دومین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «توسعه و امنیت آبی» با موضوع «واکاوی ابعاد راهبردی انتقال آب دریا»، دوشنبه 8 تیر  در کتابخانه ملی برگزار شد. در این نشست، دکتر بنفشه زهرایی، استاد و رئیس مؤسسه آب دانشگاه تهران، مهندس محمد علایی، رئیس پیشین شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی و رئیس کمیسیون آب و محیط زیست اتاق بازرگانی خراسان رضوی و مهندس یگانه صالحی پژوهشگر حوزه آب، به بررسی ابعاد فنی، اقتصادی، محیط‌زیستی و حکمرانی انتقال آب دریا پرداختند.

 

علایی، نشست را با یک روایت تاریخی آغاز کرد او از تاریخچه دشت مشهد گفت و براساس اسناد تاریخی آن را یک منطقه خشک معرفی کرد. او در ادامه با اشاره به قانون‌گذاری‌های حوزه آب از دهه 40 به بعد تاکید کرد: با دولتی شدن آب در سال ۱۳۴۷ و اجرای قانون توزیع عادلانه آب در سال ۱۳۶۱، مردم از مدیریت منابع آب کنار گذاشته شدند. به گفته وی، این تغییر رویکرد، به نظام سنتی مدیریت آب و بخش کشاورزی کشور آسیب وارد کرد.

در ادامه این نشست، یگانه صالحی گفت: سالانه ۵۷۹ هزار تن مازاد بر نیاز منطقه از محصولات جالیزی تولید می‌شود که برای تولید آن‌ها ۴۳۵ میلیون مترمکعب آب مصرف و ۲۵۷ میلیون مترمکعب آب مجازی از طریق صادرات این محصولات از منطقه خارج می‌شود.

او با تأکید بر اینکه مدیریت تقاضا باید مقدم بر انتقال آب باشد، افزود: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد اصلاح الگوی مصرف و کاهش تولید محصولات آب‌بر، از نظر اقتصادی و محیط زیستی، راهکاری کارآمدتر از اجرای طرح‌های پرهزینه انتقال آب دریاست.

بنفشه زهرایی در ادامه با تشریح نتایج گزارش شورای مشورتی دولت و دانشگاه، اظهار کرد: این شورا با مشارکت استادان دانشگاه، دستگاه‌های اجرایی و نهادهای تخصصی، ۳۲ راهبرد برای اصلاح حکمرانی آب، مدیریت مصرف، ارتقای بهره‌وری و بازچرخانی آب پیشنهاد کرده است.

زهرایی با اشاره به تجربه کشورهای منطقه افزود: سهم آب‌شیرین‌کن‌ها در تأمین آب ایران بسیار محدود است و الگوی کشورهای حاشیه خلیج فارس، به دلیل تفاوت منابع آبی و شرایط طبیعی، قابل تعمیم به ایران نیست. به گفته او، راهکار پایدار، سازگاری با کم‌آبی، اصلاح الگوی توسعه و مدیریت تقاضای آب است، نه اتکا به طرح‌های پرهزینه انتقال آب دریا.