای آمریکا هم مسئولیت است و هم افتخار که برای آزادی بجنگد.» حتی خود ترامپ نیز هنگام آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، حکومت ایران را «آدمهای بسیار سخت و وحشتناک» توصیف کرده بود.
سناتور تد کروز، جمهوریخواه ایالت تگزاس، با بازتاب همین دیدگاه، هفته گذشته در پادکست خود گفت که ترامپ اکنون «مشاوره بسیار بدی» درباره ایران دریافت میکند، زیرا دادن میلیاردها دلار به افراد تئوکراتیک، ایدهای بسیار بسیار بد است. سناتور تیم شیهی از مونتانا نیز در برنامه فاکس اند فرندز گفت که سران ایران هنوز هم: «میخواهند من و شما را بکشند.»
اما حتی در سنا، که همواره پایگاه جمهوریخواهان جنگطلب بوده است، تغییر لحن محسوس است. راجر مارشال، سناتور جمهوریخواه کانزاس که در ماه آوریل گفته بود مذاکره با «متعصبان مذهبی غیرمنطقی» در تهران تقریباً ناممکن است، این ماه در شبکه سیانان استدلال کرد که ایران میتواند موشک داشته باشد، زیرا: «آنها باید بتوانند از خودشان دفاع کنند.» او در برنامه «برایان کیلمید» در رادیو فاکس گفت: «نمیخواهم شبیه مدافع ایران به نظر برسم.» اما او همزمان شعار «جنگهای بیپایان نه» را تکرار کرد و توضیح داد که چرا آمریکا باید از طریق مذاکره از این جنگ خارج شود. او گفت: «ما تاکنون ۱۳ سرباز آمریکایی را از دست دادهایم؛ عمدتاً در دفاع از اسرائیل و برای از بین بردن سلاحهای هستهای.»
این تغییرات زبانی تا حدی میتواند ناشی از آن باشد که سیاستمداران محافظهکار در حال درک تغییرات نسلی در میان رأیدهندگان بالقوه خود هستند. بر اساس نظرسنجی مشترک نیویورکتایمز و مؤسسه سیهنا در ماه گذشته، ۵۳ درصد از حامیان جمهوریخواه زیر ۴۵ سال با جنگ ایران مخالف بودهاند، درحالیکه این رقم در میان افراد ۴۵ سال به بالا تنها ۲۲ درصد بوده است. همچنین ۵۴ درصد از جمهوریخواهان جوان معتقد بودند که ترامپ بیش از حد از اسرائیل حمایت میکند، در حالی که این رقم در میان گروه سنی بالاتر فقط ۱۶ درصد بود. افزون بر این، تقریباً سهچهارم جمهوریخواهان زیر ۴۵ سال معتقد بودند که آمریکا باید توجه کمتری به مشکلات خارج از کشور داشته باشد، درحالیکه این نسبت در میان افراد ۴۵ سال به بالا ۴۰ درصد بود.
این تفاوت دیدگاهها در نگاه مثبتتر جمهوریخواهان جوان به تاکر کارلسون نیز آشکار است. 41 درصد از آنان نظر مثبتی نسبت به مجری پیشین فاکسنیوز داشتند و تنها ۲۳ درصد نظر منفی ابراز کردند؛ این در حالی است که ترامپ، کارلسون و مگین کلی را «بازندههایی با ضریب هوشی پایین» خوانده است. کارلسون شاید بلندصداترین منتقد محافظهکار جنگ با ایران باشد.
او هفته گذشته گفتوگویی با تریتا پارسی، منتقد جنگ ایران و از بنیانگذاران مؤسسه کوئینسی برای حکمرانی مسئولانه، منتشر کرد. کارلسون به پارسی گفت که ایران به دلیل توانایی خود در بستن تنگه هرمز، که مسیر حیاتی بخش بزرگی از نفت جهان است، پس از جنگ به «یک قدرت بزرگ جهانی» تبدیل خواهد شد. پارسی نیز گفت: «ایران دستکم بهطور موقت بسیار قدرتمندتر شده است.» او افزود که در آغاز جنگ به دولت ترامپ هشدار داده بود که ورود به این درگیری اشتباه است. پارسی در گفتوگویی تلفنی گفت که از اوایل سال گذشته «بهطور مداوم» با مقامهای دولت آمریکا درباره ایران در تماس بوده است، از جمله با «افرادی که در میز مذاکرات حضور دارند.» او همچنین گفت که بخشی از جناح راست آمریکا «صادقانه بگویم، اصلاً اهمیتی به ایران نمیدهد.» به گفته او: «آنها بیشتر از این عصبانی هستند که چرا اساساً جنگ آغاز شد، نه از اینکه آمریکا یک شکست راهبردی متحمل شده است.» پارسی در پایان گفت: «این موضوع نشان میدهد که تصور و نگاه آمریکاییها به ایران تا چه اندازه تغییر کرده است.»
