به گزارش اکوایران، اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، درباره در دست گرفتن کنترل ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا، ابعاد تازهای به مداخله آمریکا در این کشور داده و نگاهها را به بازار جهانی انرژی دوخته است. ونزوئلا با در اختیار داشتن بزرگترین ذخایر اثباتشده نفت جهان، سالهاست بهدلیل تحریمها، سوء مدیریت و فرسودگی زیرساختها از ظرفیت واقعی خود فاصله گرفته است. اکنون ترامپ وعده داده با ورود شرکتهای بزرگ نفتی آمریکا و سرمایهگذاری میلیارد دلاری، صنعت نفت این کشور را احیا کند؛ اقدامی که میتواند در بلندمدت معادلات انرژی جهان را تغییر دهد، اما در کوتاهمدت با ابهامات و ریسکهای سیاسی و اقتصادی جدی همراه است.
اینجا یک پنجم نفت جهان خوابیده!
به نوشته سیانان، دونالد ترامپ روز شنبه اعلام کرد که ایالات متحده کنترل ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا را به دست خواهد گرفت و شرکتهای آمریکایی را برای سرمایهگذاری میلیاردها دلار بهمنظور بازسازی صنعت نفت بهشدت تخریبشده این کشور به کار خواهد گرفت. بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، ونزوئلا بر روی حدود 303 میلیارد بشکه نفت خام نشسته است؛ رقمی که حدود یکپنجم کل ذخایر نفتی جهان را تشکیل میدهد. این حجم عظیم نفت نقش محوری در آینده این کشور خواهد داشت.
اکوایران: آیا قمار ترامپ در ونزوئلا، انحرافی آشکار از دستورکار ماگا و اولویت قرار دادن آمریکا است؟
از آنجا که معاملات آتی نفت در آخر هفته انجام نمیشود، تأثیر کوتاهمدت این خبر بر قیمت نفت تا حدی نامشخص است. با این حال، ترامپ گفت که آمریکا فعلاً اداره دولت ونزوئلا را بر عهده خواهد گرفت. ترامپ در یک کنفرانس خبری در مارالاگو گفت: «ما شرکتهای بسیار بزرگ نفتی ایالات متحده، بزرگترینها در هر جای جهان را وارد این کشور میکنیم تا میلیاردها دلار سرمایهگذاری کنند، زیرساختهای بهشدت آسیبدیده، بهویژه زیرساختهای نفتی را ترمیم کنند.»
بازسازی صنعت نفت ونزوئلا تحت رهبری آمریکا میتواند در نهایت این کشور را به یکی از تأمینکنندگان بزرگتر نفت در جهان تبدیل کند، فرصتهایی تازه برای شرکتهای نفتی غربی ایجاد کند و بهعنوان منبع جدیدی برای تولید عمل کند. این روند همچنین میتواند به مهار قیمتهای جهانی نفت کمک کند، هرچند کاهش قیمتها ممکن است انگیزه برخی شرکتهای آمریکایی برای تولید نفت را کاهش دهد.
راه طولانی بازسازی
حتی اگر دسترسی بینالمللی از همین فردا بهطور کامل برقرار شود، احیای کامل تولید نفت ونزوئلا به سالها زمان و هزینهای بسیار سنگین نیاز دارد. شرکت دولتی نفت و گاز ونزوئلا (PDVSA) اعلام کرده که خطوط لوله این کشور در ۵۰ سال گذشته بهروزرسانی نشدهاند و بازگرداندن تولید به سطح اوج خود به 58 میلیارد دلار سرمایهگذاری برای نوسازی زیرساختها نیاز دارد. فیل فلین، تحلیلگر ارشد بازار در پرایس فیوچرز گروپ، گفت: «برای بازار نفت، این میتواند یک رویداد تاریخی باشد.»
ونزوئلا بزرگترین ذخایر اثباتشده نفت جهان را در اختیار دارد، اما ظرفیت بالقوه آن بسیار فراتر از تولید واقعیاش است. این کشور تنها حدود یک میلیون بشکه در روز تولید میکند؛ یعنی حدود 0.8 درصد از تولید جهانی نفت خام. این رقم کمتر از نصف تولید پیش از به قدرت رسیدن مادورو در سال ۲۰۱۳ و کمتر از یکسوم 3.5 میلیون بشکه در روزی است که ونزوئلا پیش از روی کار آمدن رژیم سوسیالیستی تولید میکرد.
بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا، تحریمهای بینالمللی علیه دولت ونزوئلا و بحران عمیق اقتصادی در کاهش تولید نفت این کشور نقش داشتهاند، اما کمبود سرمایهگذاری و فقدان تعمیر و نگهداری نیز از عوامل اصلی بودهاند. زیرساختهای انرژی ونزوئلا فرسوده شده و ظرفیت تولید نفت آن در طول سالها بهشدت کاهش یافته است. بهطور ساده، ونزوئلا در حال حاضر آنقدر نفت تولید نمیکند که بتواند تفاوت بزرگی در بازار جهانی ایجاد کند.
