به گزارش اکوایران، افزایش تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه و جهش قیمت انرژی، نگرانیها درباره ورود اقتصاد جهانی به دورهای از رکود تورمی (Stagflation) را افزایش داده است.
گزارشهای تازه رسانههای اقتصادی چون فایننشیال تایمز و بلومبرگ نشان میدهد ترکیب رشد ضعیف اقتصادی، تورم بالا و اختلال در زنجیرههای تأمین در حال تبدیل شدن به سناریوی اصلی پیش روی بازارهاست.
براساس تحلیلی از محمد العریان، اقتصاددان برجسته، که در فایننشیال تایمز منتشر شده است، تشدید درگیریها در منطقه و عبور قیمت نفت از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه میتواند اقتصاد جهانی را با موجی از فشارهای تورمی روبهرو کند. این وضعیت در شرایطی رخ میدهد که نشانههایی از تضعیف بازار کار آمریکا نیز دیده میشود. طبق دادههای اخیر، اقتصاد ایالات متحده در ماه فوریه حدود ۹۲ هزار شغل از دست داده و نرخ بیکاری به ۴.۴ درصد رسیده است.
در کنار این موضوع، شاخص تورم مورد ترجیح فدرال رزرو موسوم به PCE نیز پیش از تشدید درگیریها روندی صعودی داشته و به حدود ۲.۹ درصد رسیده است. افزایش هزینههای تولید و فشار بر قیمت انرژی میتواند این روند را تشدید کند و تصمیمگیری بانکهای مرکزی برای کاهش نرخ بهره را دشوارتر سازد.
از سوی دیگر، گزارشی از بلومبرگ نشان میدهد بازارهای مالی جهانی نیز به سرعت در حال قیمتگذاری سناریوی رکود تورمی هستند. از زمان آغاز جنگ در ایران، حدود ۶ تریلیون دلار از ارزش بازار سهام جهانی از بین رفته و همزمان بازار اوراق قرضه نیز با فروش گسترده مواجه شده است.
افزایش نگرانیها درباره اختلال در عرضه انرژی یکی از مهمترین محرکهای این تحولات بوده است. در معاملات اخیر، قیمت نفت برنت در مقاطعی با جهشهای شدید مواجه شد و حتی تا نزدیکی ۱۲۰ دلار در هر بشکه پیش رفت. چنین جهشی یادآور شوکهای نفتی دهههای گذشته است که در بسیاری از موارد به رکود تورمی در اقتصادهای بزرگ منجر شد.
واکنش بازارها نشان میدهد سرمایهگذاران دیگر درگیری را یک بحران کوتاهمدت تلقی نمیکنند. به گفته برخی مدیران سرمایهگذاری، فضای بازار از حالت «صبر و انتظار» به سمت فروش گسترده داراییهای پرریسک تغییر کرده است. افزایش شاخص دلار، رشد سهام شرکتهای انرژی و جهش نوسانات در بازارهای سهام از نشانههای این تغییر رویکرد است.
در همین حال، افزایش بازدهی اوراق قرضه در بسیاری از اقتصادهای توسعهیافته نیز نگرانیها را تشدید کرده است. در شرایطی که جنگهای ژئوپلیتیک معمولاً موجب حرکت سرمایهها به سمت اوراق دولتی میشود، این بار ترس از تورم باعث شده حتی این بازار نیز تحت فشار فروش قرار گیرد.
تحلیلگران معتقدند اقتصاد جهانی اکنون با مجموعهای از ریسکهای همزمان روبهرو است؛ از فشارهای تورمی ناشی از انرژی و اختلال در زنجیره تأمین گرفته تا نگرانی درباره حباب سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی و تنش در بازار اعتبار خصوصی.
ترکیب این عوامل میتواند اقتصاد جهانی را وارد دورهای از رشد ضعیف، تورم بالا و نوسانات شدید بازارهای مالی کند؛ شرایطی که بسیاری از اقتصاددانان آن را یکی از پیچیدهترین محیطهای اقتصادی برای سیاستگذاران در دهههای اخیر میدانند.
