به گزارش اکوایران، در بحبوحه تنشهای فزاینده در خاورمیانه، به نظر میرسد سفر روز سهشنبه استیو ویتکاف، نماینده رئیسجمهوری آمریکا در خاورمیانه، به اسرائیل، نتوانسته نگرانیهای امنیتی و سیاسی مقامات اسرائیل را برطرف کند؛ نگرانی درباره این موضوع که ایالات متحده آمریکا ممکن است با یک توافق جزئی با ایران موافقت کند.
جدیت آمریکا در مذاکره مجدد با ایران و تشویش در اسرائیل
به نوشته بنکاسپیت، تحلیلگر المانیتور، با توجه به اینکه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، نسبت به آغاز دوباره مذاکرات با ایران جدی به نظر میرسد، اسرائیل نگران است که واشنگتن با توافقی موافقت کند که تنها بر مسئله هستهای تمرکز دارد و موشکهای بالستیک ایران به همراه حمایت تهران از متحدان منطقهای را دربر نمیگیرد؛ موضوعی که اسرائیل نگران است به تهران زمان بیشتری برای تدوین استراتژی جدید خود بدهد.
اکوایران: مذاکرات هستهای ایران و آمریکا پس از لابی رهبران عرب با کاخ سفید از سر گرفته شد.
یک مقام ارشد سیاسی اسرائیل به المانیتور گفت: «ترامپ به سختی در حال کشف این واقعیت است که خاورمیانه بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که به نظر میرسد. هیچ راهحل سریعی وجود ندارد. ترامپ اکنون میان ترکیه، عمان و ایران و همچنین بین امارات متحده عربی و عربستان سعودی گرفتار شده است.»
مذاکرات میان آمریکا و ایران قرار بود روز جمعه در آنکارا یا استانبول میان استیو ویتکاف و جرد کوشنر، داماد ترامپ، به عنوان تیم آمریکا و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران برگزار شود. اما در روز سهشنبه اکسیوس در گزارشی اعلام کرد که تهران نسبت به محل برگزاری مذاکرات و همچنین محتوای گفتگوها نظر خود را تغییر داده است. طبق اعلام یک منبع منطقهای به المانیتور، مذاکرات از ترکیه - که انتظار میرفت در آن نمایندگان کشورهای عربی و مسلمان نیز حضور یابند - به درخواست ایران به عمان انتقال یافته است. گفتگوها اکنون در این کشور حاشیه خلیج فارس برگزار میشود و هیچ کشور منطقهای در آن حضور ندارد.
نگرانی اسرائیل نسبت به تحتالشعاع قرار گرفتن
به نوشته کاسپیت، انتخاب عمان از سوی ایران موجب نگرانی شدید در اسرائیل شده که مذاکرات هستهای 2013 در مسقط میان آمریکا و ایران را فراموش نکرده است. تأثیر مذاکرات آن زمان در دوران دولت اوباما برای بیش از یک دهه است که مقامات سیاسی و امنیتی اسرائیل را به شکل منفی تحت تأثیر قرار داده است. در آن زمان، آمریکا به مدت حدود شش ماه با ایران مذاکره کرد، بدون آنکه اسرائیل را در حین گفتوگوها یا پس از آن در جریان قرار دهد. اسرائیل توانست از طریق موساد به مذاکرات سال 2013 پی ببرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز سهشنبه با استیو ویتکاف دیدار داشت تا از وضعیت مشابه جلوگیری کند. یک دیپلمات ارشد اسرائیل در گفتوگو با المانیتور مدعی شد: «این بار اسرائیل میخواهد در جریان مذاکرات باشد و هر آنچه را که میداند به آمریکاییها منتقل کند.»
سناریوی نگرانکننده و تیکتاک همزمان دو ساعت در تلآویو
چندین مقام ارشد امنیتی اسرائیل از جمله ایال زمیر، رئیس ارتش، شلومی بایندر، رئیس اطلاعات نظامی، دیوید بارنی، رئیس موساد و تومر بار، رئیس نیروی هوایی اسرائیل، در این جلسه شرکت داشتند. زمیر، بایندر و بارنی همگی اخیرا در واشنگتن با همتایان آمریکایی خود دیدار کرده و اطلاعات مربوط به ایران را به اشتراک گذاشتهاند. منابع سیاسی و امنیتی اسرائیل مدعی شدند که در تمام این تماسها، اسرائیل تلاش داشته آمریکاییها را متقاعد کند که واشنگتن دارای دست برتر است.
