به گزارش اکوایران، دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در تازهترین مرحله فشار بر ایران، از کشورها و شرکتهای خارجی خواسته روابط تجاری خود با تهران را قطع کنند و هشدار داده است که در غیر این صورت ممکن است با تحریمهای ثانویه آمریکا مواجه شوند. به نوشته رویترز، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، این سیاست را «یورش اقتصادی» علیه شبکههای مالی ایران توصیف کرده و گفته است واشنگتن قصد دارد دامنه فشارها را گسترش دهد.
بااینحال، برخلاف انتظار، آمریکا در مرحله نخست از اعمال تحریمهای شدید علیه بازیگران اصلی، بهویژه مؤسسات مالی چین، خودداری کرده است. وزارت خزانهداری تحریمهایی علیه حدود ۶۰ فرد، نهاد و کشتی اعمال کرده و شبکههای مرتبط با ناوگان نفتی سایه ایران، بیمه کشتیرانی، تهیه سلاح، صرافیهای دیجیتال و برخی شرکتها در چین، امارات، سنگاپور و دیگر کشورها را هدف قرار داده است. همچنین داراییهای دیجیتال مرتبط با ایران مسدود شده و واشنگتن اعلام کرده است فعالیتهای تجاری در پنج حوزه داراییهای دیجیتال، طلا، فناوری، هوانوردی و کشتیرانی میتواند مشمول تحریمهای ثانویه شود. بسنت هشدار داده است هر کشوری که در تبدیل نفت ایران به درآمد مالی نقش داشته باشد، از خطر تحریم مصون نخواهد بود.
در همین رابطه، به نوشته الجزیره، تحلیلگران معتقدند اقدامات تازه بیشتر ماهیتی تدریجی و بازدارنده دارند تا یک حمله اقتصادی تمامعیار. هدف اصلی، ایجاد ترس در میان شرکتها و دولتهایی است که در «منطقه خاکستری» تجارت با ایران فعالیت میکنند و وادار کردن آنها به قطع همکاری با تهران؛ بااینحال، ایران طی سالهای گذشته توانایی قابل توجهی در دور زدن تحریمها، ایجاد شرکتهای صوری و استفاده از شبکههای تجاری چین و دیگر متحدان خود نشان داده است.
از این منظر، اقدام جدید آمریکا بیشتر شبیه تهدیدی برای تشدید فشار است تا یک «روز دی» (D-day) واقعی. اگر واشنگتن بخواهد فشار را به سطح مؤثر برساند، احتمالاً ناچار خواهد شد بانکها، پالایشگاهها، شرکتهای کشتیرانی و بازرگانان چینی را نیز هدف قرار دهد؛ اقدامی که میتواند هزینههای اقتصادی و ژئوپلیتیکی سنگینی داشته باشد.
مهمتر آنکه تشدید فشار اقتصادی چهبسا نتیجه وارون داشته باشد. اگر تهران این فشارها را بخشی از یک جنگ وجودی تلقی کند، ممکن است به جای تسلیم، به اقدامات متقابل علیه زیرساختها و کشتیها در خلیج فارس روی آورد؛ بنابراین، تداوم تحریمها بدون مسیر دیپلماتیک میتواند خطر فرسایشی شدن درگیری و گسترش آن به حوزه نظامی را افزایش دهد.
گزارش تصویری حاضر را شبکه خبری الجزیره تهیه کرده است و اکوایران این گزارش را همراه با زیرنویس فارسی ارائه میدهد.