به گزارش اکوایران، مأموران امنیتی ونزوئلا از دو تاجر شناختهشده این کشور که در ایالات متحده با اتهامات پولشویی روبهرو هستند، بازجویی کردهاند. گزارشها نشان میدهد که این دو فرد ارتباطاتی با نیکولاس مادورو، رئیسجمهوری پیشین ونزوئلا داشته و انجام چنین اقدامی نشاندهنده تعمیق همکاری میان کاراکاس و واشنگتن است.
دستگیری متحدان نزدیک مادورو
به نوشته نیویورک تایمز، این تجار با نامهای رائول گورین و الکس ساب که دارای روابط سیاسی بودهاند، در کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، در یک عملیات در شامگاه سهشنبه دستگیر شدند. طبق گزارشها، آژانسهای انتظامی آمریکا از این دستگیری خبر داشتهاند. این بازداشتها تنها یک ماه پس از عملیات نیروهای آمریکایی برای دستگیری مادورو رخ داده است.
روسیه و چین از حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا به عنوان نشانهای مبنی بر اینکه ترامپ دیدگاه آنها را درباره جهانی تقسیمشده به حوزههای نفوذ، جایی که دولتهای مسکو و پکن به ترتیب در اروپا و هند و اقیانوس آرام دست بالا را دارند، به اشتراک میگذارد، استقبال خواهند کرد.
از آن زمان، دولت ترامپ از نزدیک با دلسی رودریگز، معاون پیشین مادورو که اکنون جای او را گرفته، همکاری داشته است. طی تنها چند هفته، خانم رودریگز جریان صادرات نفت خام ونزوئلا را به سوی ایالات متحده هدایت کرده و با بازنویسی قانون نفتی این کشور، اجازه ورود سرمایهگذاران آمریکایی به صنعت نفت را داده است.
توزیع مجدد ثروت و قدرت در ونزوئلا
این دو تاجر اولین متحدان برجسته دولت مادورو هستند که در معرض اقدام قانونی دولت موقت خانم رودریگز قرار گرفتهاند. این بازداشتها به فضای رو به رشد ترس و سوءظن در میان وفاداران مادورو میافزاید که بسیاری از آنها از سرعت و عمق کارزار خانم رودریگز برای توزیع مجدد ثروت و قدرت پس از سقوط رئیسجمهور، شگفتزده شدهاند.
خانم رودریگز از زمان به قدرت رسیدن، چندین مقام را که به عنوان وفادار به مادورو دیده میشدند، اخراج کرد و همچنین دسترسی خانواده مادورو به قدرت و قراردادهای دولتی را کاهش داد.
تمرکز اصلی بر آقای ساب، تاجر کلمبیایی نزدیک به مادورو بوده است که با فروش نفت ونزوئلا و واردات مواد غذایی برای برنامه جیرهبندی این کشور، ثروت هنگفتی به دست آورده است. خانم رودریگز پس از به قدرت رسیدن، او را از سِمت وزارت صنایع کشور برکنار و متحدان او را به حاشیه راند.
تردیدها درباره روند گذار
یک ماه پس از حمله آمریکا به ونزوئلا برای دستگیری رئیسجمهور آن، غیرنظامیان در این کشور آمریکای جنوبی همچنان بین عدم قطعیت و انتظارات از تغییر دولت گرفتار شدهاند. برخی معتقدند برکناری نیکولاس مادورو، کورسوی امیدی برای بازسازی نهادها و تضمین حقوق شهروندان ایجاد میکند. برخی دیگر این سوال را مطرح میکنند که آیا این مرحله جدید - که ایالات متحده و دولت دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، آن را «گذار» مینامند - به دموکراسی منجر خواهد شد یا تغییری که به آن امیدوارند، متوقف میشود.
