مرکز پژوهشهای اتاق ایران با هدف ارزیابی انتظارات بازارهای جهانی نسبت به احتمال موفقیت توافق صلح میان ایران و آمریکا، شاخصی با عنوان «شاخص تنش» طراحی کرده است. این شاخص تلاش میکند با رصد رفتار متغیرهای کلیدی اقتصاد جهانی، واکنش بازارهای مالی و جریان موسوم به «پول هوشمند» را نسبت به تحولات ژئوپلیتیک مرتبط با درگیریهای ایران و آمریکا اندازهگیری کند.
مبنای نظری این شاخص بر این فرض استوار است که بازارهای مالی یکی از دقیقترین ابزارها برای سنجش ریسکهای ژئوپلیتیک به شمار میروند. قیمت داراییها در بازارهای جهانی معمولاً حاصل تجمیع گستردهای از اطلاعات آشکار و پنهان است و از این رو میتواند به عنوان دماسنجی برای ارزیابی سطح تنشهای سیاسی و امنیتی عمل کند. بر همین اساس، شاخص تنش با استفاده از مجموعهای از متغیرهای اثرگذار در اقتصاد جهانی، تصویری از ارزیابی بازارها نسبت به مسیر تحولات ژئوپلیتیک ارائه میدهد.
بر اساس بهروزرسانی جدید این شاخص در تاریخ ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ (۲۰ آوریل)، سطح تنش نسبت به ۲۹ فروردین (۱۷ آوریل) افزایش یافته است. دادهها نشان میدهد شاخص تنش در این بازه زمانی با رشد ۰.۸ واحدی همراه بوده است.
تحلیل شرایط بازارها نشان میدهد که در روزهای پایانی آتشبس دو هفتهای، تشدید تنشهای لفظی میان مقامات ایرانی و آمریکایی و همچنین تداوم محاصره دریایی آمریکا، نگرانی فعالان بازارهای مالی را افزایش داده است. این تحولات موجب شده ارزیابی بازارها از احتمال دستیابی به توافق کاهش یابد.
در نتیجه این تغییر انتظارات، شاخص تنش به محدوده مرزی «ریسک متوسط» نزدیک شده است. افزایش اخیر شاخص نشان میدهد که بازارهای جهانی نسبت به احتمال ازسرگیری درگیریها حساستر شدهاند و بخشی از سرمایهگذاران ریسک بازگشت تنشها را بیش از روزهای گذشته ارزیابی میکنند.
