آخرین گزارش وضعیت اجتماعی فرهنگی مرکز آمار ایران منتشر شده و آمارهای مربوط به بهار 1405 را به روزرسانی کرده است. در این گزارش آخرین آمار مربوط به مدعیان همسرآزاری با استناد به داده‌های سازمان پزشکی قانونی منتشر شده است.

اکوایران: 13 هزار و 347 معاینه مربوط به زنان مدعی همسرآزاری جسمی در مراکز پزشکی قانونی در بهار 1405 ثبت شده است. این آمار در تازه‌ترین گزارش اجتماعی و فرهنگی مرکز آمار ایران با عنوان «موارد معاینات مربوط به مدعیان همسرآزاری» منتشر شده است. البته این ارقام نشان‌دهنده تعداد معاینات انجام‌شده است و لزوماً نمی‌توان آن را معادل تعداد زنان خشونت‌دیده دانست.

بررسی آمارها نشان می‌دهد که تعداد معاینات مربوط به همسرآزاری جسمی در زنان در بهار 1405 نسبت به زمستان سال قبل افزایش یافته است. در زمستان 1404 در مجموع ۹ هزار و ۸۱۳ مورد معاینه در این زمینه ثبت شده بود که این رقم در بهار به ۱۳ هزار و ۳۴۷ مورد رسیده است. آمار معاینات مربوط به همسرآزاری روانی نیز روند افزایشی داشته است. در حالی که در زمستان ۱۴۰۴ تنها ۱۹ مورد معاینه مربوط به زنان مدعی همسرآزاری روانی ثبت شده بود این تعداد در بهار ۱۴۰۵ به ۳۰ مورد افزایش یافته است.

با این حال مقایسه بهار ۱۴۰۵ با فصل مشابه سال قبل تصویر متفاوتی را نشان می‌دهد. در بهار ۱۴۰۴ تعداد معاینات مربوط به زنان مدعی همسرآزاری جسمی ۱۴ هزار و ۱۳۱ مورد بود که در بهار امسال به ۱۳ هزار و ۳۴۷ مورد کاهش یافته است. همچنین تعداد معاینات مربوط به همسرآزاری روانی در زنان از ۳۹ مورد در بهار ۱۴۰۴ به ۳۰ مورد در بهار ۱۴۰۵ رسیده است.

بررسی آمارهای سالانه نیز از کاهش تعداد معاینات مربوط به همسرآزاری جسمی در زنان حکایت دارد. براساس این گزارش در سال ۱۴۰۴ در مجموع ۵۱ هزار و ۹۸۲ مورد معاینه در این زمینه ثبت شده است. این در حالی است که تعداد معاینات در سال ۱۴۰۳ به ۶۰ هزار و ۱۹۷ مورد می‌رسید. در مقابل آمار معاینات مربوط به همسرآزاری روانی در زنان افزایش یافته است. در سال ۱۴۰۳ در مجموع ۸۵ مورد معاینه مربوط به زنان مدعی همسرآزاری روانی ثبت شده بود که این تعداد در سال ۱۴۰۴ به ۱۱۴ مورد رسیده است.

بررسی آمارهای مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که تعداد معاینات مربوط به همسرآزاری جسمی در زنان در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود 13.6 درصد کاهش داشته است. همچنین مقایسه بهار ۱۴۰۵ با فصل مشابه سال قبل از کاهش پنج درصدی این معاینات حکایت دارد. با این حال تعداد معاینات ثبت‌شده در بهار ۱۴۰۵ نسبت به زمستان ۱۴۰۴ حدود 36 درصد افزایش یافته است. در مقابل، معاینات مربوط به همسرآزاری روانی در زنان در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل حدود 34 درصد افزایش داشته است.

اما آیا کاهش آمار الزاما به معنای کاهش خشونت‌های مربوط به همسرآزاری است؟ پیمان حاج محمود عطار، وکیل دادگستری در گفت‌وگو با اکوایران می‌گوید: لزوماً کاهش آمار جرائم ثبت‌شده در نهادهای حمایتی مانند سازمان بهزیستی کشور و همچنین نهادهای انتظامی و قضایی مانند نیروی انتظامی و مراجع قضایی به معنای کاهش وقوع جرم نیست.

او ادامه می‌دهد: در برخی موارد قربانی یا بزه‌دیده به دلیل محدودیت‌ها و رودربایستی‌های اخلاقی ناشی از موقعیت اجتماعی خود یا نوع رابطه‌ای که با فرد بزهکار دارد مانند رابطه زناشویی یا رابطه پدر و فرزندی از اعلام بزه‌دیدگی یا ضرب و جرح واردشده به خود خودداری می‌کند. همچنین ممکن است بزه‌دیده به دلیل تهدید از سوی فرد بزهکار از طریق واسطه‌ها یا وجود سایر موانع از شکایت یا اعلام جرم و آشکار کردن موضوع خودداری کند.

این وکیل دادگستری تأکید می‌کند: میان جرائم کشف‌شده و اعلام‌شده با جرائمی که در واقع رخ داده‌اند همواره در جوامع مختلف فاصله آماری قابل توجهی وجود دارد.