دلسی رودریگز، رئیسجمهوری موقت ونزوئلا
به نوشته سیانان، دیوسدادو کابلو، وزیر کشور ونزوئلا اعلام کرد در عملیات آمریکا که به دستگیری مادورو و همسرش سیلیا فلورس منجر شد، حداقل 100 نفر کشته و 100 نفر زخمی شدند. دلسی رودریگز، معاون وقت رئیسجمهور، پس از آنکه دیوان عالی کشور دستگیری مادورو را غیبت اجباری اعلام کرد - وضعیتی بیسابقه که در قانون اساسی ونزوئلا تعریف نشده است - نقش رئیسجمهور موقت را بر عهده گرفت. از آن زمان، رودریگز اصرار داشته است که کشور در حال تجربه یک لحظه سیاسی جدید است و تاکنون چندین تغییر در کابینه و نیروهای مسلح ملی بولیواری ایجاد کرده است. به گفته کارشناسان، رودریگز حداقل 28 تغییر قابل توجه در نیروهای مسلح انجام داده است.
اما یک ماه پس از دستگیری مادورو، در حالیکه برخی دلیلی برای خوشبینی در اقتصاد و آزادی زندانیان سیاسی میبینند، کشور همچنان در مسیری نامشخص قرار دارد. در کاراکاس، حال و هوا بین شک و تردید، خوشبینی و سردرگمی در نوسان است. به گفته آسدروبال اولیوروس، اقتصاددان، قیمت گوشت و مرغ کاهش یافته، قیمت املاک و مستغلات 22 درصد افزایش یافته است و خطوط هوایی، از جمله خطوط هوایی آمریکا، در حال بازگشت به ونزوئلا هستند. با این حال، ونزوئلا همچنان در فهرست کشورهایی با محدودیتهای جزئی ویزا قرار دارد و اخراج ونزوئلاییها همچنان مورد توجه دولت ترامپ است.
فعالیت مجدد سفارت آمریکا در کاراکاس
سفارت ایالات متحده در کاراکاس فعالیت خود را با لورا دوگو به عنوان کاردار از سر گرفت و ونزوئلا، دیپلمات فلیکس پلاسنسیا را به عنوان نماینده خود در واشنگتن منصوب کرد. لورا دوگو در رسانههای اجتماعی روشن کرد که دیدار او با دلسی رودریگز و برادرش، خورخه رودریگز، رئیس مجلس ملی، با هدف تکرار سه اولویتی که توسط مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، مطرح شده بود، انجام شده است: ثبات، بهبود اقتصادی و آشتی و گذار. ایوان گیل، وزیر امور خارجه ونزوئلا، گفت این گام آغاز دوران جدیدی است که در آن ونزوئلا به رعایت قوانین بینالمللی متعهد است.
برکناری مادورو توسط ترامپ گمانهزنیها درباره طراحی نظم نوین جهانی جدید توسط آمریکا را اقزایش داده است.
برخی سیاستمداران، مانند چهرههای مخالف، آندرس ولاسکوئز و دلسا سولورزانو، اکنون که ونزوئلا دیگر تحت حکومت مادورو نیست، از خفا بیرون آمدهاند اما در عین حال همچنان محتاط هستند، همانطور که شهروندان منتقد صاحبان قدرت نیز همین رویکرد را دارند.
شکیبایی برای دوره گذار
بنینیو آلارکون، کارشناس سیاسی ونزوئلایی که در مورد گذارهای سیاسی در سراسر جهان مطالعه و تدریس کرده است، میگوید: «گذار هنوز یک ماه پس از رفتن مادورو واقعا آغاز نشده است». او گفت حتی شهادت روبیو در کنگره در هفته گذشته - که در آن وزیر امور خارجه گفت ایالات متحده آماده است تا بر گذار ونزوئلا از یک دولت جنایتکار به یک شریک مسئول کمک کند - نشان میدهد که این یک مرحله مقدماتی است.
در جریان یک نشست درباره گذار ونزوئلا که در 29 ژانویه در کاراکاس برگزار شد، آلارکون وضعیت فعلی را یک فرآیند بیسابقه، اجباری و نامشخص توصیف کرد. او گفت که یک گذار واقعی نیاز به سه عنصر همگرا دارد که در حال حاضر دیده نمیشوند: یک دولت جدید و مؤثر؛ یک تغییر نهادی در قوانین؛ و کنترل غیرمتمرکز نیروهای امنیتی. او نتیجه گرفت که هنوز نمیتوان گفت که ونزوئلا در حال گذار است و افزود کسانی که خواهان دموکراسی هستند، به پیشرفت در این مسیر امیدوارند.
