اظهارات مدیران ارشد تپسل نشان میدهد ادامه این وضعیت میتواند به کاهش شدید درآمد، توقف کمپینها و حتی تعدیل نیرو در بسیاری از کسبوکارها منجر شود؛ هشداری که برای مدیران و سیاستگذاران اقتصادی حائز اهمیت است.
بحران زیرساخت؛ کاهش همزمان تقاضا و کانالهای تبلیغاتی
هادی شریفی، مدیرعامل تپسل، معتقد است آنچه امروز بازار تبلیغات دیجیتال ایران با آن مواجه است، صرفاً یک افت مقطعی نیست، بلکه نتیجه همزمان چند اختلال زیرساختی است که عملاً امکان فعالیت نرمال را از بسیاری از کسبوکارها گرفته است. او در اینباره میگوید:
»در این بازه زمانی، بخش تبلیغات آنلاین همزمان با کاهش شدید تقاضا، با محدود شدن کانالهای تبلیغاتی و جایگاههای نمایش مواجه شد. قطعی کامل اینترنت بینالملل باعث توقف تبلیغات در گوگلادز و شبکههای اجتماعی شد و حتی ارسال پیامکهای تبلیغاتی نیز با اختلال جدی همراه بوده و این مشکلات هنوز ادامه دارد.«
به گفته شریفی، این شرایط باعث شده بسیاری از برندها اساساً امکان اجرای کمپین مؤثر را از دست بدهند و بخشی از بودجههای تبلیغاتی به حالت تعلیق درآید.
توقف اجباری کمپینها در روزهای ابتدایی بحران
شریفی به تجربه روزهای ابتدایی اختلالها نیز اشاره میکند؛ زمانی که حتی کسبوکارهایی که تمایل به ادامه فعالیت تبلیغاتی داشتند، ناچار به توقف شدند:
»در روزهای اول، برخی کسبوکارهایی که میخواستند کمپینهای خود را فعال نگه دارند، به دلیل قطع سرویس OTP مجبور شدند تبلیغات را متوقف کنند.«
او تأکید میکند که این وقفه ناخواسته، زنجیره جذب کاربر و بازگشت سرمایه تبلیغاتی را بهشدت مختل کرده است.
همهچیز به اینترنت بینالملل گره خورده است
شریفی با اشاره به اینکه ماههای پایانی سال بهطور سنتی اوج بازار تبلیغات محسوب میشود، میگوید:
»متأسفانه اتفاقات اخیر دقیقاً در همین بازه زمانی رخ داد. دو عامل بیشترین تأثیر را در آینده این صنعت دارند که مهمترین آن، اتصال یا عدم اتصال اینترنت بینالملل است.«
او توضیح میدهد در صورت بازگشت کامل شرایط، بخشی از تقاضای فصلی میتواند بازار را احیا کند؛ اما اتصال محدود و قطرهچکانی، عملاً مانع رونق خواهد شد و رکود را تا ماههای ابتدایی سال آینده ادامهدار میکند.
تبلیغات دیجیتال در تنگنای زیرساختی
در کنار این تحلیل کلان، نیما محمدحسنی، مدیر ارشد مارکتینگ تپسل نیز با اشاره به تجربه روزمره کسبوکارها میگوید که از کار افتادن ابزارهای تحلیل، اختلال در OTP و قطع سرویسهای رهگیری نصب اپلیکیشن، امکان جذب کاربر و سنجش اثربخشی تبلیغات را به حداقل رسانده است؛ وضعیتی که به گفته او، در نهایت به کاهش درآمد و تعدیل نیرو منجر خواهد شد.
صنعت تبلیغات آنلاین که بهطور مستقیم به زیرساختهای ارتباطی و دسترسی پایدار به سرویسهای جهانی وابسته است، در هفتههای اخیر یکی از بیشترین آسیبها را از قطعی و محدودیت اینترنت متحمل شده است. بسیاری از پلتفرمهای فعال در این حوزه، با کاهش شدید تقاضا، از دست رفتن کانالهای توزیع تبلیغ و افت کارایی ابزارهای اندازهگیری مواجه شدهاند. این وضعیت نهتنها جریان درآمدی بازیگران این صنعت را مختل کرده، بلکه تصمیمگیریهای بازاریابی برندها را نیز در حالت تعلیق قرار داده است.
