موج گرمایی که اروپای غربی را دربر گرفته است، به گفته دانشمندان، شدیدترین و گسترده‌ترین موج گرمای ثبت‌شده تاکنون است و تنها به دلیل بحران اقلیمی ناشی از سوزاندن سوخت‌های فسیلی امکان وقوع یافته است.

به گزارش اکو‌ایران به نقل از شفقنا، پژوهشگران دریافتند که نزدیک به نیمی از ۸۵۰ شهر بزرگ اروپا نیز بدترین وضعیت تنش گرمایی تاریخ خود را تجربه می‌کنند؛ تنش گرمایی شاخصی است که ترکیبی از دما و رطوبت را در نظر می‌گیرد. افزایش رطوبت هوا باعث می‌شود تعریق بدن در خنک کردن آن کارایی کمتری داشته باشد و در نتیجه، موج‌های گرما بسیار خطرناک‌تر شوند.

این تحلیل در حالی منتشر شده است که بریتانیا روز پنج‌شنبه بالاترین دمای ثبت‌شده خود در ماه ژوئن، یعنی ۳۶٫۷ درجه سانتی‌گراد (۹۸٫۰۶ درجه فارنهایت)، را در شهرستان سامرست تجربه کرد و بخش‌های وسیعی از اروپای غربی نیز با افزایش چشمگیر موارد اورژانسی پزشکی، از جمله چندین مورد مرگ، روبه‌رو شدند.

در تابستان سال ۲۰۲۲، بیش از ۶۰ هزار نفر در اروپا بر اثر گرما جان خود را از دست دادند. تحلیل آماری لازم برای ارزیابی دقیق پیامدهای موج گرمای کنونی به زمان نیاز دارد. با این حال، تردیدی نیست که این موج گرما تلفات سنگینی بر جای خواهد گذاشت و همچنین زندگی و معیشت مردم را مختل کرده است؛ به‌گونه‌ای که مدارس تعطیل شده‌اند، بیمارستان‌ها با فشار شدید مواجه‌اند و سفرهای ریلی و هوایی در سراسر این قاره لغو شده‌اند.

تحلیل جدید دانشمندان کنسرسیوم انتساب آب‌وهوای جهان نشان می‌دهد که با ادامه انباشت آلودگی‌های کربنی در جو زمین، گرمای شدید با چه سرعتی در حال تشدید شدن است. همین چندی پیش، در سال ۲۰۰۳، موج گرمایی مشابه موج کنونی اروپا به دلیل پایین‌تر بودن میزان گرمایش جهانی، حدود ۲ درجه سانتی‌گراد خنک‌تر می‌بود. در سال ۱۹۷۶، که آن نیز یکی از سال‌های مشهور موج گرما بود، چنین موجی حدود ۳٫۵ درجه سانتی‌گراد خنک‌تر از امروز رخ می‌داد.

دمای طاقت‌فرسای شبانه که اکنون خواب مردم را مختل کرده است، امروزه نسبت به سال ۲۰۰۳ حدود ۱۰۰ برابر محتمل‌تر شده است. دانشمندان هشدار دادند که اگر اقدامات فوری برای مقابله با تغییرات اقلیمی انجام نشود، شرایط گرمایی آینده حتی شدیدتر خواهد شد و ممکن است در آینده، تابستان کنونی در مقایسه با آنچه در پیش است، نسبتاً خنک به نظر برسد.

دکتر تئودور کیپینگ، پژوهشگر همکار در زمینه آب‌وهوای حدی در کالج سلطنتی لندن و عضو تیم کنسرسیوم انتساب آب‌وهوای جهان، گفت: این شدیدترین و گسترده‌ترین موج گرمایی است که تاکنون چنین منطقه وسیعی از اروپا را تحت تأثیر قرار داده است. ما دریافتیم که طی ۵۰ سال گذشته، که در این مدت دمای کره زمین ۱٫۱ درجه سانتی‌گراد افزایش یافته، احتمال وقوع موج گرمایی مشابه این رویداد به شکل چشمگیری تغییر کرده است. بدون تغییرات اقلیمی، وقوع چنین رویدادی در ماه ژوئن اساساً امکان‌پذیر نبود. اما آیا باید انتظار داشته باشیم که تابستان‌های آینده خنک باشند؟ قطعاً خیر.