مسئله برگزاری انتخابات ریاستجمهوری
به گفته آلارکون، صاحبان قدرت هیچ اشتیاقی برای برگزاری انتخابات در آینده نزدیک ندارند، زیرا میدانند که این کار به نفع آنها نخواهد بود، بنابراین قصد دارند تا حد امکان آن را به تعویق بیندازند. او همچنین معتقد است که دلسی رودریگز در نقش خود به عنوان رئیسجمهور موقت، به دنبال تمدید مهلتهای قانون اساسی به طور نامحدود برای ماندن در قدرت است و این کار را با حمایت قوه قضائیه و تحت یک طرح بیسابقه غیبت اجباری رئیسجمهور انجام میدهد.
او استدلال میکند: «این به نظرسنجیها بستگی دارد. اگر آنها شانسی برای پیروزی ببینند، خواستار انتخابات خواهند شد. در غیر این صورت، آن را به تعویق خواهند انداخت.» آلارکون با افزودن اینکه فشار خارجی ایالات متحده کلیدی است اما کافی نیست، گفت: «آنها قصد دارند زمان بخرند و قدرت را حفظ کنند. واشنگتن میتواند مشوقهایی ارائه دهد، اما مشروعیت فقط از طریق رأی مردم ونزوئلا حاصل میشود. جامعه باید دموکراسی را مطالبه کند.»
در مورد رهبر مخالفان یعنی ماریا کورینا ماچادو، این کارشناس گفت که حضور او در خارج از کشور گفتوگو با دولتها را تسهیل میکند. با این حال، او معتقد است که ماچادو باید به زودی به ونزوئلا بازگردد.
آلارکون از بازگشایی سفارت ایالات متحده - نه برای ویزا، بلکه برای «کنترلهای اطلاعاتی و اقتصادی در کشوری درگیر» - و تعهد نمادین ارتش مبنی بر اطاعت از دلسی رودریگز به عنوان رئیسجمهور موقت استقبال کرد. با این حال، این تحلیلگر میخواهد که وعدهها عملی شوند. دولت ونزوئلا ادعا میکند که بیش از 800 زندانی سیاسی را آزاد کرده است، اما او میگوید مقامات باید بازداشتشدگان آزاد شده را شناسایی کنند و همانطور که دانشجویان دانشگاه میخواهند، آزادیها نباید با محدودیت همراه باشد. آلارکون میگوید مردم ونزوئلا از سرعت آهسته بیصبر میشوند، اما روند به طور منظم پیش میرود که به گفته او این سوال را مطرح میکند که آیا این مدل اجباری جواب خواهد داد یا تأخیرها غالب خواهد شد.
آزادی کامل زندانیان سیاسی
خوان کارلوس آپیتز، رئیس دانشکده علوم حقوقی و سیاسی دانشگاه مرکزی ونزوئلا، معتقد است که لحظه کنونی نه یک گذار کامل است و نه ادامه رژیم فعلی، بلکه «لحظهای برای شهروندان» است که باید با احترام به قانون اساسی و نتایج انتخابات 28 جولای 2024، دموکراسی را برقرار کنند. مخالفان میگویند که ادموندو گونزالس، نامزد آنها، پیروز شده است و برگههای شمارش آرا را برای اثبات آن در اختیار دارد. شورای ملی انتخابات اصرار دارد که مادورو پیروز بوده، اما از انتشار برگههای شمارش آرا خودداری کرده است.
از نظر آپیتز، اولین قدم به سوی دموکراسی در ونزوئلا، آزادی کامل و بیقید و شرط همه زندانیان سیاسی است. او معتقد است که در این راستا، صرف ملاقات با زندانیان در حالیکه خانوادهها همچنان منتظر هستند، غیرقابل قبول است. او معتقد است که دستگاه سرکوبگر هنوز برچیده نشده و هیچ تغییر اساسی رخ نداده است.
آپیتز همچنین اشاره میکند که هنگام بحث درباره 3 ژانویه، فقط از قربانیان نام برده میشود، اما هیچکس پاسخگو نیست. او اظهار داشت: «مقامات دولتی که اجازه دادند تمامیت ارضی نقض شود و برکناری مادورو اتفاق بیفتد، کجا هستند؟»