حضور ونزوئلا در بازار جهانی نفت
قیمتهای نفت در سال جاری به دلیل نگرانی از مازاد عرضه، تحت کنترل بودهاند. اوپک تولید را افزایش داده، اما تقاضا با توجه به مشکلات اقتصاد جهانی شامل درگیری با تورم و کاهش قدرت خرید پس از شوک قیمتی دوران پساکرونا، تا حدی افت کرده است. نفت آمریکا زمانی که دولت ترامپ شروع به توقیف نفتکشهای حامل نفت ونزوئلا کرد، برای مدت کوتاهی به بالای 60 دلار در هر بشکه رسید، اما دوباره به حدود 57 دلار بازگشت. بنابراین واکنش بازار حتی اگر سرمایهگذاران حمله را تهدیدی برای عرضه نفت بدانند به احتمال زیاد محدود خواهد بود.
فلین گفت: «از نظر روانی ممکن است کمی قیمت را بالا ببرد، اما نفت ونزوئلا بهراحتی میتواند توسط ترکیبی از تولیدکنندگان جهانی جایگزین شود»؛ نوع نفتی که ونزوئلا در اختیار دارد نفت خام سنگین و ترش است که برای استخراج به تجهیزات ویژه و سطح بالایی از توان فنی نیاز دارد. شرکتهای بینالمللی نفتی توانایی استخراج و پالایش این نوع نفت را دارند، اما تاکنون از فعالیت در ونزوئلا منع شدهاند. ایالات متحده، بهعنوان بزرگترین تولیدکننده نفت جهان، عمدتاً نفت خام سبک و شیرین تولید میکند که برای تولید بنزین مناسب است، اما کاربردهای محدودی دارد. در مقابل، نفت خام سنگین و ترش ونزوئلا برای تولید فرآوردههایی مانند گازوئیل، آسفالت و سوخت مورد استفاده در کارخانهها و ماشینآلات سنگین حیاتی است. گازوئیل در سطح جهان با کمبود مواجه است؛ کمبودی که تا حد زیادی نتیجه تحریمهای نفتی ونزوئلاست.
آزادسازی نفت ونزوئلا میتواند بهویژه برای آمریکا مفید باشد؛ ونزوئلا نزدیک و نفت آن نسبتاً ارزان است؛ موضوعی که به ماهیت چسبناک و غلیظ نفت این کشور آمریکای لاتین بازمیگردد که نیاز به پالایش گسترده دارد. به گفته فلین، بسیاری از پالایشگاههای آمریکا اساساً برای فرآوری نفت سنگین ونزوئلا طراحی شدهاند و در استفاده از این نفت، کارآمدتر از نفت داخلی آمریکا عمل میکنند. فلین گفت: «اگر این روند واقعاً بهخوبی پیش برود و به شرکتهای آمریکایی اجازه داده شود که به ونزوئلا بازگردند و صنعت نفت آن را بازسازی کنند، این میتواند قواعد بازی بازار جهانی نفت را تغییر دهد.»
قیمت جهانی نفت چگونه خواهد بود؟
هنوز مشخص نیست که مداخله آمریکا در ونزوئلا چه تأثیری بر قیمت انرژی خواهد داشت. باب مکنالی، رئیس شرکت مشاوره انرژی رپیدان انرژی گروپ در واشنگتن، به سیانان گفت که انتظار دارد تأثیر این تحولات بر قیمتها محدود باشد و افزود که اثر چشمگیری رخ نخواهد داد مگر اینکه نشانههایی از ناآرامی اجتماعی گسترده دیده شود و اوضاع بههمریخته به نظر برسد. احتمال بیشتر این است که وضعیت باثبات جلوه کند. او گفت: «سؤال اصلی این خواهد بود که یک ونزوئلای طرفدار آمریکا با چه سرعتی میتواند تولید خود را افزایش دهد. برداشتها ممکن است از واقعیت جلو بزنند. مردم تصور خواهند کرد ونزوئلا میتواند سریعتر از آنچه واقعاً ممکن است، نفت بیشتری وارد بازار کند. ونزوئلا میتواند مسئلهای بسیار مهم باشد، اما نه در بازه ۵ تا ۱۰ سال آینده.»
بازارهای نفت از یکشنبه شب باز میشوند. به گفته هلیما کرافت، رئیس استراتژی جهانی کالاها در شرکت RBC Capital Markets، قیمتها به این بستگی خواهد داشت که آیا ترامپ میتواند واقعاً تحول صنعت نفت ونزوئلا را محقق کند یا نه. او به سیانان گفت: «شرایط به این بستگی دارد که آیا ونزوئلا میتواند برخلاف تجربههای اخیر تغییر رژیم به رهبری آمریکا عمل کند یا نه. ترامپ نشان داده که آمریکا دوباره وارد حالت ملتسازی شده و شرکتهای آمریکایی سرمایهگذاریهای لازم را برای احیای بخش نفت انجام خواهند داد. به نظر من، پیش از آنکه بگوییم مأموریت انجام شد، به جزئیات بسیار بیشتری نیاز داریم.»