او افزود که بسیاری از پایتخت‌های اروپا نه‌تنها گرم‌ترین دوره سه‌روزه ثبت‌شده خود در ماه ژوئن، بلکه گرم‌ترین دوره سه‌روزه در کل سال را تجربه می‌کنند. پیش‌بینی می‌شد که دست‌کم ۱۰۰ میلیون نفر در اروپا روز پنج‌شنبه دمایی بالاتر از ۳۵ درجه سانتی‌گراد را تجربه کنند.

دانشمندان برای ارزیابی اثرات اضافی رطوبت بالا از شاخص دمای گوی‌سانِ حباب‌تر استفاده کردند. کیپینگ گفت:

«این شاخص توانایی بدن انسان برای خنک کردن خود را در نظر می‌گیرد. با توجه به اینکه ۴۵ درصد شهرهای دارای بیش از ۵۰ هزار نفر جمعیت، بدترین شرایط گرمایی تاریخ خود را تجربه می‌کنند، پیامدهای این موج گرما برای سلامت انسان احتمالاً بسیار گسترده خواهد بود. سرعت این تغییرات واقعاً شگفت‌آور است.»

سایمون استیل، رئیس بخش تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد، در واکنش به تحلیل کنسرسیوم انتساب آب‌وهوای جهان گفت: تغییرات اقلیمی با سرعت در حال پیشروی است؛ بحرانی که ریشه در وابستگی جهان به سوزاندن زغال‌سنگ، نفت و گاز دارد. اما راه‌حل‌ها نیز کاملاً روشن‌اند: گذار سریع‌تر به انرژی‌های پاک ــ که اکنون بسیار ارزان‌تر از سوخت‌های فسیلی هستند ــ همراه با حفاظت از جنگل‌ها و افزایش تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی.

تیم کنسرسیوم انتساب آب‌وهوای جهان با استفاده از داده‌های دمایی ثبت‌شده و همچنین پیش‌بینی‌های معتبر، گرم‌ترین دوره سه‌روزه را در منطقه وسیعی از اروپای غربی که زیر یک «گنبد گرمایی» قرار گرفته است، بررسی کرد. آن‌ها با بهره‌گیری از روش‌های علمیِ داوری‌شده، بدون هیچ ابهامی به این نتیجه رسیدند که تغییرات اقلیمی عامل اصلی شدت این موج گرما بوده است.

این پژوهشگران نقش نوسانات طبیعی آب‌وهوا، به‌ویژه هرگونه تأثیر ناشی از پدیده ال‌نینو که در اقیانوس آرام آغاز شده است، را رد کردند. به گفته آنان، الگوی جوی کنونی ــ یعنی استقرار یک سامانه پرفشار پایدار که هوای داغ را بر فراز اروپا به دام انداخته و هوای گرم را از صحرای بزرگ آفریقا (صحرا) به سمت اروپا می‌کشد ــ در تابستان پدیده‌ای غیرمعمول نیست. آنچه این وضعیت را بی‌سابقه کرده، تشدید گرما بر اثر گرمایش جهانی است.

کارولینا پریرا مارگیدان از مرکز اقلیمی صلیب سرخ و هلال احمر گفت: پس از موج گرمای ویرانگر سال ۲۰۰۳ در اروپا، بسیاری از کشورها در سامانه‌های هشدار زودهنگام و برنامه‌های اقدام سرمایه‌گذاری کردند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که این اقدامات جان افراد بسیاری را نجات داده‌اند، اما هنوز کافی نیستند.