اسرائیل از آمریکا میخواهد که از هیچکدام از خواستههایش کوتاه نیاید: پایان یافتن زیرساختهای هستهای، خارج شدن اورانیوم غنیشده از ایران، توقف تولید موشکهای بالستیک و حمایت از متحدان. این مقام اسرائیل ادعا کرد: «هر توافقی که شامل این شرایط نباشد، باید یک شکست در نظر گرفته شود»؛ اما آیا ترامپ این ارزیابی را قبول میکند؟
یک مقام اطلاعاتی اسرائیل ادعا کرد: «به طور کلی، دو ساعت همزمان در حال کار کردن هستند. پیشروی به سوی مذاکرات و همچنین رویارویی نظامی وجود دارد اما در حال حاضر، مسیر نظامی به نظر واضحتر و ملموستر است. هماهنگی تقریبا بینقص است. نیروی دریایی ایالات متحده همچنان به تقویت نیروهای خود ادامه میدهد و بحثها پیش از مذاکرات در حال افزایش است. این احتمال وجود دارد که این ساختار مختل شود و ترامپ تصمیم به حمله نظامی بگیرد. هنوز مشخص نیست.»
آیا واشنگتن به سوی توافق موقت پیش میرود؟
برخی در اسرائیل باور دارند واشنگتن به حمله نظامی روی میآورد که نسبت به ژوئن، قدرتمندتر و گستردهتر است؛ اما سایرین معتقدند که واشنگتن ممکن است به سوی یک توافق موقت پیش برود که در آن هر طرف نفعی میبرد و بحران به تعویق میافتد. المانیتور در گزارش خود مدعی شد: «ایرانیها میتوانند با تعلیق برنامه هستهای خود و کاهش غنیسازی اورانیوم در اختیارشان به 20 درصد موافقت کنند، ایالات متحده با خروج بخشی از نیروهای خود از منطقه خلیج فارس موافقت خواهد کرد و یک جدول زمانی منظم برای مذاکرات بیشتر تعیین خواهد شد. برخی از تحریمها نیز میتوانند لغو شوند.»
اکوایران: اکراه از مشارکت کشورهای منطقهای در مذاکرات نه از تمایل به حذف، بلکه نگرانی از این بابت است که بازیگران بیشتر در اتاق میتوانند به جای یک مذاکره متمرکز، آن را به یک نمایش سیاسی تبدیل کند.
منبع ارشد سیاسی اسرائیل گفت: «واضح است که چنین توافقی لزوما به توافق کلی منجر نخواهد شد، بلکه فقط زمان میخرد و عمدتا به نفع ایرانیها خواهد بود. در هر صورت، واضح است که تلاشهای ایالات متحده برای از سرگیری مذاکرات واقعی است. ترامپ نمیخواهد مردم بگویند که او بدون بررسی گزینه راهحل سیاسی، مستقیما وارد جنگ شده است.»
در همین رابطه، بلومبرگ هم نوشت، قرار است مذاکرهکنندگان دو طرف روز جمعه در عمان دیدار کنند. سردرگمی کنونی تنها در صورتی نشانهای از موفقیت ایالات متحده است که ترامپ در حال اجرای یک استراتژی دیوانهوار و بیرحمانه باشد که در آن هدف، گمراه کردن حریف خود در حالی است که یک برنامه سنجیده در حال انجام است. حواسپرتی، نقطه قوت این رئیسجمهور آمریکا است. او میتواند به طور منطقی محاسبه کند که حتی اگر پایگاه سیاسی او از جنگهای خارجی بیزار باشد و متحدان خلیج فارس و ترکیه نگران عواقب آن باشند، هیچکس از پیروزیهای کوتاه و باشکوه پس از تحقق آنها شکایتی ندارد. مشکل این است که چنین پیروزیهایی نادر هستند و حتی اگر به دست آیند، ایالات متحده برای مدیریت پیامدهای اجتنابناپذیر به اطلاعات زیادی نیاز دارد که در حال حاضر در دسترس نیستند.
