ازبک‌ها میوه هشت سال برنامه‌ریزی و تلاش در فوتبال را می‌چینند. میوه آن چیزی که باعث شده حالا گران‌ترین لژیونر آن‌ها عبدالقادر خوسانوف ۵۰ میلیون یورویی باشد که در من سیتی بازی می‌کند آن هم در ۲۲ سالگی!

اکوایران: یکصد و پنج روز مانده به جام ملت‌های آسیای ۲۰۲۷ که قرار است از روز ۱۷ دی در عربستان سعودی برگزار شود؛ تیم ملی ایران در یک بازی بسیار بد در استقلال شهر فرغانه ازبکستان، در یک بازی تدارکاتی با نتیجه سه بر یک، مقابل این تیم باخت.

این در حالی است که شاگردان فابیو کاناوارو در جام جهانی با سه باخت برابر کلمبیا، پرتغال و جمهوری کنگو به کارشان پایان دادند و در حال حاضر در رنکینگ فیفا، در رده شصتم قرار دارند و ایران جایگاه بیست و دوم این رتبه‌بندی را در اختیار دارد.

این بدترین شکست ایران در برابر ازبکستان در نوزده بازی است که از سال ۱۳۷۷ تاکنون با این تیم انجام شده است.

آن طور که ورزش سه نوشته، گل‌های این بازی به این شکل رد و بدل شده است:

ازبکستان یک - ایران صفر (دقیقه ۱۰: الدور شومورودوف): پاس‌کاری بازیکنان ایران در عقب زمین کار دست‌شان داد و اشتباه مرگبار و پاس بلند عجیب احسان حاج‌صفی با پای راست از سمت چپ زمین به داخل محوطه جریمه کاری کرد تا توپ به شومورودوف برسد و کاپیتان ازبک‌ها با یک کنترل و شوت سرضربِ زمینی گل اول را بزند.

ایران یک - ازبکستان یک (دقیقه ۴۹: گل به خودی جهانگیر اوروزوف): خطایی که در سمت چپ زمین روی یوسفی گرفته شده بود را رامین رضائیان ارسال کرد تا یکی از مهاجمان گلزنی کند، اما توپ بدون برخورد به بازیکنان ایران و لمس با یک مدافع ازبک تبدیل به گل تساوی شد.

ازبکستان ۲ - ایران ۱ (دقیقه ۵۸: الدور شومورودوف): پنالتی به دست آمده برای ازبکستان با خطا بیرانوند را شومورودوف با ضربه مطمئن زمینی به سمت راست و خلاف جهت شیرجه بیرو، تبدیل به گل کرد.

ازبکستان ۳ - ایران ۱ (دقیقه ۴+۹۰: حسین نورچائف): ضدحمله سریع ازبک‌ها با فرار عالی ‌محمود محمدجانوف از سمت چپ زمین شکل گرفت که پاس در عرض دیدنی او به محوطه 6 قدم را نورچائف با شوت سرضرب از بالای دستان بیرانوند تبدیل به گل کرد تا تنها 6 دقیقه پس از ورود به زمین گلزنی کند.

 

چرا ازبکستان توانست ایران را ببرد؟

ازبکستان امروز میوه چیزی را می‌چیند که حدودا هشت سال پیش برای آن برنامه‌ریزی کرده بود. این کشور در بهار سال ۲۰۱۸ و بر اساس یک فرمان ریاست جمهوری، برنامه توسعه فوتبال برای سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ را به تصویب رساند. بر اساس آن برنامه آکادمی‌های فوتبال کودکان و نوجوانان در ۱۴ منطقه کشور تأسیس شدند تا جوانان مستعد در آن‌ها شناسایی، به‌صورت حرفه‌ای آموزش داده و برای حضور در تیم‌های ملی به‌عنوان پشتوانه آماده شوند. کیفیت آموزش و برگزاری مسابقات نیز ارتقا یافت. همچنین توجه ویژه‌ای به آموزش مربیان، داوران و متخصصان این حوزه شد.

رئیس‌جمهوری در ۴ دسامبر ۲۰۱۹ فرمانی با عنوان «درباره اقدامات برای رساندن توسعه فوتبال در ازبکستان به مرحله‌ای کاملاً جدید» امضا کرد. این سند، توسعه باشگاه‌ها، آموزش متخصصان بین‌المللی، ایجاد فرآیندهای مدرن آموزشی و تمرینی برای تیم‌های ملی و میزبانی از مسابقات معتبر در کشور را پیش‌بینی می‌کرد. فرمان رئیس‌جمهوری در ۸ آوریل ۲۰۲۳ درباره توسعه همه‌جانبه فوتبال همگانی و حرفه‌ای نیز اهمیت زیادی داشت.

در نتیجه چنین رویکرد هدفمند و نظام‌مندی، نخستین نتایج مهم به تدریج ظاهر شد. در سال ۲۰۱۸، تیم زیر ۲۳ سال ازبکستان در چین قهرمان آسیا شد و در سال ۲۰۲۳، تیم زیر ۲۰ سال این موفقیت را در رقابت‌هایی که در تاشکند برگزار شد، تکرار کرد. در سال ۲۰۲۴، فصل جدیدی در فوتبال ازبکستان آغاز شد؛ برای نخستین بار در تاریخ، تیم ملی زیر ۲۳ سال این کشور در بازی‌های المپیک شرکت کرد. در ماه آوریل ۲۰۲۵ هم تیم زیر ۱۷ سال ازبکستان در عربستان سعودی قهرمان جام ملت‌های آسیا شد و سهمیه حضور در جام جهانی را به دست آورد. و در نهایت ازبکستان برای نخستین بار به جام جهانی راه یافت.

این البته فقط حوزه فوتبال نیست که ما در آن جا مانده‌ایم. ازبکستان در بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ توانسته میزان تولید ناخالص داخلی خود را از ۷۰ میلیارد دلار به ۱۴۰ میلیارد دلار برساند و دو برابر کند در حالی که تولید ناخالص داخلی ایران در همین بازه زمانی از ۲۸۰ میلیارد دلار به ۳۶۰ میلیارد دلار رسیده است یعنی حدودا ۱.۲۸ برابر.

به این ترتیب است که حتی با وجود اینکه تیم ملی در بازی امروز نسبت به آخرین مسابقه در جام جهانی مقابل مصر، هفت تغییر داشت و حتی دو بازیکن یعنی دنیس اکرت و مهدی لیموچی اولین بازی ملی خود را انجام دادند اما باز هم با اشتباهات بچه‌گانه بازیکنان باتجربه و بزرگ خود از احسان حاج صفی گرفته تا علیرضا بیرانوند، سخت‌ترین شکست خود از زمان بازی برابر انگلستان در ۳۰ آبان ۱۴۰۱ را تجربه کرد.