به گزارش اکوایران، دو منبع آگاه از مذاکرات به الجزیره گفتهاند که میانجیگرانی از قطر، ترکیه و مصر، چارچوبی از اصول کلیدی را برای مذاکره در روز جمعه این هفته به ایران و ایالات متحده ارائه کردهاند، از جمله تعهد ایران به محدود کردن قابل توجه غنیسازی اورانیوم. طبق اعلام این منابع که شامل یک دیپلمات ارشد است که به دلیل ماهیت حساس مذاکرات خواست نامش فاش نشود، نکات کلیدی در چارچوب پیشنهادی شامل محدودیتهایی در استفاده از موشکهای بالستیک و مسلح کردن متحدان ایران در منطقه است.
به نوشته الجزیره، یک منبع ایرانی به طور جداگانه به الجزیره گفته است که مذاکراتی که انتظار میرود استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در آن شرکت کنند، طبق برنامهریزی قبلی در عمان و نه در ترکیه برگزار خواهد شد. این روزنه باریک برای دیپلماسی در حالی است که پس از دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا برای تجمع نیروها، منطقه خاورمیانه خود را برای حمله احتمالی ایالات متحده به ایران آماده میکند.
با توجه به اینکه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، نسبت به آغاز دوباره مذاکرات با ایران جدی به نظر میرسد، اسرائیل نگران است که واشنگتن با توافقی موافقت کند که تنها بر مسئله هستهای تمرکز دارد و موشکهای بالستیک ایران به همراه حمایت تهران از متحدان منطقهای را دربر نمیگیرد.
در این پیشنهادها چه آمده است؟
طبق چارچوب پیشنهادی برای توافق، ایران متعهد میشود که به مدت سه سال غنیسازی اورانیوم را به صفر برساند. پس از آن، موافقت خواهد کرد که غنیسازی اورانیوم را به زیر 1.5 درصد محدود کند. ذخیره فعلی اورانیوم با غنای بالا - شامل حدود 440 کیلوگرم که تا 60 درصد غنی شده است - به یک کشور ثالث منتقل خواهد شد.
چارچوب پیشنهادی فراتر از برنامه هستهای ایران است و میانجیها پیشنهاد میکنند که ایران باید موافقت کند که سلاحها و فناوریها را به متحدان منطقهای و غیردولتی خود منتقل نکند. تهران همچنین متعهد میشود که تحت این چارچوب، استفاده از موشکهای بالستیک را آغاز نکند. این با درخواست ایالات متحده مبنی بر محدود کردن تعداد و برد موشکهای بالستیک ایران فاصله دارد.
یکی از منابع گفت که یک «توافق عدم تجاوز» بین تهران و واشنگتن نیز توسط سه میانجی پیشنهاد شده است. هنوز مشخص نیست که واشنگتن یا تهران چگونه به چارچوب پیشنهادی پاسخ دادهاند. از سوی دیگر، ایالات متحده به روشنی اعلام کرده است که هر توافقی باید شامل مقرراتی در مورد برنامه هستهای، موشکها و نیروهای مقاومت ایران باشد.
در گذشته، ایران مایل به سازش در مورد برنامه هستهای بوده است، از جمله در سال 2015 که برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، یک توافق هستهای با سایر کشورها، از جمله ایالات متحده، را برای محدود کردن غنیسازی هستهای در ازای کاهش تحریمها امضا کرد. با این حال، سه سال بعد، ترامپ ایالات متحده را از این توافق خارج کرد. اما تهران تاکنون از صحبت درباره محدود کردن حمایت خود از متحدان غیردولتی در منطقه و محدود کردن موشکهای بالستیک خودداری کرده است.
لحن جسورانه
چارچوب میانجیگران درست قبل از دیدار ویتکاف با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و روسای اطلاعاتی او در جریان سفر به اسرائیل در روز سهشنبه، به ایالات متحده و ایران ارائه شد. ایالات متحده با اهرم فشار قابل توجهی وارد مذاکرات میشود.
یک ناو هواپیمابر، جتهای جنگنده و ناوشکنهای نیروی دریایی ایالات متحده اکنون در دریای عرب مستقر شدهاند و تهران را با یک تهدید نظامی معتبر مواجه کردهاند. در همین حال، ایران در ماههای دسامبر و ژانویه شاهد اعتراضات گسترده بوده است. با این حال، ناظران با توجه به میزان بیاعتمادی تهران به آمریکا، در مورد اینکه آیا ایران حاضر به مصالحه در مورد مسائل کلیدی خواهد بود یا خیر، محتاط بودهاند.
احیای دیپلماسی
این نخستین بار نیست که مقامات ایرانی و آمریکایی در تلاش برای احیای دیپلماسی بین دو کشور که از سال 1980 روابط دیپلماتیک نداشتهاند، دیدار میکنند. در ماه ژوئن، مقامات آمریکایی و ایرانی در مسقط، پایتخت عمان، برای بحث در مورد توافق هستهای گرد هم آمدند، اما این روند با بمباران ایران توسط اسرائیل متوقف شد.
اکوایران: تصاویر ماهوارهای نشان میدهد ارتش آمریکا در چه نقاطی نزدیک ایران مستقر شده است.
حملات اسرائیل آغازگر جنگی 12 روزه بود که با بمباران تأسیسات هستهای کلیدی ایران توسط آمریکا و حمله ایران به پایگاه نظامی العدید در قطر که میزبان نیروهای آمریکایی است، پایان یافت. از آن زمان، تهران اعلام کرده که ذخایر موشکهای بالستیک خود را دوباره پر کرده و به کشورها هشدار داده است که در صورت حمله از آنها استفاده خواهد کرد. واشنگتن به ویژه مشتاق محدود کردن موشکهای بالستیک ایران است زیرا در طول جنگ 12 روزه، برخی از موشکهای ایرانی موفق به عبور از سیستم دفاعی گنبد آهنین اسرائیل شدند که بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
در همین حال، تنشها همچنان بالا است. روز سهشنبه، ایالات متحده یک پهپاد ایرانی را که به ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن نزدیک شده بود، سرنگون کرد. در همان روز، مقامات آمریکایی مدعی شدند که نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یک کشتی تجاری با پرچم آمریکا و خدمه آمریکایی را در تنگه هرمز مورد آزار قرار دادهاند.