اختلال سرویسهای جهانی و فقدان ابزارهای تحلیل
مدیرعامل تپسل با اشاره به وابستگی بالای صنعت تبلیغات به ابزارهای جهانی تأکید میکند که مشکل اصلی تنها محدودیت نمایش تبلیغات نیست، بلکه از کار افتادن ابزارهای تحلیل و اتوماسیون، تصمیمگیری را برای کسبوکارها غیرممکن کرده است:
»سرویسهای مارکتینگ اتومیشن که نیاز به اتصال خارج از کشور داشتند و ابزارهایی مانند گوگل آنالیتیکس، عملاً قابلیت سرویسدهی خود را از دست دادهاند. به دلیل نبود دسترسی گوگل به سایتهای داخل ایران، با قطعی صددرصدی ترافیک مواجه شدهایم.«
این وضعیت، به گفته او، به معنای حرکت کورکورانه برندها در بازار است؛ بازاری که بدون داده، امکان بهینهسازی و کنترل هزینه در آن وجود ندارد.
نیما محمدحسنی، مدیر ارشد مارکتینگ تپسل، با اشاره به شرایط موجود میگوید:
»خدماتی مانند گوگلادز و شبکههای اجتماعی بهصورت کامل مختل شدهاند. ابزارهای تحلیلی از دسترس خارج شدهاند و مشکل دیگر، اختلال در سرویس OTP کسبوکارهاست. در نتیجه، جذب کاربر جدید عملاً ممکن نیست و حتی کاربران قدیمی در صورت خروج، امکان ورود مجدد ندارند.«
به گفته او، از دسترس خارج شدن سرویسهای جهانی عملاً بخش قابلتوجهی از اکوسیستم تبلیغات دیجیتال را از کار انداخته و باعث شده بخشی از تقاضای بالفعل بهطور کامل از بازار حذف شود.
او همچنین به از کار افتادن تبلیغات ایمیلی و پیامکی و اختلال در سرویسهای رهگیری نصب اپلیکیشن اشاره میکند؛ مشکلی که برای اپلیکیشنهای خارجی بهصورت کامل ادامه دارد و به دلیل هزینههای دلاری، زیان قابلتوجهی به کسبوکارهای ایرانی وارد کرده است.
چشمانداز بازار از نگاه مدیرعامل تپسل
هادی شریفی، مدیرعامل تپسل، نیز با تأکید بر کاهش همزمان تقاضا و کانالهای تبلیغاتی میگوید:
»قطعی اینترنت بینالملل باعث توقف کامل تبلیغات در گوگلادز و شبکههای اجتماعی شد و حتی ارسال پیامکهای تبلیغاتی نیز با اختلال مواجه است. ابزارهایی مانند گوگل آنالیتیکس و سرویسهای مارکتینگ اتومیشن عملاً از کار افتادهاند و با قطعی صددرصدی ترافیک مواجه شدهایم.«
او معتقد است ماههای پایانی سال که معمولاً اوج بازار تبلیغات محسوب میشود، به دلیل این اختلالها از دست رفته و آینده بازار بهطور مستقیم به زمان و کیفیت اتصال اینترنت بینالملل وابسته است.
ریسک تعدیل نیرو و کاهش درآمد
به گفته مدیران تپسل، کسبوکارها پس از جنگ فرصت بازیابی نداشتهاند و محدودیتهای اخیر، برنامههای پایان سال را نیز تحتالشعاع قرار داده است.
مدیرعامل تپسل هشدار میدهد که هر روز تأخیر در بازگشت اینترنت بینالملل، هزینهای مضاعف به بازار تحمیل میکند:
»هرچه به پایان سال نزدیکتر میشویم، در صورت تداوم این وضعیت، کسبوکارها بودجههای تبلیغاتی خود را متوقف یا محدود میکنند و در این صورت، بازار تا اردیبهشت سال آینده از رونق خواهد افتاد.«
مجموع این شواهد نشان میدهد صنعت تبلیغات دیجیتال ایران در نقطهای حساس قرار دارد؛ نقطهای که تصمیمهای زیرساختی و سیاستی میتواند مسیر آن را بهطور جدی تغییر دهد. تپسل بهعنوان یکی از بازیگران اصلی این حوزه، با طرح این هشدارها تلاش دارد تصویر روشنی از پیامدهای تداوم محدودیتها ارائه دهد و توجه تصمیمگیران را به اثرات اقتصادی و اجتماعی این وضعیت جلب کند.